Sabine Bolk: Hoeveel kebaya’s/kebaja’s had jouw (voor)moeder? En waren die allemaal wit? Misschien heb je er nog eentje of meer liggen, in de kamferkist of linnenkast. En wie weet wil je die door ons, Sabine Bolk en Dido Michielsen, laten bekijken en het bijbehorende verhaal aan ons vertellen. En misschien heb je er zelfs foto’s bij waarop diezelfde kebaya wordt gedragen!
Wij, Sabine Bolk, kunstenaar en batik onderzoeker, en Dido Michielsen, schrijfster, vinden
dat van het duo sarong&kebaya, de laatste nogal een ondergeschoven kindje is. Er is weinig tot geen onderzoek naar gedaan, terwijl het kledingstuk notabene genomineerd is als UNESCO immaterieel erfgoed. Bovendien lijkt het alsof de witte kebaya in het voormalige Nederlands- Indië voornamelijk werd gedragen door (Indo-)Europeanen en vrouwen die zich in hun kringen begaven. Daarom vroegen we ons af: heeft de kleur wit in dit geval een extra, wellicht koloniale, betekenis?
...................
Indisch4ever 
ca 1929 Het indo-europese gezin de Seriére met moeder Taboeng in witte kebaja
Links is mijn grootmoeder Christina Lucardie Lapre.
Rechts is haar moeder Everinda Lapre Bronkhorst.
Everinda (oma Doortje) was ook de grootmoeder van de bekende kol. Sjoerd Lapre, oprichter van JES.
Everinda werd vermoord gedurende de Bersiap in 1946 te Bandoeng.
Ik heb gedurende 1949 t/m 1954 gewoond in Holandia en Manokwari maar heb nooit vrouwen gezien in sarung en kebaya. Niet onder de Indischen en ook niet onder de Papua’s. Indonesiers waren daar niet gedurende die tijd.
A.Olive
In de 18e eeuw werd de kabaja,
als men uitging, liefst van eene witte kleur genomen; ook reikte zij toen niet meer tot de voeten, en men had zelfs eene nog kortere soort, die bij familiaar bezoek werd gedragen.
De mouwen waren om den onderarm zeer nauw en gesloten met knoopjes.
Bron: Oud Batavia
De sarong werd om het lichaam bevestigd met een gekleurde buikband (oedit genaamd), waar mamma een sleutelbos met zilveren haak aan bevestigde. Dit was een Indische gewoonte, evenals de witte kebaja, die ze er bij droeg.
Bron: De batikkerij Van Zuylen te Pekalongan -M.J. De Raadt – Apell
De oma van mijn oma (de sundanese Aswi) droeg ook een witte kebaya. Haar foto is op deze website te vinden.
Zover ik in de bronnen kan vinden was een witte kebaya gereserveerd voor (Indo-)Europeanen, inheemse partners van (Indo-)Europeanen en aan Europeanen gelijk gestelden zoals Molukse christenen.
Deze bron uit 1893 vind ik ook erg interessant betreft de sarong kebaya dracht:
“De kabaja vormt met de sarong de huiskleeding der Indo-Europeesche dames. De Inlanders hebben wel is waar deze dracht overgenomen, doch zij is nog verre van algemeen onder hen, en bepaalt zich voornamelijk tot hen die de hoofdplaatsen bewonen. Alleen in de Molukken en in de Minahasa bij de Christenbevolking is het gebruik van sarong en kabaja algemeen.”
Bron: Handleiding voor de vergelijkende volkenkunde van Nederlandsch-Indië – 1893
Ik ken mijn Indo-Europese grootmoeder (geb. 1898) aan moeders kant niet anders dan gekleed in sarong-kebaya. Zij heeft altijd bij ons ingewoond, Zowel in Indie als in Nederland droeg ze deze kleren. In de winter buiten met een jas overheen. En ja, de kebaya was wit, lange mouwen, soms opgerold, Nooit had zij een gekleurd baadje aan zoals de Inlandse vrouw. Misschien was wit een bepaald teken. Maar wat weet ik niet.
Ik geloof dat ik mijn moeder (1913 geboren) 1x in een witte kebaya zag voor een speciale gelegenheid. Of het was een gewone witte bloes met sarong ??
Mijn overgrootmoeder droeg vaak kebaja’s. Haar dochters (ca 1899 geboren) heb ik nooit op foto’s met kebaja gezien.
De vraag die gesteld is nu….. droegen Indonesische vrouwen vroeger ook zo veel witte kebaja’s als indo-europese vrouwen…?
weet u wie in het toen malige Nederlands Indië die mooie sarongs maakte. Ik heb het verhaal en de film. ze hee mevrouw KIEN ook wel Wilhelmina van lawick van Pabst zei komt voor in mijn familie stamboom. Zelfs de hoog geplaatste Europeanen droegen die sarongs . zal een foto op zoeken waar mijn oma zo was gekleed.
Zie dit archieftopic.
Twee kinderen van Kien en van Lawick van Pabst