Adriaan van Dis over Molukse knillers

vandis2013http://vara.nl/media/358315

Uitzending van 15 juni jongstleden

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

25 Responses to Adriaan van Dis over Molukse knillers

  1. Jan A. Somers schreef:

    De Molukse KNIL-militairen zijn na aankomst in Nederland gedemilitariseerd. Maar in mijn diensttijd, de jaren vijftig, ben ik veel Molukse beroepsmilitairen in het leger tegengekomen. Korporaals t/m opperwachtmeesters. Is er daarvoor een speciale wervingsactie geweest? Weet iemand een mogelijk verband tussen die demobilisatie en de aanwezigheid van die militairen binnen de KL?

    • PLemon schreef:

      @Hr JS. In de jaren 50, veel Molukse beroepsmilitairen tegengekomen.

      Mogelijk waren het voordien al reguliere militairen en geen ex-knillers, want ….

      ***Voor Knil’ers van Europese afkomst, de Indo’s en Hollanders, bestond – anders dan voor Molukkers – de mogelijkheid in dienst te treden bij de Koninklijke Landmacht. ,,Ik heb het gemakkelijker gehad dan de Indischen en de Molukkers. Assimileren in een militaire organisatie was eenvoudiger. De Ambonezen hadden die officieel niet meer en de Indische mensen werden er vijandig bejegend. Voor beiden was Nederland bovendien een vreemd land.”

      Wij werden niet al te hartelijk onthaald, herinnert Merkelbach zich. ,,Nederland wilde ons helemaal niet hebben.” Het was een bittere pil voor de repatrianten en evacués, dat niemand hier wist wat zich daar had afgespeeld, hoe oorlogsleed vrijwel alle Europeanen had getroffen. 
      http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/2530063/2000/07/26/Nederland-wilde-ons-helemaal-niet-hebben.dhtml

      • Arthur Olive schreef:

        “Nederland wilde ons helemaal niet hebben”

        Nederland wilde ons wel in Nieuw Guinea hebben.
        De ontvangst in Nederland was echter een weelde vergeleken met de ontvangst van de kolonisten in Manokwari.
        Wij kwamen in Manokwari in 1950 en werden goed opgevangen in het enige klein hotel die ze daar hadden omdat mijn stiefvader een ambtenaar was.
        Met de kolonisten was het een ander geval, die werden aan hun lot overgelaten nadat ze zich bij de emigratie dienst hadden ingeschreven.
        Een vriendin van mijn moeder die met de Waibalong in 1949 aankwam met twee kleine kinderen werd gewoon met het weinige hebben en houwen wat ze had op het strand in de regen achtergelaten.
        Gelukkig ontvermde zich iemand over haar die avond en later trouwde ze deze man.Het was een flinke vrouw en ze had al gauw door dat het runnen van een winkel beter was dan het ontginnen van een woest stuk land.
        Ze begon met een grote zak rijst die ze met winst per kilo aan de Papoea’s verkocht.
        Haar winkel deed het vlug heel goed omdat ze buiten Manokwari woonde waar geen concurentie was
        Op bldz.159 van het boek “Uit Indie geboren” is een foto van haar en haar man in de winkel.
        In Nederland is ze een kapsalon begonnen in Den Haag.

      • bokeller schreef:

        Pak Arthur,
        Om over de lotgevallen van de DETA-Jongens maar te zwiigen

        DETA-jongens, opbouwwerkers
        Posted on 14 oktober 2013 by Indisch4ever

        Het schrikbarend tekort aan arbeidskrachten in
        Nieuw-Guinea stond de opbouw van de nieuwe
        Gouvernementszetel danig in de weg. Een
        nieuwe Dienst van het Directoraat Opbouw
        moest op korte termijn contractanten werven
        voor Nieuw-Guinea.
        siBo

      • rob beckman lapre schreef:

        U,lezer, las mogelijk het 07/06/2016 artikel in het AD onder kop “Vodje van Luns bleek helemaal niets waard”.Men wenste de Indo’s helemaal NIET in Nederland, weigerde zelfs een NLpaspoort te verstrekken “zelfs al had men de vereiste papieren”, en “Premier Drees zou zelfs hebben voorgesteld Indische,ZELFS MET EEN NL PASPOORT,stelselmatig de overtocht naar Nederland te weigeren”,en men Nieuw Guinea “tijdelijk wilde benutten Nederlanders en Indische Nederlanders tijdelijk in dat gebied onder te brengen”.Wat een verschil met anno 2016; er wordt gesproken van “feestelijk werd een aantal personen met een (permanente)verblijfsstatus ingehaald in de gemeente…….”

      • Jan A. Somers schreef:

        “Knil’ers van Europese afkomst” Ik had het over ‘Molukkers’, niet over Nederlanders. Maar hieronder heb ik voldoende informatie gekregen van de Heer Bo Keller. Ze hadden het overigens nooit over hun Indische tijd.

    • bokeller schreef:

      Pak Somers,
      Nmi. waren deze Molukse militairen gelijkgestelden of
      nazaten daarvan.
      Zowel bij het Knil en naderhand de Kl. in Nw.Guinea en
      in Nederland,had ik deze personen als collega’s gehad.
      Op mijn lijstje ”hoedanigheid Nederlander” komen ze
      ook voor zowel van Kon.Marine als Kon.Landmacht.
      en ook bekend bij het Korea Detachement .
      siBo

      • Boeroeng schreef:

        Bo, voormalige Molukse knillers konden na 1955 een baan accepteren ( wat hen 4 jaar lang werd verboden) Misschien dat mensen de Nederlandse nationaliteit aannamen en werden aangenomen door de KL ?

      • bokeller schreef:

        Pak Boeroeng,
        Mss., wat duidelijker ,in 1950 was ik in Ned.Nw.Guinea
        en ex-Apra Molukkers als KLers.en ook dood gewoon
        vanuit het Knil meegekomen.
        Daarna in Nederland in diverse dienstvakken.
        siBo

  2. PLemon schreef:

    Waar en hoe ging Nederland in de fout ….of viel de opheffing vh KNIL ongelukkig samen met de onderlinge tweestrijd de NIT (ook gedwongen)op te geven of toch de Molukse deelstaat te behouden.
    De eerder brullende Nederlandse leeuw veranderde onder internationale druk toch in een miauwend katje?

    ***Toen de souvereiniteit op 27 december 1949 aan de VS1 was overgedragen, met Sukarno als eerste president, bleek al snel dat de federatie van deelstaten geen lang leven zou zijn beschoren. Eén voor één besloten de deelstaatparlementen zichzelf op te heffen en aansluiting te zoeken bij de Republik Indonesia. Alleen de deelstaat Oost-Indonesië (Negara Indonesia Timur – NIT) leek het langer uit te kunnen houden. Deze deelstaat was politiek en economisch krachtig genoeg om zich staande te houden. Toch was ook hier een politieke stroming onder leiding van de Molukse politicus Pupella die streefde naar opheffing van de NIT en de totstandkoming van de eenheidsstaat.

    Andere politici (waaronder de Molukkers Soumokil, Manusama en Metekohy) vreesden voor overheersing van Oost-Indonesië (en dus ook de Molukken) door het centrale gezag in Djakarta. Daarom wilden zij de deelstaat in stand houden en ook de beschikking houden over eigen, dat wil zeggen KNIL-troepen. De centrale regering voelde niets voor dit laatste, en stuurde eenheden van de APRIS (Angkatan Perang Republik Indonesia Serikat), het federale leger, naar Oost-Indonesië. Deze troepen bestonden voor een belangrijk deel uit eenheden -die voorheen tot de TNI (Tentara Nasional Indonesia), het leger van de RI, hadden behoord. Nadat KNIL-troepen onder leiding van kapitein Andi Abdul Aziz begin april 1950 nog tevergeefs hadden geprobeerd de APRIS-eenheden tegen te houden, was het lot van de NIT beslist.

    Het zou nog tot 15 augustus 1950 duren, voordat de eenheidsstaat formeel een feit was, maar de kaarten waren geschud. Dat vonden ook een aantal Molukse leiders, die tot dan toe een rol hadden gespeeld in het bestuur van Oost-Indonesië. Onder leiding van ir J.A. Manusama en mr dr Chr. Soumokil werd op Ambon overlegd, wat nu te doen stond. Ook op Ambon aanwezige Molukse KNIL-militairen speelden een rol bij die besprekingen. De leiding van de Daerah Maluku Selatan (J.H. Manuhutu en A. Wairisal) werd onder druk gezet om de Zuid-Molukken onafhankelijk te verklaren, uit protest tegen de opheffing van de federale structuur, die een schending van de RTC-accoorden betekende.

    Manuhutu en Wairisal hadden de nodige aarzelingen. Maar uiteindelijk besloten zij na zwaar aandringen van op Ambon aanwezige Molukse leiders de onafhankelijkheid uit te roepen. Op 25 april 1950 werd de proclamatie van de Republik Maluku Selatan (RMS) plechtig ondertekend. Manuhutu werd president van de nieuwe republiek, Wairisal premier, Soumokil minister van Buitenlandse Zaken en Manusama minister van Onderwijs.
    http://www.inenomassen.nl/relatie_molukken.html
    http://nl.milpedia.org/wiki/Koninklijk_Nederlands-Indisch_Leger

    • RLMertens schreef:

      @PLemon; ‘(NIT) Deze deelstaat was politiek en economisch krachtig genoeg om zich staande te houden’- O ja? Hoe, economisch? Onderbouwing?

      • P.Lemon schreef:

        @ Hr Mertens. ” krachtige deelstaat….hoezo”

        Uit de WIKI … o.a. deze tekst …maar er is meer

        ***De NIT werd opgebouwd uit min of meer zelfstandige provincies, daerahs geheten. Iedere daerah was een federatie van zogenaamde “landschappen”. De opbouw door middel van daerahs was moeizaam, ook al omdat er een compromis gevonden moest worden tussen het oude zelfbestuur van inlandse vorsten, die moeite hadden hun positie en macht prijs te geven, en een democratisering van het bestuur. Die democratisering kwam derhalve maar moeizaam op gang. In de “landschappen”, waar zelfbestuurders regeerden, en dat waren de meeste, hadden democratisch gekozen raden slechts adviserende en mede-wetgevende bevoegdheden. Het bestuur ging in een aantal daerahs en landschappen over van het Nederlandse Binnenlands Bestuur naar vertegenwoordigende raden. De daerahs hadden de neiging zelfstandige staatjes te worden. De band van de bevolking met de eigen daerah was sterker dan die met de meer abstracte “negara”. Van een “Oost-Indonesisch burgerschapsgevoel” was in 1950 nog nauwelijks sprake. In de Minahasa en op Ambon (Zuid-Molukken) waren sterke separatistische stromingen aanwezig, die een blijvende band met Nederland nastreefden.

        https://nl.wikipedia.org/wiki/Oost-Indonesi%C3%AB

      • RLMertens schreef:

        @Lemon; ‘Minahassa en Ambon/Z-Molukken; politiek/economisch krachtig genoeg etc.’
        – Minahassa; dr.Ratulangie was Republikeins gezind. Idem diverse Ambonese Republikeinse ministers oa.Leimena . In de slag van Soerabaja vochten vele jonge Menadonese (PRI Silawesi )en Ambonese (PRI Maluku) Pemoeda’s! Ook Des Alwi, voorman van Banda Neira heeft daar gevochten! Wij denken veelal aan de Knil mensen als aanhangers van ons Koninkrijk. Echter de de gehele achterban (niet Knil’ers) daarmee associëren lijkt mij onjuist. ‘die een blijvende band met Nederland nastreefden’ – lijkt meer ‘de wens van de gedachte’. ( zo ook de art. hierover in de Linggadjati overeenkomst) -De bestuursvorm in deze gebieden doet/is mi. hier niet ter zake. Of deze gebieden(deelstaten) toen al economisch sterk genoeg zijn om zelfstandig te zijn, betwijfel ik.

      • PLemon schreef:

        @Hr Mertens .”Echter de de gehele achterban (niet Knil’ers) daarmee associëren lijkt mij onjuist. ‘die een blijvende band met Nederland nastreefden’ – lijkt meer ‘de wens van de gedachte’.

        ===En dus weigerde die Nederlandse ambtenaar dan ook mee te werken aan de onafhankelijkheidsverklaring.???

        ***In het pas gekozen nieuwe parlement van de NIT zat een sterke republikeinse vertegenwoordiging. De meerderheid in het parlement waar de federalistische regering op steunde, was zeer klein en instabiel en de Republik was alsnog vastbesloten een einde aan alle deelstaten te maken. Bij de RTC was afgesproken dat Indonesische soldaten van het KNIL over zouden kunnen gaan naar de APRIS (het officiële leger van de RIS). De NIT-regering hoopte dat dat zo snel mogelijk zou gebeuren, zodat de APRIS-troepen op Celebes voornamelijk uit ex-KNIL-soldaten zouden bestaan. Alleen een dergelijk leger zou de deelstaat overeind kunnen houden. Deze overgang verliep echter zeer traag. In maart 1950 was er op Celebes nog maar één compagnie KNIL-soldaten onder bevel van een zekere Andi Abdul Azis overgegaan naar de APRIS. Het zag er slecht uit voor het voortbestaan van de deelstaat. In verband daarmee vroeg president Soekawati aan een Nederlandse ambtenaar een onafhankelijkheids verklaring voor een soevereine staat Oost-Indonesië op te stellen. Deze ambtenaar weigerde dat trouwens.

    • Surya Atmadja schreef:

      tekenden de islamitische hoofden van ‘Amboyna’ in 1605 een contract: het ‘Eeuwig Verbond’. Hierin zwoeren zij ,,soo langhe als wy leven” trouw aan de Staten-Generaal, prins Maurits en de gouverneur van Ambon. Ingenomen waren de moslims met de bepaling dat eenieder zijn geloof zal beleven ,,gelyck hem Godt in ’t herte stiert ofte meent saligh te worden; doch dat niemant den anderen molestie, nogh overlast zal doen”. Die tekst is eeuwenlang gekoesterd op Ambon, maar is het laatste jaar in vergetelheid geraakt.
      =============================================
      Weer een mythe minder , want de zogenaamde “Eeuwig Verbond” met de Nederlanders( VOC) was getekend door Islam Hoofden .
      Pas later kwamen de Christen Ambonezen aanbod als trouwe soldaten van de (VOC)Nederlanders.

      Bron:
      http://retro.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Molukken/vergankelijkheid.html

      • rob beckman lapre schreef:

        Uitstekend historisch onderbouwd.Las eerder iets (weet niet meer waar)in die geest.
        Hoe ging het toch alweer “history, it might set us free…..from our ignorance”

      • Jan A. Somers schreef:

        In september 1600 probeerde Steven van der Haghen op verzoek van Hitoe de Portugezen uit Leitimor te verdrijven. Hij slaagde daarin niet, maar had toch het vertrouwen van de bevolking gewonnen. Hij sloot met hen een verdrag waarin de bouw van een fort en een kruidnagelmonopolie werden overeengekomen: het eerste Hollandse fort en het eerste Hollandse specerijenmonopolie in Azië. In dit verdrag worden de inheemsen Ambonezen genoemd, maar het gaat hier feitelijk om de islamitische be-woners van Hitoe. Enkele auteurs schrijven over twee forten maar het verdrag spreekt over “een cassteel”, het Kasteel van Verre, dat door de bevolking Kota Warwijk werd genoemd.
        Na de mislukte pogingen van Heemskerck en Van der Haghen in 1599 en 1600 de Portugezen uit Ambon te verdrijven, werd in december 1604 Steven van der Haghen door Hitoese gezanten opnieuw om hulp tegen de Portugezen gevraagd. Op weg naar Hitoe werd een Portugees schip met de nieuwe Portugese gouverneur overmeesterd en in Hitoe sloten zich 20 kora-kora bij hem aan. Deze vloot maakte zo’n grote indruk op de Portugezen dat in Ambon de Portugese commandant op 23 februari 1605 het fort zonder slag of stoot overdroeg. In het vervolgens met de hoofden van Hitoe gesloten verdrag komt de VOC als partij niet voor, Van der Haghen handelde als gevolmachtigde en op naam van de Staten-Generaal en Prins Maurits. Het octrooi bood hem geen basis namens de Compagnie actie te ondernemen tegen de Portugezen, maar mogelijk heeft zijn instructie hem aanleiding gegeven zijn schepen te beschouwen als een oorlogsvloot van de Republiek. De inwoners van het dorp Oma op het eiland Haroekoe, die voorheen de zijde van de Portugezen hadden gekozen, legden eveneens de eed van trouw af. Ook de achtergebleven “46 Portugeese huysgesinnen” legden een eed van trouw af aan de Staten-Generaal en Prins Maurits.
        Corpus Diplomaticum, XIV, Ambon, februari 1605, zie Bijlage 6; Pieter van Dam 1931, II, I, 115. Ten aanzien van Hitoe was er sprake was van een bevrijding “uijt de handen van de Portugesen onse vijanden”, alsmede van het zweren tot “gehouw en getrouw”. Het contract is niet gesloten met de hoofden van Leitimor, het schiereiland waarop Ambon was gelegen.
        Corpus Diplomaticum, XV, Ambon, 25 februari 1605, zie Bijlage 6; Knaap 1987b, 10: “christenen, welcke den admirael altemael den behoorlicken eedt van getrouwicheyt heeft affgenomen ende haer vassalen ende ondersaten van die E.M.H. Staten-Generael ende sijne Princelicke Excellentie gemaeckt heeft.” Volgens dit bericht van Steven van der Haghen werd soevereiniteit gepretendeerd over Hitoe, Leitimor, Howamohel en de oostelijk van Ambon liggende eilanden, de zogenaamde Lease.
        Het verbond met Hitoe van februari 1605 (XIV) werd in 1609 hernieuwd, waarschijnlijk met het oog op de bestandsonderhandelingen met Spanje. Er blijkt ook nu geen sprake te zijn van een soevereine positie van de Republiek op het schiereiland Hitoe. Zo wordt het onderdaanschap geregeld, en wordt gestipuleerd dat de Compagnie zonder toestemming geen fort mag oprichten op Hitoe. De Hitoeëzen wilden niet voor onderdanen worden gehouden, wel voor bondgenoten. Ook dit verdrag staat op naam van de Staten-Generaal en Prins Maurits.
        De katholieken op Leitimor werden door de Compagnie aanvankelijk gewantrouwd vanwege mogelijke Portugese sympathieën. Aangezien echter de Ambonezen net als de Portugezen geen onderscheid kenden tussen (de katholieke) kerk en staat, gingen de trouwbetuigingen aan de nieuwe machthebbers gepaard aan de overgang naar de gereformeerde religie, hetgeen op zich weer een versterking van het Nederlandse gezag betekende. Al in 1607, 1611 en 1620 zijn groepen Ambonezen naar Nederland gebracht voor kennismaking met de Nederlandse taal en cultuur, en voor een predikantenopleiding. Deze protestants-christelijke en Europese cultuur bij de Ambonezen leverde uiteraard problemen met de islamitische Hitoeëzen. Het overleg tussen de gouverneur en de plaatselijke hoofden geeft hiervan een verslag, waarschijnlijk ging hier om het roven van vrouwen.

      • Ron Geenen schreef:

        In september 1600 probeerde Steven van der Haghen op verzoek van Hitoe de Portugezen uit Leitimor te verdrijven. Hij slaagde daarin niet, maar had toch het vertrouwen van de bevolking gewonnen””””””””””””””””””””””””

        Een interessant verhaal! Mijn grootmoeder, oma Maitimo is ook een nazaat van een Portugese Molukse combinatie en is het dus ook haar geschiedenis. De naam Maitimo is zeer veel voorkomend in Portugal, net als Jansen in Nederland.

  3. George schreef:

    A politician……. one that would circumvent God. See Shakespeare, Hamlet V.

  4. Ron Geenen schreef:

    “””””””””dat kan je niet van die laffe ned.regering zeggen, ned regering jullie moeten je eigen kapot schamen tot op jullie botten.”””””””””””””””

    Heb ook nooit de NL mentaliteit in Den Haag kunnen begrijpen. Is er ooit moeite gedaan om de Molukkers in de problematiek van de politieke situatie te betrekken en is er ooit open kaart gespeeld? Gelukkig wonen er hier in SoCal een paar Molukkers die wel volledig door de Indo’s als broeders zijn opgenomen.

    • augus Donkers schreef:

      als het om politiek gaat, dan ontvangen zij de gewezen vijand met open armen.
      alleen om de uwang proberen binnen te halen met vlaggen van rood wit blauw,
      het konings huis erbij dat is de mentaliteit van de ned.regering,
      maar ze vergeten dat de kinderen van de knilmilitairen niet vergeten zijn wat ze met hun
      Vaders hebben uitgespookt ook met mijn Vader, wij vergeten nooit.

      • Ron Geenen schreef:

        “”””””””maar ze vergeten dat de kinderen van de knilmilitairen niet vergeten zijn wat ze met hun
        Vaders hebben uitgespookt ook met mijn Vader, wij vergeten nooit.””””””””””””

        Ook ik vergeet het nooit. Maar de mensen die het nooit meegemaakt hebben, begrijpen dat niet of willen het niet begrijpen.
        Dat lees je ook op deze site.

  5. augus Donkers schreef:

    ik heb naar Adriaan van Dis gekeken hoe de trotse knil militair met al zijn vermogen,
    zich uitte tegen de laffe ned regering ik kan deze militair goed begrijpen deze mensen zijn door.
    toender tijd luns en die andere boeven tot op hun bot vernederd deze knilmilitair durft de waarheid te zeggen en wat hij over de ned.regering denk ik vind hem een hele moedige man, hoe hij zich uit.
    dat kan je niet van die laffe ned.regering zeggen, ned regering jullie moeten je eigen kapot schamen tot op jullie botten.

Laat een reactie achter op RLMertens Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *