Speech H.Th.Bussemaker .Ter gelegenheid uitreiking boek ‘Ik Beken’ in Tweede Kamer, dinsdag 23 juni 2009.

Geachte aanwezigen,
Als voorzitter van het Indisch Platform is het mij een voorrecht, nog enige woorden tot u te mogen richten. We zijn net getuige geweest van de overhandiging van het  boek Ik beken van Elise Lengkeek aan leden  van  de vaste Tweede Kamercommissie voor VWS. Het boek is jongstleden april verschenen, en  beschrijft het levenslot van  Ferry Holtkamp, die als veertienjarige jongen met de Japanse bezetting van Nederlands-Indi werd geconfronteerd. Als zo vele van zijn landgenoten besloot hij in het verzet te gaan. Hij werd verraden en gemarteld, en bekende, wat tot de dood van zijn medeverzetsmensen leidde. De Japanners waren radicaal. Wie verzet pleegde, werd onthoofd.

Ook Ferry zou dat lot zijn ondergaan, als hij niet zo jong was. Nu werd hij tot een lange gevangenisstraf veroordeeld. Hij verbleef in zes gevangenissen, waarvan de meest beruchte waren die van Soekamiskin bij Bandoeng, en Koeningan ten zuiden van Cheribon. Met de Japanse capitulatie werd hij bevrijd, om teruggekeerd in Soerabaja geconfronteerd te worden met de gewelddadige bersiap. Hij verbleef in de beruchte Werfstraatgevangenis, en werd door Jack Boer bevrijd. Vervolgens.belandde hij in de asymmetrische oorlog van de Indonesirs tegen de Nederlanders, om  uiteindelijk naar Nederland terug te keren. Daar worstelde hij de rest van zijn leven met dit verleden .

De centrale vraagstelling in het boek is: hoe ga je als Mens om met het Kwaad. Door die confrontatie met het Kwaad verloor Ferry zijn Geloof in God, en verloor hij bijna zijn humaniteit in de bestrijding van dat Kwaad  Oorlog criminaliseert nu eenmaal. Op zijn wijze herwon hij zijn menselijkheid. Het is adembenemend om Ferry de strijd met zichzelf te zien aangaan, een strijd die hij won door de liefde voor de medemens weer centraal te stellen. Zo kon hij met zich zelf en met zijn verleden weer in het reine komen.

Het boek is van belang, omdat het informatie geeft over twee nauwelijks bekende aspecten van de Indische Historie. Er zijn er niet zoveel, die het verblijf in de gevangenissen hebben kunnen navertellen. Ferry is daar een van, en geeft ons waardevolle inkijkjes in het Indisch gevangenis-wezen. Verder is er hier in  Nederland heel weinig bekend over het Indische Verzet, dat veel heftiger was dan het Nederlandse verzet. In Nederland werden over een periode van vijf jaar van de 4500 verzetsmensen in het gewapend verzet 1500 door de Duitsers gefusilleerd, dus 30% vond de dood. In Nederlands-Indi verloren in 1942 en begin -1943 in anderhalf jaar tijd circa 2000 Nederlandse verzetsmensen het leven door executie, en  bedroeg het percentage overlevenden minder dan 10%. De reden was het ongenadig hard optreden van de beruchte Japanse politie, de Kempei Tai, tegen alles wat op verzet leek, waarmee dit verzet effectief werd gebroken. Alleen al op het Ereveld Antjol bij Jakarta liggen 1700 gexecuteerde Nederlandse verzetsmensen.

Het verslag van Ferry gaat in op de martelingen, waarvan het waterboarden  nog een van de zachtzinnigste marteltechnieken was. De Japanners volgden daarbij overigens een nog wreder techniek dan de Amerikanen. Hij was een van de weinigen, die de Japanse martelingen overleefde, en zijn getuigenis is daarom ook historisch waardevol  Ook krijgt door zijn getuigenis het zo onbekende Indische Verzet bekendheid..

Elise Lengkeek heeft deze gruwelijke getuigenis uit de hel zeer leesbaar beschreven. Het boek is echter veel meer dan een horror-story. Zij beschrijft het wonder van de opstanding: hoe Ferry weer opkrabbelde, en verder ging met zijn leven. Het boek eindigt dan ook heel positief met de aanvaarding van zijn levensbestemming.

Voor ons in de Indische Gemeenschap is het vooral belangrijk, dat het boek gelezen wordt door al die jonge Nederlanders, die van huis uit niets hebben geleerd over het lijden van hun landgenoten in die verre kolonie. Wij hopen dat via de Media vele autochtone lezers aangetrokken zullen worden, en het boek ook lezen. Uiteindelijk zal het draagvlak voor de vervulling van de wensen van de Indische Gemeenschap in Nederland pas verkregen kunnen worden door werkelijk begrip, en solidariteit  van de alhier levende Nederlanders met hun landgenoten uit het verre Indonesie.
Ik dank U voor Uw aandacht.