Een Steurtje vertelt: deel 7 – Gezondheid en sterfgevallen

Frits Geuther, 2004.

Kaalgeschoren

Alle kinderen die nog op de lagere school zaten hadden een kaal geschoren hoofd en liepen op blote voeten. De kale kop was uit hygiënische overwegingen. Dat gold ook voor de meisjes van de lagere school. Voor het naar bed gaan moesten de voeten worden gewassen.

Badlokaal
Baden deden we samen in een groot lokaal met douches en stenen badkuipen gevuld met water. Met z’n allen stonden we naakt onder de douches. Je kon ook met een schep het water van de badkuip over je heen gieten. Er werd veel gestoeid en geintjes gemaakt tijdens het douchen. Geintjes over alles en nog wat en ook over het geslachtsorgaan. Er was altijd lol tijdens het douchen.

Verbandkamer en ziekenzaal
Er waren een verbandkamer, een ziekenzaaltje en een kamer voor de verpleger. Deze verpleger hield ook toezicht op het naastgelegen ziekenzaaltje dat plaats bood aan hooguit 20 kinderen. De huisarts deed samen met Pa ’s ochtends de ronde over de ziekenzaal.

Glasscherf
Op een dag, tijdens het spelen op het grasveld, had ik met mijn blote voet op een glasscherf getrapt. Bloed stroomde uit mijn voet. Ben toen gauw naar de verbandkamer gegaan voor behandeling van de wond. Een forse meneer, een ex sergeant-majoor verpleger van het KNIL hielp me. De wond werd eerst uitgeknepen waarna met een watje flink wat jodium erover heen gewreven werd.

Malaria
In het ziekenzaaltje heb ik ook gelegen. Hoewel het niet koud was, bibberde ik over heel mijn lichaam. Het was malaria. Na een paar dagen behandeling met kininepillen was ik weer beter.
Niet alleen malaria maar ook schurft heb ik gehad. Voor schurft werd ik in een ander zaaltje met andere schurftlijders behandeld. We waren geïsoleerd van de andere jongens. De behandeling bestond uit het dagelijks meerdere malen inwrijven van de huid met zwavelzalf, die onaangenaam rook. Na een paar dagen behandeling werd de huid bruiner en harder en er ontstonden huidschilfers die bij wrijven loslieten.

Knobbel
Een niet pijnlijke knobbel ter grootte van een kers moest operatief verwijderd worden in het hospitaal. Daar kreeg ik in bezoek van Pa. Ik kreeg wat te lezen en een pot met witte suiker. Toen ik het hospitaal mocht verlaten was er niemand die me afhaalde, ik moest lopend maar thuis zien te komen.

Sterfgevallen
De kali Progo was een geliefd zwemplekje voor de jongens van Pa. Bij zijn poging een in moeilijkheden geraakte zwemmer te redden werd een redder zelf het slachtoffer van de verdrinkingsdood.
Grote verslagenheid heerste toen onder de zwemmers.
Er werd niet verder gezwommen.
Een meisje van een jaar of vijf viel tijdens het spelen in een grote pan met heel hete soep. Het meisje liep grote brandwonden op die ze niet overleefde.
Een ongeneeslijk zieke jongen kreeg veel liefde van Pa. Hij nam hem vaak op de schoot. Ondanks alle zorgen en alle liefde heeft de jongen zijn ziekte niet overleefd.

Zoals altijd werd een begrafenis voorafgegaan door de muziekkapel, gevolgd door de lijkwagen en de auto met Pa en tenslotte de kinderen van Pa en de anderen, lopend.

In 1936 is Moe overleden. 
Toen op een vroege ochtend Pa’s muziekkapel een stukje muziek wilde spelen, werd hij door een paar meisjes van de meisjes-afdeling geroepen “Moe is ziek. Moe is ziek”. We waren allemaal verbaasd. Later bleek dat Moe van der Steur in haar slaap was overleden.

Op Moe’s begrafenis waren heel wat Oud-Steurtjes aanwezig om haar de laatste eer te bewijzen. Ook hoge pieten zoals de resident, de burgemeester, de garnizoenscommandant en anderen waren bij de begrafenis aanwezig. Voorop liep Pa’s muziekkapel gevolgd door de met veel bloemen getooide lijkwagen. Hierna volgden de volgauto’s met Pa en zijn medewerkers dan volgden de auto’s met de hoge pieten en de Oud-Steurtjes. Als laatste volgden kilometers lang mensen te voet.

bron: “Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië” © 2004, auteur J.F. Geuther.
Volgende keer: Gezelligheid, vakantie en Kerstmis.

 = = = = = = = = =

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

Een reactie op Een Steurtje vertelt: deel 7 – Gezondheid en sterfgevallen

  1. P van Geldere. zegt:

    De kale kop was toen de Kepalla koendoel.
    Obat njamuk tegen muskiet en de malaria pil.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.