Marion Bloem bespreekt de nieuwe koloniale leeslijst

Namens De Groene Amsterdammer stelde Rasit Elibol ‘De nieuwe koloniale leeslijst’  samen: een bundel essays die de koloniale klassiekers aan een nieuwe lezing onderwerpen, maar daar bovenal iets naast en tegenover plaatsen. Samen met journalist en historicus Constanteyn Roelofs en schrijfster en filmmaakster Marion Bloem gaan ze in gesprek.
Luister :  Kunststof – NPO Radio 1

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

34 reacties op Marion Bloem bespreekt de nieuwe koloniale leeslijst

  1. vandenbroek@libero.it zegt:

    De nieuwe koloniale leeslijst: De Grote Drie’ van het Indische literaire erfgoed – Multatuli, Louis Couperus en Hella Haasse!

    Het lijkt meer de neo-koloniale leeslijst, want wie zijn Eduard Douwes Dekker, Couperus en Haasse. Dat zijn toch de Witten, Europeanen en Kolonialen in hart en nieren.

    Is dit weer een sprekend voorbeeld van Nederlands gebrek aan chronisch historisch besef en etnisch profileren?
    Waar zijn Indischen zoals Edgar Du Perron, Tjalie Robinson en Paula Gomes gebleven?

    Afgezien van dat, de radio-uitzending NPO-1 was de moeite waard om te beluisteren, met vooral Marion Bloem in een uitstekende rol.

    • Jan A. Somers zegt:

      “Waar zijn Indischen zoals Edgar Du Perron, Tjalie Robinson en Paula Gomes gebleven?” Waarschijnlijk onverkoopbaar > ramsj. Net als Pramoedya Ananta Toer. Die boeken waren relatief duur vanwege de hoge ramsjpremie. Maar wel lekker goedkoop in de ramsj bij V&D. Leuk om een eigen bibliotheek op te bouwen.

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘waarschijnlijk onverkoopbaar etc.’- Ik heb veel bij de Slechte gekocht! Westerling; Mijn(!) memoires voor een ramsj prijs!- En uw boeken? Nog niet in de ramsj?
        ( het is maar vraag, hoor)

  2. vandenbroek@libero.it zegt:

    Ramsj bij de V&D? Het lijkt meer het verkeerde inkoopbeleid van de V&D. Een paar jaar geleden eindigde V&D zelf in de Ramsj.

    Ik ging in Rotterdam natuurlijk niet voor mijn boeken naar de V&D, slecht gepositioneerde warenhuis, lage kwaliteit voor een middelmatige prijs. De HEMA heeft tenminste haar rookworst In Rotjeknor was bij de Bijenkorf soms wel wat betaalbaar te halen, maar ik ging in veel liever naar Donner, toen kruispunt Oude Binnenweg/Lijnbaan of Van Gennep op de Oude Binnenweg. Ik heb toch wat aardige en onaardige boeken gekocht, als het maar Indisch was.

    De indonesische koloniale leeslijst: Pramoedja Ananta Toer, Mochtar Lubis en natuurlijk Kartini.

    • Jan A. Somers zegt:

      ” het verkeerde inkoopbeleid van de V&D”. Waar ik voor weinig geld een goed gevulde Indische boekenkast aan overhield. Goedkoper dan De Slegte. Donner was voor mijn rechtenstudie, maar die boeken kon ik van mijn belastingen aftrekken.

  3. vandenbroek@libero.it zegt:

    Mijn favoriete boek op de neo-koloniale leeslijst:
    Balans van Beleid, terugblik op de laatste eeuw van Nederlands-Indie onder redactie van H. Baudet (is dat de vader van….?) en I.J Brugmans lijkt mij een aardig boekje voor dhr Mertens. Het spel mens-erger-je-niet wordt er gratis bij geleverd, want dat is wel nodig.

    Op de achterflap staat de wervende tekst: “in deze publicatie wordt afstand genomen van het traumatische gevoel dat Nederland zowel voor als na WO2 in Indie eigenlijk alles verkeerd heeft gedaan”…. en het gaat verder met …”koloniale filosofie en praktijk niet of nauwelijks het onderwerp van onbevooroordeeld historische evaluatie.”……
    Ondanks een bijdrage van De Kat Angelino druipt de Hollandse zelfgenoegzaamheid, de benepenheid er vanaf. De Heren slaan elkaar op de borst, geven elkaar eremedailles en prijzen elkaar de hemel in. De wijze van beoordelen van de Heren sluyit alle kritiek uit. Ze gingen op de balans aan de goede kant zitten en wogen het koloniale beleid. Over de uitkomst mag men speculeren.Wij hebben daar iets groots verricht .
    Het prijsplakkertje staat er nog op Hfl 7.50. Op marktplaats.nl is het boek voor maximaal €12 te koop.

    En ander vermeldenswaardig boek wat niet in het rijtje mag ontbreken is “De Indologen Ambtenaren voor de Oost van 1825-1950″ van Cees Fasseur. Op de achterflap staat de adembenemende tekst ” tenslotte stelt deze studie de penibile vraag aan de orde of in het Indologenonderwijs ook raciale vooroordelen een rol speelden. Mens-erger-je niet heb ik al, dus het boek is een koopje.

    • Boeroeng zegt:

      Cover van het boek Balans van beleid
      toont Paku Buono X van Soerakarta en Willem de Vogel, resident van die regio ca 1905
      https://www.deslegte.com/balans-van-beleid-1174447/
      Henri Baudet is de opa van Thierry Baudet
      co-auteur Isaac Brugmans was in een jappenkamp en heeft een bekend boek geschreven over de Japanse bezetting

      Grappig is te zien hoe Opa Baudet niet eens zo ver verwijderd ‘gerelateerd’ is aan Paku Buono en de Vogel
      https://indisch4ever.nu/2015/05/07/the-king-and-the-queen-vi/
      https://nl.wikipedia.org/wiki/Henri_Baudet
      https://nl.wikipedia.org/wiki/Ieb_Brugmans

       

    • RLMertens zegt:

      @vandenbroek; ‘favoriete boeken etc.’- Ja, natuurlijk heb ik beide boeken! In Balans vind ik zeker lezerswaardig de bijdrage prof. FWvdVeur; de Indo Europeaan; probleem en uitdaging. -In 1989 woonde een lezing van hem bij in het Academie gebouw, Leiden; Indische Nederlanders in de ogen van de wetenschap. Tijdens die lezing stond plotseling een oudere oude (1e gen.)Indo op, die niet wenste aangesproken te worden met Indo! Maar met tropische Nederlander! Waarop vdVeur stoïcijns meteen door ging met; ‘toen de tropische Nederlander etc.’ De laatste zin in dat boek; ‘hoe het eigenlijk gebeurd is. En waarom’. Is mij altijd bijgebleven en mijn leidraad!

  4. Anoniem zegt:

    Een Indoloog Bestuursambtenaar was van mening dat Indonesiers en Indos geen wetenschappelijk werk konden doen door hun gebrek aan intelligentie en kennis.Meer nazistisch en rasistisch kon die opmerking niet zijn.

    • Indorein zegt:

      @ .. Een Indoloog Bestuursambtenaar …@:
      2 benamingen die wat mij betreft voor volstrekte onkunde (i.c.: indoloog) en arrogantie van de macht staan (i.c.: bestuursambtenaar).

    • Jan A. Somers zegt:

      ” Indoloog Bestuursambtenaar: Een indoloog heeft Indologie gestudeerd. Is een titel. Bestuursambtenaar is een functie.

      • Anoniem zegt:

        Een Indoloog kan ook een Bestuursambtenaar zijn, of niet soms?

        • Bung Tolol zegt:

          Een Drs kan ook minister-president van Nederland zijn maar een minister-president van Nederland hoeft geen Drs te zijn ! voorbeeld ? Drs M Rutte ! …………

        • vandenbroek@libero.it zegt:

          Om één ander ander kwantitatief te onderbouwen. Hebben de Heren wel eens uitgerekend hoeveel Indologen ook ambtenaren werden in Nederlands-Indie gerekend over de periode 1903-1939?
          @ Hr Mertens, het antwoord staat op blz 455 van het boek, derde druk 2003

        • Jan A. Somers zegt:

          “of niet soms?” Is vaak wel zo. De wetenschappelijke studie Indologie is een toegangspoort tot Indisch Ambtenaar BB. Mr,Dr.Ir zijn in Nederland de drie wettelijk beschermde academische titels (in de juiste volgorde). Prof. is een functie. Een niet gepromoveerde Indoloog is een drs.

        • Jan A. Somers zegt:

          Zie ‘De Indologen – C. Fasseur, prachtig boek. Dan begrijpt u meteen dat de Indologen alleen(!) in Leiden een Indologische faculteit hebben Die in Utrecht werd toentertijd de Petroleumfaculteit genoemd. Vanwege de dubbelfunctie van de decaan.
          Op een congres in Utrecht ontmoette ik eens een Indologiehoogleraar uit Leiden. Hij fluisterde mij toe zich als Leienaar hier in Utrecht eigenlijk niet te mogen vertonen. Leuk hè dat academische wereldje? Bij ons in Delft heette de toentertijd net opgerichte Eindhovense Technische Universiteit, de Philips bedrijfsschool. (voor de zekerheid, ik ben een Delftse ingenieur). En begrijpt u dat de Leidse artsen beter zijn dan de Utrechtse?

        • Jan A. Somers zegt:

          Vanaf 1832 was er in Soerakarta Het Instituut voor de Javaanse Taal. In 1839 werd bepaald dat de ambtenaren daar aan enige exameneisen moesten voldoen.
          Op 4 januari 1843 had de plechtige inwijding van de Koninklijke Akademie in Delft plaats. Vier afdelingen: 1. Opleiding voor ‘s-lands diensten binnen Nederland of in de overzeese gebieden. 2 De opleiding voor Oostindische ambtenaren, 3.De opleiding voor de financiële dienst van het \rijk, 4. Wetenschappelijke studie voor taken buiten ‘s-lands dienst, de Burgerlijke ingenieurs. In 1864 werden wetenschappelijke afdelingen overgebracht naar Leiden, de universiteit en het KITLV. Het werd nu De Indische Instelling te Delft, die tot 1900 heeft bestaan. Naast de nu afzonderlijk gemaakte Polytechnische School, die via de Technische Hogeschool evolueerde tot de huidige Technische Universiteit. De in al die jaren opgebouwde verzameling van Indische gebruiksvoorwerpen werden ondergebracht in een museum, Nusantara. Het einde hiervan hebben we nog meegemaakt. Met herinneringen (!!!) van onze kruisridder!

  5. Bung Tolol zegt:

    Dat was geen Indoloog ! maar een Indolent ! Er waren + 10 Indonesische Indologen bekend ,een van die Indonesische Indologen merkte terecht op “” Toen die Hollanders nog in Berevellen liepen ,hadden wij hier in die Archipel al een hoogstaande cultuur .””De meest bekende Indoloog was Stein van Callenfels ,een heel grote ,dikke imposante man ,bekend ook om zijn bijnaam Iwan de Verschrikkelijke ..Hij werd altijd liggend in een draagstoel vervoerd ,vanwege zijn omvang is ook jong gestorven 50 jaar oud .

    • Jan A. Somers zegt:

      “een hoogstaande cultuur” Ja, eerst je naburen veroveren en uitmoorden. Dan je onderdanen die je niet bevallen om zeep brengen. Maar dit alles wel met religieuze rituelen. Met gewijde gamelanklanken. En vergweet de suling niet.

      • Bung Tolol zegt:

        “”Dan je onderdanen die je niet bevallen om zeep brengen “” ………Gelukkig deden die Hollanders daar niet aan mee ,niet waar Jan Pieterzn Coen ? En hele kampongs uitmoordden in Atjeh ? Gelukkig deden die Hollanders daar niet aan mee ……..niet waar generaal Van Daalen ?

        • Anoniem zegt:

          Allemaal leden van een “hoogstaande cultuur” die van hun voetstuk vallen.

        • vandenbroek@libero.it zegt:

          En vergeet Bali 1945-1949 niet.

          Een wetenschappelijke publicatie uit 1995 van de Canadese historicus Geoffrey Robinson waarin werd stilgestaan bij deze Donkere episode op Bali wekte in Nederland van toen geen enkele beroering.

          Maar militairen zoals Destrée, oud-KNIL-sergeant Feddy Poeteray en Koninklijke Landmacht-veteraan Goos Blok bevestigen dat er misdaden zijn gepleegd op Bali en deden er zelf aan mee.
          Charles Destrée maakte op het eiland Bali onderdeel uit van het 4e (later 8e) Bataljon van het Regiment Stoottroepen ( zie KST van Westerling) en ging aan de slag als chauffeur én als tekenaar voor de militaire voorlichtingsdienst.
          Op Bali was de KNIL-eenheid Gadja Merah gelegerd, ofwel de ‘Rode Olifant Brigade’. Die bestond vooral uit getraumatiseerde voormalige krijgsgevangenen die aan de beruchte Birmese spoorlijn hadden gewerkt en meteen na afloop van de oorlog de wapenen moesten oppakken. De olifant werd bij de spoorlijn ingezet om zware boomstammen te verslepen, de kleur rood stond voor het vele bloed dat daar was vergoten. Alhoewel de mannen lichamelijk en geestelijk ernstig verzwakt waren, wilden de meesten onder hen meevechten. Bijna iedereen had familieleden verloren als gevolg van de gruwelijke slachtpartijen tijdens de Bersiap-tijd. De Gadja Merah-eenheden, waar behalve de voormalige krijgsgevangenen ook Molukse militairen dienden, namen hun taak om orde en rust te brengen en het Nederlands-Indië van voor de oorlog weer te doen herrijzen, zeer serieus.
          Anne Lot-Hoek een onderzoeker bij het dekolonisatie-project schrijft een dissertatie over de (mis)daden (structureel geweld, oorlogsmisdaden?) van Nederlandse militairen op Bali.

          Was er op bali ook sprake van bersiap?

        • Jan A. Somers zegt:

          “bestond vooral uit getraumatiseerde voormalige krijgsgevangenen die aan de beruchte Birmese spoorlijn hadden gewerkt ” Dit soort mannen werden buiten Java/Bali door kolonel Giebel verzameld en ingezet. Met het bekende gevolg. In samenwerking met Indonesische bestuurders, nationalisten (en de Angkatan Laut Indonesia) en NICA een politiek stabiele en rustige situatie bereikt. Gericht op de al vóór de oorlog afgesproken Koninkrijksconferentie. Geen bersiap, geen politionele actie.

      • Jan A. Somers zegt:

        Nog een voorbeeld uit mijn dissertatie: “Het wrede bewind van Soesoehoenan Amangkoerat I had in Mataram veel verzet doen ontstaan. De Madoerese prins Taroeno Djojo maakte hier gebruik van om een opstand te beginnen met steun van Makassaren die na het Bongaais verdrag hun land waren ontvlucht en zich met zeeroof bezighielden. Mataram verloor de noordoostkust van Java aan de opstandelingen, en een uitbarsting van de vulkaan Merapi werd samen met het naderen van het einde van de Javaanse eeuw opgevat als een voorbode van grote veranderingen. Taroeno Djojo maakte hier gebruik van door zich te presenteren als de ratu adil, de rechtvaardige vorst. Zijn uitstraling werd nog versterkt door verhalen over zijn magische krachten: een ware vorst. Op 7 november 1676 werden in Batavia gelijktijdig verzoeken om hulp ontvangen van de kroonprins van Mataram en van Taroeno Djojo; Mataram bleek wanhopig, Taroeno Djojo presenteerde zich als de nieuwe vorst die tevens bondgenoot wilde zijn. De Hooge Regeering in Batavia had weinig zin zich in het wespennest te steken maar was krachtens het verdrag van 1646 gehouden de Soenan bij te staan. Op 29 december werd een expeditie naar Oost-Java gezonden onder leiding van Cornelis Speelman.
        Overeenkomstig zijn opdracht trachtte Speelman te bemiddelen tussen de Soesoehoenan en de Madoerezen. Taroeno Djojo voldeed echter niet aan zijn verzoek naar Djapara te komen. Speelman meende aan Taroeno Djojo een slechtere buur te krijgen dan de Soesoehoenan, en besloot tot militaire steun aan Mataram.
        En een beschrijving van de Soesoehoenan: De Jonge 1872, VI, XLVII: Van Goens over “des Conincx grimmicheyt ende gestadige toorn dat meest dagelixs d’een ofte d’ander syner grooten den hals coste”.

  6. vandenbroek@libero.it zegt:

    Neem nou uit de neo-koloniale leeslijst het veelgelezen dunboek Oeroeg van Hella S. Haasse (1918). Mag ook bij dit boek de penibile vraag aan de orde gesteld worden of raciale vooroordelen een rol speelden?

    Want hoe werden Indo-Europeanen, toch een belangrijke bevolkingsgroep in het voormalig Nederlands-indie door de witte Hella S. Haasse afgebeeld?
    Ik doe maar een losse greep uit Oeroeg:
    …halfBLOED jongens…schoolkameraden die zeker 75% van gemengd BLOED waren…… zeer INDISCH gescheiden vrouw….halfBLOEDE vrienden en vriendinnen…. de spraak aangewend van de halfBLOED jongens…Jules een halfBLOED van een jaar of vijftien.
    Of de vader die aan zijn witte zoon zegt: : ” Je komt veel te kort, op deze manier. Je verindischt helemaal. Dat irriteert me”.
    Daarbij laat zij de witte hoofdpersoon ook nog eens zeggen: “terwijl het bloed naar mijn hoofd steeg”.

    Hoe kunnen wij deze zinnen uit Oeroeg beoordelen gezien tegen het licht van de maatstaven van die en deze tijd? Hoe heeft dit cliché de beeldvorming over indischen, repatrianten in Nederland na de oorlog beinvloed?

    • Jan A. Somers zegt:

      Hella Haasse heeft het volgens mij bij het juiste eind. Tekenend voor de Indische geest van die tijd. Vergeet niet dat zij een schrijfster is van historische romans. En Oeroeg is een stuk Indische historie! Toen ik trouwde met mijn Zeeuws meisje was ik voor diverse Indische kennissen verloren voor de samenleving. Hadden hun (donkere) dochters bij mij geen kans meer op een klein beetje wittere kinderen. Leuker kan ik het niet maken.

    • R.L. Mertens zegt:

      @vandenbroek; ; hoe Oeroeg te beoordelen etc.’- Zo was de taal/aanduidingen in die periode. Niemand was er, die toen er aanstoot van nam! – Uit E.Bergghaus; Paradijsvlucht 1935; Halfbloed is half wereld. Altijd is de beklagenswaardige held een Europeaan, ook al is hij niet met haar getrouwd(!), niet meer kwijt kan raken. Zelfs niet, wanneer geen morele(!) verplichtingen hem vast houden, Over moraal gesproken!- Hella beschrijft die wereld van de jr.’30 Zoals ik het zelf heb meegemaakt na 1945(!). Met de gangbare situaties. Na de film bij elkaar op de hoek van de straat en snoeven/kletsen, druk articulerend over de film inhoud. Voor hen die het nog niet gezien hebben. Die eerste zin uit haar boek; Oeroeg was mijn vriend. Een Indonesiër toen je vriend noemen? Dan was je een land verrader! In de jaren ’90 kwam ik haar in het Film museum, Amsterdam tegen. Ik had de 1e editie, door haar geschreven met als pseudoniem Soeka toelis( ik hou van schrijven) bij mij. ‘Ach wat leuk’. En vroeg haar om een handtekening met de opmerking; hoe de reacties waren toen zij de prijs kreeg. Zij keek me aan en zei toen, die Indischen hebben mij voor verraadster uitgemaakt! Ik was toen woedend over die politionele acties!

  7. Robert zegt:

    Halfbloed,i/4 bloed, 3/4 bloed, 0/1 bloed, 0/2 bloed, 0/3 bloed,0/4bloed,0/5bloed,0/6bloed,0/7 bloed,0/8 bloed,0/9bloed,1/1 bloed en anderen doogebloed.of 0/0bloed.

    • Jan A. Somers zegt:

      Vanwege mijn Zeeuws meisje zijn mijn kinderen andersbloed. Hoewel, mijn doorbloeding is niet goed, vandaar dat ik weer onder het mes moet. Weer transfusies met weer anderbloed. Het houdt bij mij niet op met breukaanpassingen.

      • Hans Boers zegt:

        Ik wens u en de familie heel veel sterkte met de komende operatie en hoop dat alles goed komt en dat u gauw daarna weer op de been bent.

  8. vandenbroek@libero.it zegt:

    @dhr Mertens
    De taalaanduidingen, halfbloed o.i.,d. was zo in die periode, maar dan mag ik toch vraagtekens zetten achter die taalaanduiding temeer dat die grote gelijkenis vertonen met de Neurenberger rassenwetten van 1935. Dan kunnen ook bruine Nederlanders zeggen dat dat ver gezocht is, maar lees dan die wetten erop na en vervang het woord Jood door Indo-Europeaan. dan weet men hoe de zaken staan.

    Een paar weken geleden werd op een blauwe maandag in de Volkskrant een cartoon vertoont van Maurice de Hondt, afgebeeld als marionettenspeler met kromme neus. De jonge cartonist was in zijn jonge onschuld “vergeten” dat Joden in de Nazipropaganda als marionettenspeler werden afgebeeld. Laat Maurice de Hondt nou een Jood zijn. De Volkskrant moest zich in alle bochten wringen om wat krom is recht te breien, U weet wel het chronisch gebrek van Nederlanders aan historisch besef.

    Het geeft alleen maar aan dat het rassisme , ook tegen indische Nederlanders diep geworteld is in Nederland, jongeren zoals de Volkskrant-cartonist zijn zonder dat ze het weten geïndoctrineerd door zulke clichés. Er wordt verwezen naar hun onwetenheid, maar dat is toch een ander woord voor evidente domheid. Dat soort jongeren zijn toch hoog opgeleid, komen vaak uit een goed gezin, die hadden toch beter moeten weten, maar dan wordt een beroep gedaan op hun onbenul!!!
    Maar nee hoor, dan komt het argument van de witte onwetendheid. Bullshit zou ik zeggen. Ik heb 2 uurtjes per week geschiedenis gehad op de middelbare school, dat mag toch voldoende zijn om wat van de Vaderlandse geschiedenis af te weten?

    Ik weet hoeveel moeite mijn vader bij de repatriering deed om te bewijzen dat hij, dus ik, Nederlander was, uit respect voor mijn vader weerhoudt mij ervan om van Nationaliteit te veranderen, Nederland blijft een onlosmakend wezenskenmerk van mijn bestaan, maar de verleiding is groot.

    • Jan A. Somers zegt:

      ” dan mag ik toch vraagtekens zetten achter die taalaanduiding ” Ik zou er uitroeptekens van maken, zo was het! Mijn moeder was vrijwilliger in de kerk, en haalde kerkbijdragen op. Zo ook bij marinegezinnen in de buurt. Moest met haar bruine velletje beneden aan het trapje van het platje blijven staan en reiken naar het aangeboden geld. Totdat ze wisten wie haar man was. Toen hoorde ze er bij! Maar nu nog! Als een Indische jongen/meisje niet Indisch trouwt is hij/zij verloren voor de Indische gemeenschap. Dat is mij ook hier op I4E en Javapost wel eens duidelijk geworden. Maar een kleindochter die met een Belg is getrouwd, en een die met een Chinees is getrouwd kunnen er nog mee door. Het gaat echt om de zichzelf van de totok buitengesloten Indische gemeenschap. Wij zijn beter.
      ” om van Nationaliteit te veranderen” Italiaan zij is toch leuk? Profiteren van de grote Nederlandse bijdrage aan de EU.

Laat een reactie achter op R.L. Mertens Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.