Ingebruikname van de paardentram (1869)Passagiers in de paardentram. Tekening van Josias Cornelis Rappard (1888). Het beeld laat zien dat de doelgroep van de tram inderdaad divers was.Uiteindelijk werd de paardentram op 20 april 1869 in gebruik genomen, na een feestelijk eerste ritje de dag ervoor door “eenige leden der Direktie van de Bataviasche Tramway, vergezeld van verscheidene belangstellenden, in een der wagens 1e klasse.” Het eerste deel dat werd opengesteld was de route vanaf Batavia langs het kanaal Molenvliet naar de Harmonie.   In de Archipel