Erkenning

…………………..gastpikirans

Door Radin.

Vorig weekend in Parijs tijdens het International Paris Open (IPO), een Pencak Silat wereldkampioenschap van de Internationale Pencak Silat Bond, heb ik maar relatief weinig Indo’s waargenomen.
Erg vreemd natuurlijk aangezien, na de landen in Zuid-Oost Azi, Nederland het land moet zijn waar de meeste Pencak beoefenaars (persilat) zijn.

Aangezien ik nieuw ben in de Pencak wereld heb ik informatie gewonnen onder gevorderde beoefenaars. Blijkt, aldus deze bron, dat er tussen sommige Indo’s en Indonesie en Indo’s onderling een onaangename sfeer hangt.
Om geaccepteerd te worden bij de Internationale Pencak Silat bond, bestuurd vanuit Indonesi, dient jouw stijl en guru eerst erkend te worden.
Hmmm … waar hebben we dat erkenings verhaal eerder gehoord?

Eigenlijk komen we uit bij het verhaal over de relatie tussen de Indo en de Indonesir.
Als het waar is dat alle Indo’s in Nederlands-Indie contact vermeden met de Indonesirs inclusief hun eigen familie, hoe hebben ze dan ooit Pencak Silat kunnen leren?
Maar als we verschillende wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke literatuur lezen, waren die grenzen nooit zo scherp.
Speelde of vocht Tjalie Robinson niet met de Indonesische kinderen uit de Tangsi? Of met z’n eigen “volbloed” neefjes.  Het zou dus goed mogelijk moeten zijn om van familileden of vrienden Pencak Silat bewegingen te leren.
Maar alle bewegingen van een bepaalde stijl, waardoor je jezelf guru mag noemen?
En waren die stijlen in Nederlands-Indie al zo strak afgebakend en benoemd, of is dat iets wat samenhangt met het latere Indonesische nationalisme?

Het antwoord op deze vraag lijkt al beantwoord te worden door de Nederlandse scholen zelf. In plaats van hun stijl Pencak Silat .. te noemen wordt er nu Poekoelan Pencak Silat .. van gemaakt.  Zou dit betekenen dat men toegeeft dat men “slaat op de manier van …” en dus niet de hele stijl beheerst?  Indonesiërs met kennis van Pencak snappen er helemaal niets van. Pukulan Pencak Silat Harimau bestaat in Indonesie niet, dus wordt het niet zomaar geaccepteerd.

Maar ligt het zo simpel.
Nee.

Na navraag over het gebruik van het woord Pukulan, blijkt dat sommige scholen Pukulan zijn gaan gebruiken na afscheiding van een ander school.
De oorspronkelijke school heet bv “Silat Harimau”, dus de “afvallige” leerling noemt zijn school “The Real Silat Harimau”, maar ipv “The Real” dus Pukulan er voor.
Silat is blijkbaar een stukje van de identiteit en leverd de zelfde problemen op als religie.
Ook wordt de term Pukulan gebruikt door scholen die unieke stijlen hebben ontwikkeld rond Kemajoran, die niet (meer) bestaan in Indonesi.
Daar Indo’s en Indonesiërs ongeveer dezelfde taal gebruiken, Maleis/Bahasa Indonesia, schept dat verwaring.  Betekent Pukulan simpelweg: slaan, slag of klap, of is het de eigenaam van een martiale kunst?

Maar laten we ook eens gaan kijken naar Indonesi. Waar haalt Indonesi eigenlijk het recht vandaan om degene te zijn die beslist over de echtheid van Indische-Pencak?
En hoe oud zijn die stijlen die wel geaccepteerd zijn eigenlijk?
En waar komen de kwaliteitsnormen vandaan?

Eerlijk gezegt heb ik geen idee!
Wel weet ik dat alles wat Indonesische cultuur is, pas in de tijd van Soekarno goed is vastgelegd.  Dezelfde tijd dat Indo’s massaal naar Nederland gingen, waardoor de gemeenschappelijk culturele uitingen, waaronder Pencak Silat en het Maleis, hun eigen weg gingen.
Misschien dat bijvoorbeeld de stijl Setia Hati in Indonesie werd verbeterd en vastgelegd, in Nederland ging het onder de verschillende Paatjes een andere richting op.
We zitten hierdoor met stijlen van dezelfde oorsprong maar anders gevolueerd, met dezelfde naam.
Wie mag de stijl claimen?

Als beoefenaar van Kungfu weet ik dat er veel komt kijken bij nationale sporten.
Niet alleen trots, maar ook toerisme en inkomsten voor de individuele Guru’s en scholen.
Na het succes van de Shaolin films van Jet Li werd plotseling in hetzelfde jaar de runes van de Zuid-Shaolin tempel gevonden en weer opgebouwd.
De tempel heeft inmiddels heel wat kungfu-toeristen gezien.
China heeft geprobeerd Kungfu op de Olympische spelen te krijgen, dit is jammerlijk mislukt.  Was dit wel gelukt, dan zou China veel geld kunnen verdienen aan kampioenschappen, verkoop van kleding en het uitzenden van kungfu leraren en het kungfu-toerisme.

Indonesi probeert Pencak Silat ook op de Olympische spelen te krijgen.
Dit heeft natuurlijk mijn zegen, pencak is echt de moeite waard.
Maar niet over de rug van de Indo.
In mijn ogen hebben de Indonesirs en de Nederlandse Paatjes die dezelfde stijl grotendeels beheersen even veel rechten.
Indonesirs en Hollanders die claimen dat Nederlands-Indische scholen te veel vermengd zijn met bv Karate om nog Pencak te zijn wil ik graag wijzen op de invloed van Kuntau (De Indonesische naam voor het Indonesisch-Chinese Kungfu) op het Pencak silat.
Als Kungfu beoefenaar herken ik genoeg typische Shaolin bewegingen in de Pencak.
Het kan dus geen reden zijn om de Nederlandse Silat als minder puur te zien.
Mits er natuurlijk in verhouding belachelijk veel Karate etc in zit.
Natuurlijk zullen nationalistische Indonesirs de invloed van kungfu op het Pencak ontkennen, maar ik probeer reeler te zijn.

Nou heb ik dit verhaal geschreven met de weinig kennis die ik heb over Pencak en de Pencak wereld. En zullen mijn bronnen ook niet altijd betrouwbaar zijn geweest.
Daarnaast hoor ik ook verhalen over Indische stijlen die wel geaccepteerd worden als Pencak.
Wat er werkelijk speelt zou ik dan ook graag horen van de experts.
Bij voorbaat excuus voor foute aannamen die ik heb gedaan in mijn verhaal.

Dengan Hormat,
Een Slat groentje

Dit bericht werd geplaatst in Gast Pikirans. Bookmark de permalink .

25 Responses to Erkenning

  1. Pukulan Kemajoran werd door Prof. Max Lentze naar Nederland meegenomen. De zonen Remon, Eddy en Nolly Lentze hadden hun eigen scholen. Freddy Sagarias uit Maastricht, F. v. Garlingen en J. Huber uit Hengelo waren een van de eerste leerlingen van Prof. Max Lentze. De zoon P. v. Garlingen en leerling van J. Huber, J. Wallenburg hebben les gegeven in Hengelo(Ov.) en omstreken.
    Andere leerlingen van J. Huber waren en F. v. Garlingen waren o.a: Robby de Jong, Giovanni, Max. Gossiaux, Sied de Boer, Jimmy Jans, Mario Damen en ik Clemens van der Zwan, nu wonend in Lemmer. ( Pukulan Lemmer)

  2. Jeroen schreef:

    Typefout, het is Maen Pukulan.

  3. Jeroen schreef:

    Na onderzoek o.a. in de oude kranten van Nederlands-Indië ben ik er achter gekomen dat Mean Pukulan twee dingen betekend: van oorsprong is het een begrip gebruikt voor vechtstijlen uit Batavia én later werd het een begrip gebruikt door Indische journalisten voor de Indonesische vechtstijlen in zijn algemeen (vergelijkbare met het later gebruikte Pencak Silat).

    Pencak Silat werd trouwens voor WW2 Silat, Mentjak, Pentjah, en Pentjak genoemd. Pas later werd Pencak Silat één geheel. Mogelijk had men het in eerste instantie over Pencak én Silat en is dat later versmolten.

    Maen Pukulan is dus bahasa Betawi. Aangezien veel Indonesiers dit begrip niet kennen en foutief vertalen met bahasa Indonesia hebben veel scholen Pencak Silat voor de oorspronkelijke naam gezet.

    Maen Pukulan, Poekoelan, Main Pukulan is een creatie van de Orang Batawi en is dus niet 100% te claimen door Indo’s of Indonesiers. Het kent vele invloeden. Volgens sommige kranten was het een periode erg populair onder Indo jongens aan de zelfkant van de maatschappij zij hebben dan ook bijgedragen aan de populariteit en mogelijk ontwikkeling.

    De Javaanse Pencak Silat is overigens ook moeilijk te claimen, het Bataviase Maen Pukulan heeft invloed uitgeoefend op de stijlen buiten Batavia, er waren Europese leraren, er waren scholen die zowel Maen Pukulan en Jiu Jisu en combinaties daarvan onderwezen.

    Het is daarom raar dat er vanuit Indonesië bepaald word wat wel dan niet Pencak Silat is. Het is wel begrijpelijk omdat het Pencak Silat in feite genationaliseerd werd.
    Scholen in Nederland die niet ‘authentiek’ zouden zijn omdat ze zich laten beïnvloeden door niet-Indonesische vechtkunsten, zijn dat eigenlijk wel. Er is namelijk sprake van continuïteit.

    • Surya Atmadja schreef:

      Jeroen zegt:
      27 juli 2015 om 15:22
      Maen Pukulan is dus bahasa Betawi. Aangezien veel Indonesiers dit begrip niet kennen en foutief vertalen met bahasa Indonesia hebben veel scholen Pencak Silat voor de oorspronkelijke naam gezet.
      ============================================
      Denk dat Maen Pukulan een typisch letterlijke vertaling was van de Londoh of Indische journalisten.
      Het is ook logisch dat de gemiddelde Indonesier van nu (de jonge grut) zelfs mensen die beweren dat ze Orang Betawi zijn het ook niet weten .
      Ik weet toevallig omdat ik qua leeftijd tot de opa klasse behoorde, en mijn familie (ooms-Sunda ) ook guru pencak waren , van de Sundanese stijl Cimande .
      De Orang Betawi Asli en ORA ( niet echt) waren migranten, de oorspronkelijke bewoners waren Sundanezen , Bantammers , en sinds 1628( de belegering van Batavia/JPC) , aangevuld met handelaren , zeelui uit Arabie, Europa(Portugezen/Londoh) CHINEZEN , kortom van alles en nog wat.
      De pencak-silat was in West Java/Betawi een combinatie van de oude zelfsverdedigingkunst van de bewoners van Java(Sunda-Javaan) en waarschijnlijk geexporteerd naar Srivijaya (Palembang en omgeving).
      Omstreeks de 7de eeuw.
      Aangevuld met de kennis van de CHINEZEN .
      Zie de rol van de soldaten van admiraal Chengho , die ik dacht Singasari wilde straafen, in opdracht van Kublai Khan (?).
      Batavia, ex Jayakerta,ex Sunda Kelapa was een grote Sunda Haven van Koninkrijk Padjadjaran.
      In het begin mogen het “gewone”volk de kennis niet zo maar leren bij een GURU, je moet als het ware gekozen worden.
      Een tani/boer gaat ook niet pencak leren , was “not done”.
      Het was “bestemd” voor de soldaten en de adel.
      De Sunda namen hun pencak kennis naar Batavia , de Javaan (broedervolk van de Sunda) namen hun kennis ook mee .
      Een oom van mij was ooit Guru pencak, in de Cimande stijl.
      Zijn vrouw was de dochter van zijn Guru pencak in Bogor.
      De kennis werd verspreidt in heel Nusantara (NOI), dankzij de Madjapahit

      Vroeger hebben veel Haji of Jago-an/Juara(=Sundanees ) hun eigen pesantren annex pencak school.Het was froeher normaal dat men jago-an in dienst nam als Tukang Pukul (bodyguard) .
      Toen mijn vader nog voetbalde in Batavia, kreeg hij soms “escorte”van zijn vader die voor zijn “veligheid”moet letten.
      Bij zo’n voetbal wedstrijd gebeurt wel eens dat men daarna gingen vechten.

      De samensmelting van Pencak Betawi (Pukulan is Indisch) met de Chinese gevechtsstijl .
      http://www.gobetawi.com/2014/10/silat-betawi-sejarah-pendiri-dan-tiga.html
      (even laten vertalen) .

    • R.A. schreef:

      Interessante materie. Uiteindelijk gaat het om om de kennis die wordt overgedragen en er zijn nog wel degelijk scholen die een degelijk begrip hebben van de ‘oude Pentjak’. Natuurlijk is er wel kennis verdwenen, de cultuur in Nederland is ook anders, maar goed ook in Indonesie is kennis verdwenen. Maen Pukulan zou wat mij betreft voor een groot deel moeten gaan over de efficientie en effectiviteit van een vechtkunst.

      De puurheid van een stijl is een lastig onderwerp omdat ook de Pukulan en de Pencak Silat reeds in het moederland vaak stijlen waren die gevormd werden door de uitwisseling van kennis en kunde tussen diverse indonesische en chinese vechtkunsten.

      Jammer dat de jongere generatie indo’s hier minder van weten, maar goed wie weet komt dat weer terug..

  4. Anoniem schreef:

    Als Poekoelan een samenvatting moet zijn van verschillende vechtsporten,wat is er dan van hen eigen,Eigenlijk niks toch,want de technieken zijn ontnomen van Pentjak Silat sijlen van Indonesie of Maleise,Dhr de Touars,heeft het al eens gezegd dat veel indos in Nederland het zonodig moesten varieren met andere stijlen.Niks eigen dus /
    Mijn respect voor Pencak Silat Setia Hati Madiun Pencak Silat Terate,Grondlegger in alle naamsvarianten”,zowel Nederland en de rest van Europa:Guru Besar Welgerespecteerde Heer:Turpijn-Hardjono, Eer aan deze heer.

  5. Anoniem schreef:

    IN INDONESIE LAAT MEN DE PENCAK SILAT IN ZIJN WAARDE,DAAR BEDOEL IK MEE,DAT ALLES NIET GEMIX IS.
    ORGINEEL EN AUTHENTIEK.
    HEN EIGEN SPEL.

  6. eppeson marawasin schreef:

    Sigeblek. zegt: 4 april 2009 om 22:22 @In principe hebben de natuurvolkeren vaak hun vechtkunst afgekeken uit de gevechten van de dieren. Zie voorbeelden bij de Chinezen.
    De Apenstijl , de stijl van de tijger , slang ,en van dat groene beest (grasshopper ?).

    http://www.youtube.com/watch?v=uSlU7k5XWUU

    e.m.

  7. Anoniem schreef:

    Vraag een Indonesische guru-besar maar wat Pencak -Silat betekent ,die hebben betere uitleg.

  8. Anoniem schreef:

    Er is er maar een ware grondlegger in zijn orginele spel in Nederland-en de rest van Europa.
    Ik heb zeer veel bewondering en zeer veel respect voor de Heer Turpijn Hardjono.
    Setia Hati Terate xxx

  9. R.A. schreef:

    Maenpo Peuhpeuhan is mij van naam bekend. Ook een pukulan-stijl van west-java niet waar?
    Respect voor iedere leraar dat zeker! Ik als ‘broekie’ heb nog veel te leren over deze mooie vechtkunsten. Jammer dat al veel is verworden tot sport, want er was veel ‘oude kennis’, daarvan ben ik overtuigd.
    Gegroet.

  10. de waarheid. schreef:

    Geachte ,menssen er is ook Pencak Silat Meanpo Peuhpeuhan.
    Al eens van gehoord.
    Menssen maak in godsnaam van een mug geen olifant.
    In nederland gebeurt het nogal.
    Ik zeg het nog een keer Of het die of die is ,Wat maak het uit iedere stijl is anders maar orgineel toch weer beter. Niet overnemen van andere vechtsporten.
    Niet verkrachten. De waarheid.

  11. de waarheid. schreef:

    Een goede Pendekar of Guru,hoef niet in de pupliciteit.
    De waarheid.
    Men hoeft mekaar niet slecht te maken.
    Respect voor iedere Leraar die Pentjac-Silat beoefend.
    Mekaar beconcureren,is een teken van Zwakte.
    de Waarheid.

  12. R.A. schreef:

    2 van de bekendere Pukulan stijlen die ik nog niet genoemd zie, zijn de Pukulan van Pa Flohr (o.a. Pukulan Pecutan en Pukulan Madura) en de Pukulan van de Familie de Vries, te weten Pukulan Serak. Belangrijk om te noemen aangezien deze leraren zeer gerespecteerd waren in Nederland in vechtsportkringen. Veel andere pencak leraren zijn overigens ook in de leer gegaan bij voornoemde leraren. Deze pukulan-stijlen waren/zijn geen nieuwe, door indo’s gecreerde stijlen, maar volwaardige vechtkunsten.

  13. naamloos schreef:

    Met alle TROTS gewoon HONGLEONG.zonder poespas voor de menssen die het nog kunnen herinneren,ALLE EER.en RESPECT.Het is geen afneming van die of die stijl ,maar ORGINEEL.

  14. A schreef:

    Vanuit mijn ervaring de volgende uitleg:
    Pencak Silat heeft in de loop der tijd verschillende betekenis gekregen, maar volgens “echte” leraren die een stempel hebben gedrukt in de Pencak Silat geschiedenis, is het samengevat;
    Pencak = het harde weg en Silat = het spelvorm.
    De term Pukulan komt uit de omgeving van Jakarta (west-java), bij de sundanezen (west-java) word Pehpehan of Pehpeng gebruikt, op Madura heet het ook wel Tokolan.
    Pukul is idd gewoon slaan, maar Pukulan als vechtkunst ontwikkeld met een bepaalde systematiek, is het verfijning van slagwerk (kunst van de vuist).
    Pukulan is niet voor ieder weggelegd, maar word/werd vaak door de stijlleider aan de beste leerling(en)(anak mas) gegeven.
    De leraar kijkt ook de karakter van die leerling, waar de Pukulan systeem bij moet passen.
    Pencak Silat Pukulan, euh….wat is dat(????)

  15. Janssen schreef:

    Waarom moet er in die wereld van pentjac silat en poekoelan vooral in nederland zo geconcureerd worden,wat is orgineel en niet,er zijn ook Pendekars zijn die hun naam niet blood geven. snappen jullie.

  16. Sigeblek schreef:

    Ben eens met Kantjil dat de Pukulan in en in de omgeving de omgeving van Kemayoran werd bedreven door de Sinjo’ s.
    Het is namelijk een combinatie van verschillende stijlen .
    Dus ik kan me ook voorstellen dat in Nederland later verschillende “Pukulan” groepjes bestaan.
    Dat zal dan de reden zijn dat de “oorspronkelijke” scholen in Indonesia vinden dat de Indische Pencak Silat niet tot hun groep behoren.
    Dat esoterische deel is ook vaak doorgegeven aan de ingewijden , aan de inner circle.
    De guru’ s waren in de meeste gevallen ook guru kebathinan .
    Vaak zijn ze aangesloten bij de Islam scholen (pesantren).
    Vwb de opmerking van Cap , dat Indische mensen niet zo maar in de leer gaan (ngelmu) bij een guru pencak is ook te begrijpen als je de sociale structuur in de toenmalige N.O.I goed begrijpt.
    Vaak moet je jaren in de leer gaan en ook intern .

  17. Cap van Balgooy schreef:

    De vorige schrijvers hebben het al geschreven
    De meeste Pencak kwam uit de Jakarta (Batavia)buurt. Pencak was niet iets wat Indos (Indische mensen)zo maar leerden. Het handjevol beoefenaars was zo klein dat niemand zich eraan stoorde. Het was niet tot-dat ik in Nederland kwam dat links en rechts Pencak experts naar boven kwamen, meer dan ik ooit in Indonesie heb gezien.
    Cap.

  18. kantjil schreef:

    Pukulan is een stijl ontwikkelt door de indo’s in toenmalig nederlands indie, ontstaan in en rond kemajoran.
    Pencak silat betekent niets anders dan “Vorm en Functie”
    Deze stijl heeft een exoterische kant en een esoterische kant.
    De esoterische kant werd/wordt alleen aan de ‘indoor’ studenten doorgegeven.
    De buitenkant betreft lichaamsstructuur/techniek en hoe deze toe te passen op efficiente manier in een gevechtssituatie.
    De esoterische kant betreft het werken met energie om de techniek meer power van binnen uit te geven.

  19. Sigeblek schreef:

    Pikant detail.
    De stamvader van de Javaanse Hindu koninkrijk Mataram (Bhumi Mataram) was volgens geschriften een Sundanese Prins.
    Ik dacht omstreeks 732.
    De oprichter van Majapahit was ook een Sundanese Kroonprins.
    Dus bestaat de kans dat de Javaanse vechtkunst ook beinvloed werd door de Sundanese vechtkunst .

  20. Sigeblek. schreef:

    Ik heb verder gekeken in Indonesische sites.
    Pencak Silat zijn 2 woorden die dezelfde betekenis hebben.
    Pencak wordt gebruikt op Java en Madura .
    Silat wordt buiten Java gebruikt zoals op Sumatra en andere delen van de archipel.
    Het is een zelfverdedigings kunst en tegelijk een aanvallende kunst.
    Waar wordt het beoefend ?
    1. Kwam uit de regio van Riau , oorspronkelijk uit Srivijaya ( 7de eeuw).
    Maar nog niet echt gecultiveerd.
    2.In West Sumatra ongeveer in de 11de eeuw.
    3.Tijdens de Majapahit periode tussen de 13de en 16de eeuw.
    Toen staat de hele archipel onder de invloed van Majapahit.
    De soldaten van Majapahit heeft de Pencak (de Javaanse) verspreidt door de hele archipel.
    Behalve in West Java.
    Daar wonen de Sundanezen.
    Ze zijn bekend met hun Pencak , de beroemdste is de Cimande stijl.
    De vechtkunst van de Sundanezen werd bewezen tijdens de kleine Bubat Oorlog , waar een klein groep Sundanese soldaten en hovelingen tot hun dood hebben gevochten tegen de overmacht van de soldaten van Majapahit.
    In principe hebben de natuurvolkeren vaak hun vechtkunst afgekeken uit de gevechten van de dieren.
    Zie voorbeelden bij de Chinezen.
    De Apenstijl , de stijl van de tijger , slang ,en van dat groene beest (grasshopper ?).

  21. Sigeblek. schreef:

    Pukulan is Pukul (slaan) met toevoeging suffix An.
    Door de toevoeging betekent het nu een manier van slaan , dus een methode om je zelf te verdedigen.
    Pukulan Betawi is een nieuwe soort verdedigingskunst die gebaseerd is uit op zijn minst 2 stijlen , de Chinese en de Sundanese stijlen.
    Elke volk hebben een eigen manier van vechten , eigen stijlen die treug kan gaan tot een paar honderd jaar terug .
    Bij de Javanen heb je oude scholen en bij de Sundanezen heb je bijvoorbeeld de beroemde Cimande(Tjimande) en andere scholen uit Cikalong (buurt van Bandung).
    Al die oude scholen met hun guru’s hebben in het verleden een vereniging gevormd.
    Andere scholen , die minder bekend of zwak zijn kunnen worden uitgesloten.
    Dat geldt ook voor de afvallige scholen , vaak opgericht door afvallige leerlingen of na ruzie tussen 2 guru’ s.
    Daarom gaan ze vaak de term Pukulan voor hun schoolnaam aangeplakt.
    Doen ze dat niet , dan krijgen ze problemen.
    Pukulan Kemajoran , dat is ook een nieuwe soort Pukulan(manier van vechten die beoefend werd door de Sinjo Kemajoran (de Indische jongens).
    In de jaren 30-40 wonen veel Indische mensen in de nieuwe wijk Kemajoran (oude vliegveld van jakarta) .Er werd veel gevochten tussen de plaatselijke Jago’ s en omdat de toen gangbare stijlen (scholen) de Chinese en Sundanese Pencak was hebben veel van de Sinjo’s dat ook geleerd.
    En later (waarschijnlijk) angevuld met andere stijlen , men kan ook goed vechten zonder naar een guru (of school te gaan).
    Die oude Sinjo Kemajoran hebben hun kennis meegenomen naar Nederland.
    * Indonesische Cultuur.
    Indonesische Cultuur bestaat op zijn minst al vanaf de 5de eeuw , er zijn zelfs nieuwe opgravingen (20 jaar oud of zo) die bewijzen dat de Sundanezen al een hoge beschavingsnivo hebben.
    Handeldrijven met buitenlandse mogendheden ,zeenavigatie , bouwen van temple , batikkunst , wayangspel etc.
    Ik kan me voorstellen dat de Indonesiers het vinden dat hun Pencak Silat , of het uit Sumatera kwam of Java anders is dan de Indische Pencak Silat uit Nederland.

Laat een reactie achter op Janssen Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *