Indo’s en Molukkers: water en vuur?

Patrick Wouters bij Kasuaris:
Ontmoeten. Verbinden. Samenwerken. Pijlers van de Indo Business Club waarvan ik sinds kort bestuurslid ben. Ook in mijn werk is deze drie-eenheid mijn drijfveer. De Indo Business Club brengt mensen samen met een zakelijke instelling van Indische en Molukse afkomst en diegenen die zich met onze cultuur verbonden voelen. Deze netwerkorganisatie is opgericht door een ondernemer van Molukse komaf. Indo’s en Molukkers zoeken elkaar tegenwoordig vaker op. Maar dat is niet altijd zo geweest. En ook nu nog niet altijd vanzelfsprekend. Gelukkig zijn er veel initiatieven die daarin verandering brengen.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

40 Responses to Indo’s en Molukkers: water en vuur?

  1. Nogmaals de Ambonesen waren in minderheid in vergelijking met di Javanen,(incl, Sundanesen en Maduresen.

    • R Geenen schreef:

      Uit “Indische letteren, jaargang 19 lees ik o.a.:
      Ook de inlandse soldaten waren niet bepaald het neusje van de maatschappelijke zalm. Vaak waren het jongelieden die zich in de desa onmogelijk hadden gemaakt of speelschulden hadden. Dikwijls werden zij met nogal wat pressie door het desa-hoofd naar het werfkantoor gestuurd. Over de inlandse soldaten was het oordeel van de officieren eveneens ongunstig. In 1896 publiceerde een officier in het militaire vakblad een uitvoerig opstel over de kwaliteiten van de verschillende ‘landaarden’,5 of beter gezegd over het gebrek aan kwaliteiten. Het is een lange opsomming van morele gebreken: drinkebroers, gifmengers, dieven, dobbelaars, ruziezoekers, messentrekkers, lafaards en ga zo maar door. Als je de lange lijst diskwalificaties leest, vraag je je af hoe het KNIL ooit in staat is geweest effectief op te treden met dit zootje blank en bruin ongeregeld.
      U moet niet te gauw oordelen.

  2. servaas.m schreef:

    Ambonezen en indo’s wilden toen na de totoks graag de eervolle tweede zijn in de militaire hiërarchie en boven de andere ”inlanders” staan; dit kan de rivaliteit verklaren, het beeld van Door de eeuwen Trouw werd vooral door de Nederlanders gepropageerd..

  3. Jan A. Somers schreef:

    In mijn studietijd werkte ik af en toe samen met Peter Ririassa. In militaire dienst was mijn klassecommandant in het depot een Molukker. Verder waren de rij-instructeurs voornamelijk Molukkers. Was gezellig, we kenden elkaars taaltje.

  4. Wal Suparmo schreef:

    De Ambonesen willen altijd een geweldige rol spelen bij de KNIL alhoewel ze zelf geen officieren hebben.En in de minderheid zijn in vergelijking met de Javaanse,Sundanesen en Maduresen .En de Javaanse sergeanT SETOE is nog altijd de “MEESTER ALLE WAPENS” geduurende 3 jaren geweest..De Menadonese sergeant Tarore is erg trots op zijn satats van EUROPEES sergeant in vergelijking met Suharto die alleen maar inlands sergeant is.Maar nu rijd Suharto in zijn Mecedes-Benz en hij nog op zijn rotte fiets.

  5. Boeroeng schreef:

    Molukse genealogie:
    Vraag op Molukse sites en koop een boek van Roosjeroos
    http://www.roosjeroos.nl/Boeken

    Indische genealogie:
    Vraag op Indische sites.
    Stuur een foto met namen naar deze site indisch4ever@gmail.com
    Zoek contact met : http://www.indischfamiliearchief.nl/
    Zoek op http://www.roosjeroos.nl/Zoekscherm
    Open topics : https://www.stamboomforum.nl/subfora/127/0/
    en http://www.igv.nl/over-het-forum/forum-openen

    • Anoniem schreef:

      Boeroeng: terima kasih. voor je antwoord en tips. Ik heb reeds enkele keren contact gezocht met de stichtingen en instanties in de links. Maar er was niet veel informatie in te winnen. Waar ik op zoek naar ben is informatie over 0ud-KNIL-militairenm zoals mijn Hollandse grootvader en zijn broer, die werden vermoord door Indonesische nationalisten na de Bersiaptijd. In ieder geval nogmaals dank voor de info.

      • Boeroeng schreef:

        Als je opa en zijn broer niet Indisch zijn , dus niet van een Indische familie, dan vind je niet zo veel in Indische en Molukse genealogie.
        Wel mogelijk over je oma als ze wel van een Indische familie is .
        Voor je opa en zijn broer moet je in het knilarchief duiken, die is in het nationaal archief te Den Haag of mogelijk dat SAIP een dossier heeft over hen.
        https://www.saip.nl/nl/content/pages/welkom.aspx

        Maar weet je zeker dat zij waren ingedeeld bij het KNIL? Als ze na 1945 uit Nederland kwamen met de troepenopbouw dan waren ze welllicht van de Koninklijke Landmacht ?
        Dan moet je die archieven zoeken… eventueel hulp vragen daarvoor op veteranenwebsites. Het helpt als je de juiste militaire eenheid kunt noemen, mét hun namen erbij. In dat geval moet je de voorouders van je opa gewoon in Nederland zoeken.

        Is je opa geboren in Nederland? Dan kan er een persoonskaart te verkrijgen zijn.
        Met informatie over zijn ouders. Mits hij was geboren voor 1917
        http://cbg.nl/bronnen/cbg-verzamelingen/persoonskaarten-en-lijsten/

      • Anoniem schreef:

        Boeroeng, dank voor je reactie.
        Mijn grootvader was een Nederlander in Nederlands-Indie (alle voorouders van vaderskant waren BELANDA’s in NL-Indie). Mijn Hollandse opa is in de 19e eeuw geboren en samen met zijn broertje was hij KNIL-militair, evenals mijn vader.

        Mijn Molukse voorouders waren afstammelingen van de ALIFUREN: de eerste mensen op de Molukken (Ambon). Dit is alles wat ik weet over mijn Molukse achtergrond.

  6. J. schreef:

    Ik wil graag weten waar ik terecht kan voor stamboom informatie over mijn Hollandse voorvaderen in Nederlands-Indie. Mijn grootvader was Nederlander (Hollander) gehuwd met mijn oma (een NL-Indische: was een mengeling van Nederlander met Nederlands-Indisch bloed (geen Indonesisch bloed). Mijn moeder was Moluks en ik zou ook graag willen weten over mijn Molukse voorvaderen (Zuid-Molukkers: Pulau Ambon). Wie kan mij hierover tips, advies, informatie verstrekken? Terima kasih alvast! Amato..

  7. Wal Suparmo schreef:

    Eigenaardig dat bij de KNIL geen KRISTEN BATAK soldaten waren met durft en in intelegentie zoal nu in Republik Indonesia.( met TOP generaals als NASUTION en , SIMATUPANG, van de KMA,PANGGABEAN en SOMBOLON) Maar juist. Ambonesen en Menadonesen die alleen maar durft hebben. En geen enkel een hoge millitare opleiding ( zoals de KMA), had gehad . Nu zit Holland overhoopt ,met de Abonese soldaten met de laaste rang die een eigen republiek willen oprichten. Want de .ogste in rang is SERGEANT MAJOOR JULUIS TAHIJA zit in Jakarta ..

    • Pierre de la Croix schreef:

      Nu ja ….. de RMS had in de tachtiger en/of negentiger jaren v.d.v.e. ook een generaal Tamaela, die haar belangen tot in de VN probeerde te behartigen.

      Pak Pierre

  8. Robert schreef:

    Mijn moeder was jarenlang een onderwijzeres voor Molukse kinderen in het Kamp de Lunetten, dichtbij ’s Hertogenbosch. Wij hadden nooit problemen met de Molukkers. Ze zijn goed mensen die gehuisvest werden in een voormalig concentratiekamp. Wat een ontvangst in Nederland! Echt een Dutch treat by Dutch uncles and Dutch wives.

  9. Kudos to the Indo Business Club for being inclusive rather than exclusive…whatever we experienced in the past needs to evolve without losing our identity whether we consider ourselves Indischen, Indos, Molukkers. We all have our roots in a verdant, luxurious archipelago which we no longer can call our own but we have our communal history and culture and that is what binds us together. Let’s not look for divisions amongs ourselves but raise each other up with pride.

  10. HJ schreef:

    In mijn puberjaren groeide ik op met de mentaliteit “orang Indo en indonesia itu moesoe”. Ik denk dat heel wat van mijn 2e generatie molukkers destijds dezelfde mentaliteit ontwikkelden. Echter, mentaliteit bleek iets te zijn uit het koloniale erfgoed ‘verdeel-en-heers politiek’ van NL, besefte ik later. Want gaandeweg had ik menige indo’s en indonesiërs onder mijn familie-, vrienden- en kennissenkring. We delen dezelfde interesses of passie voor sport, muziek, uitgaan, opleiding, werk, familiebanden en onze oosterse sociaal-culturele normen en waarden. Dus, over de stelling houd ik het maar op ‘tempo doeloe’.

  11. Huib Otto schreef:

    In mijn Bandoengse tijd, lagere school en Lyceum onderbouw werden mijn drie vriendjes , indo’s en een totok die nu de wandelvierdaagse in Marbella organiseert, menig keer gekrojokt door een horde Molukse of Inlandse katjongs en moesten regelmatig fietsend of lopend het hazenpad kiezen.

    Maar als vluchten niet meer kon, hadden we met elkaar afgesproken onze agressie te richten op de djago’s of leiders uit die groep en ze zodanig toe te takelen dat ze het voortaan wel uit hun hoofd zouden laten hun afgunstige nijd op ons bot te vieren en hun maatjes op te ruien.
    Werkte perfect.

    Intussen was mijn oudere zus bevriend met twee Molukse broers met een Indische moeder. Ook ik raakte met ze bevriend en omdat zij een motorfiets van het merk Jawa Twin bereden en ik ook op mijn zestiende hebben we menig ritje gemaakt naar Lembang en Poentjak. In dat vriendengroepje zaten ook twee broers waarvan later één zelfs president van Indonesie werd en de andere Indonesisch ambasadeur in Den Haag.

    In de regio waar ik nu woon leven er veel Molukkers en er heerst een goede verstandhouding. Als we elkaar ontmoeten tijdens bv. het shoppen groeten we elkaar meestal. Ook de pakjes bode is een aardige Molukse man waar wederzijds respect en waardering is.

    Dus ja, mijn moeder als onderwijzeres afkomstig uit Semarang stond er op dat we keurig Nederlands leerden spreken ook al liep ik in tjelana monjet en verbood me met jongens om te gaan die djedar djedoer spraken. Lagere klasse in haar beleving?
    Wat ik in mijn lagere schooltijd overigens toch wel deed. Lekker vecht vliegeren en zwemmen in de kali met een knokpartijtje er tussendoor.

    Ook was ik bevriend met een Chinees klasgenootje waar ik na schooltijd vaak mee naar huis ging.
    Zijn ouders hadden toen een Chin. Restaurant aan de Braga weg. Wij zaten op de lagere St. Joseph school naast de kathedraal niet ver van de Bragaweg.

    Trouwens ik probeer mijn tjoe-tjoe’s wel te informeren over mijn en dus hun Indische roots. Maar noch mijn kinderen noch mijn tjoe-tjoes evenmin als hun opa trouwens gaan overdreven prat op welke afkomst dan ook. En natuurlijk vind ik het leuk als men ergens in uit blinkt.

    Huib

  12. Tom de Bruin schreef:

    Ik herinner mij dit van de oudere generaties, de generaties die verschil maakte in Indische-mensen (meer Neerlands bloed) Indo’s (meer inlands bloed) en Molukkers, etc. Iedereen zat in z’n eigen groepje, hetgeen ook enigszins gestimuleerd werd door de koloniale samenleving, een samenleving van afkomst, rangen en standen. Daarbij deed zich ook nog voor, dat de “Indische-mensen” enigszins neer keken op de lagere rangen in het KNIL, waarvan de anderen veelal deel uit maakten. De “Indische-mensen” deden zich vaak Nederlandser voor dan de Nederlanders, heb dit in eigen familie altijd met enig leedvermaak aanschouwd, er werd nl in procenten uitgerekend, hoe Nederlands men was, hoe hoger percentage = hoe hoger in aanzien. Dat kwam voort uit een poging om stand op te houden, die men nodig had om een goede betrekking bij het gouvernement en bedrijven te krijgen. Geen goede stand = geen kans, want zo ging dat toen. Dat rommelde zelfs na de repatriëring nog enige tijd door, weet van een dienstplichtige die trots met onderofficiers uniform thuis kwam, waarna hij haarfijn uitgelegd kreeg dat zijn moeder, als net Indisch meisje, alleen met de officieren danste:” Je moet wel iets meer aan je carrière doen jongen! Je moet wel aan je stand denken!” Hij, deed uit ergernis over deze onzin, nooit z’n uniform meer aan naar huis. Het was iets van de generaties van voor 1942 met het ter ziele gaan van de koloniale samenleving hoort dit nu langzamerhand tot het verleden, immers de jongere generaties koesteren alleen nog de gezamelijke binding met het oude Indië, afkomst, rang en of stand doen niet meer ter zake.

    • Pierre de la Croix schreef:

      Indisch meisje, liefje van een luitenant, opscheppend over de dansfeesten in de officiersmess tegen ander Indisch meisje, liefje van een sergeant: “Heweldih, die officiersballen”.

      Pak Pierre

    • Boeroeng schreef:

      Voor het I4E-forum..true or false :

      Dat Indische mensen zich vaak Nederlandser voor doen (deden) dan de Nederlanders is een stereotypering.
      *Het komt uit Indische kringen zelf, van mensen die zich afzetten tegen de meer Nederlands georiënteerden.
      *Het komt van buiten af. Van mensen die de eigen wijze van Nederlandsheid van Indische mensen niet weten te herkennen als ook Nederlands.
      Niet weten te waarderen.

      • PLemon schreef:

        @Boeroeng.”Nederlandser dan de Nederlander”

        Ook het omgekeerde verschijnsel doet zich voor…😲

        *** juni 2010 : Momenteel hebben we in Nederland ongeveer een half miljoen mensen die zich Indisch of Indo noemen, de meesten doen dat niet want vinden hun afkomst niet interessant genoeg, beter gezegd de gewoonste zaak van de wereld. Er is echter een harde kern die dit stug vol blijft houden. Het verwonderlijke is dat dit vaak de cucu (kleinkinderen) zijn die terugvallen op de verhalen en gewoontes van opa en oma. Ze gaan zelfs zover dat ze beweren een eigen cultuur te hebben, ofschoon in Nederland geboren en ook de Nederlandse nationaliteit te bezitten. Hun voorouders die in Indië woonden gedroegen zich in veel gevallen nog Nederlandser dan de Nederlanders, spraken perfect en accentloos Nederlands. Nu willen de kleinkinderen ineens de kampunggewoontes die voorheen niet bon ton waren in ere herstellen en dat hun “cultuur” noemen. Het zijn vaak gevoelens van ongenoegen met de moderne maatschappij, het gezoek naar een identiteit om je aan vast te houden en je te kunnen onderscheiden van anderen zo van “Kijk mij eens ik ben toch wel zeer speciaal.”Mensen schijnen dat nu eenmaal nodig te hebben, ….
        http://blog.londoh.com/item/1891

      • Boeroeng schreef:

        @ PLemon… je komt met een derde groep van mensen die het stereotype bezigen. De groep van buitenstaanders die Indische mensen graag afkraken.
        Of misschien is het een kwaadaardige variant van groep 2: buitenstaanders die de eigen wijze van Nederlandsheid niet weten te waarderen

      • PLemon schreef:

        @Boeroeng
        Het is zeker neerbuigend commentaar op het verschijnsel dat de latere generaties op zoek naar hun identiteit vanwege hun bewustwording van hun uiterlijk en in het denken en doen, hun tropische roots zijn gaan cultiveren.
        Het is wel een contrast t.o. de kesasar variant bij de oudere generatie in de standenmaatschappij van good old Indië.

      • Boeroeng schreef:

        @ PLemon
        Dat contrast wat de schrijver stelt is zijn fantasie. Het bestaat niet of nauwelijks
        Dit zinnetje is ook weer zo overdreven:
        Nu willen de kleinkinderen ineens de kampunggewoontes die voorheen niet bon ton waren in ere herstellen en dat hun “cultuur” noemen.
        Welke kampunggewoontes ?

        Let op de generalisaties die opgeblazen moeten zijn om denigrerend te kunnen doen volgens de lijn dat hun grootouders geen eigen cultuur hebben.
        1 de kleinkinderen
        2 de kampunggewoontes
        3 de kleinkinderen noemen dat hun cultuur ,

      • Jan A. Somers schreef:

        Vóór de oorlog moest je je blanke voorouders altijd naar voren halen. Tijdens de oorlog moest je je Inlandse voorouders herdenken. Na de oorlog werd het wat moeilijker. De blanke voorouders renden altijd met klewangs achter stoute inlanders aan, de inlandse voorouders waren allemaal bersiappers. Met de Molukkers heb ik nooit problemen gehad. Misschien omdat de schepelingen bij mijn vader aan boord behalve Madoerezen, Boeginezen en Makassaren ook Molukkers waren. Multiculti.

    • George schreef:

      Divide et Impera.

  13. bokeller schreef:

    Tja,weer zo’n apart staaltje ,van onbegrip ”Haatgevoelens ?”
    Natuurlijk was er een soort van rivaliteit bijv,” voetbal- zang,
    en vergeet het niet het Moluks voorkomen .
    Altijd keurig netjes in orde en correct voorkomen.
    Een vraag,wat zingt een Indo als hij zich senang voelt.
    Beluisterd het maar, MOLUKSE liederen.
    siBo

    .

    • Pierre de la Croix schreef:

      Haatgevoelens ……

      In mijn Semarangse jeugd vochten Indische jongens wel eens tegen groepen Molukse jongens – voor de Indische jongens allemaal “Ambonezen” geheten. Wij waren echter vaker bondgenoten tegen de “Tentara Peladjar” (TP), de jonge Indonesiërs, in concreto Javanen, die hadden deelgenomen aan de vrijheidsstrijd en hun schoolse achterstand mochten inhalen op de SMP’s en SMA’s.

      De TP wachtte de Indische jongens op voor hun Nederlandse (“concordante”) school – voor mij de HBS – om ze af te rossen, lekker krojok met z’n velen tegen weinig. De TP “sikatte” ons als we op de fiets zaten. Wee ons als wij een TP-er te lang aankeken. Een paar Molukse vriendjes in die tijden zeer welkom, want die hadden ook weer Molukse vriendjes die goed konden vechten …..

      Bovendien beschouwden wij in Semarang de Molukkers van het KNIL als onze mede bevrijders van het (Javaanse) gespuis dat na de oorlog (u weet wel, die tot 15 augustus 1945) moordde en rampokte.

      In Nederland was mijn vader donateur van de Stichting “Door de Eeuwen Trouw” en kwam het stichtingskrantje “De stem van Ambon” jaren lang door de brievenbus.

      Wat Nederland de Molukse KNIL militairen heeft geflikt is ronduit schandalig. De gevolgen daarvan, onder meer de treinkapingen en gijzelingen door de 2de generatie, waren en zijn niet goed te praten maar wel te begrijpen in het licht van de verbittering en vernedering waar hun vaders (en moeders) mee hebben rondgelopen.

      Ik voel me net zo veel aangetrokken tot Molukkers als tot mijn eigen bangsa, de “Indischen”. Ondanks het feit dat ik giechelend met Pak Bo op Bronbeek het liedje heb gezongen “Ambon, Haroekoe, Saparoea ……”. Ik weet zeker dat de Molukkers over de Indo’s ook wel een liedje kennen, waarvan alleen de 1ste regel in net gezelschap publicabel is. Zo hoort het ook onder vrienden.

      Pak Pierre

      • Surya Atmadja schreef:

        Pierre de la Croix zegt:
        12 februari 2016 om 19:08
        Haatgevoelens ……

        In mijn Semarangse jeugd vochten Indische jongens wel eens tegen groepen Molukse jongens – voor de Indische jongens allemaal “Ambonezen” geheten.
        =======================================================
        Hoe verzin edat.?
        Mss pan froeher in NOI /koloniale tijd toen de “Ambonezen nog tot de Inlandse bevolking behoorden en de sinjo’s Nederlanders waren.
        In Djakarta , mijn tijd in de froebel en Giki school heb je ook verschillen tussen de Chinese, Indonesische kinderen , Indische kinderen, Menadonese en Ambonese kinderen. Wie met wie om gaat, er werd nooit gevochten.
        Ook in Nederland ( Twente=Enschede en omgeving) , Twente , Nijmegen, Tilburg was het altijd redelijk met elkaar omgaan.
        Dus bijna nooit ruzie , laat staan haat /gevoelens.
        En als gevochten moet worden tegen de gadjahs gebeurt wel eens dat men tijdelijke allianties smeden.

        Moet weer glimlachen toen ik de eerste zinnen van de roemruchtige 3 eilanden lied las, A-H-S .
        En lol dat we het hebben .

      • Pierre de la Croix schreef:

        Surya Atmadja zegt/schrijft 12 februari 2016 om 21:02: “Hoe verzin edat.?”

        Uit de dikke duim natuurlijk.

        Pak Pierre

      • Wal Suparmo schreef:

        Het is een zekere Juffrouw( mevr). Walonker van wie ik de JAAP-GUUS- DIEN had geleerd.Zij woonde in ver van school, dat is Sompok buurt( later de bekende Sompok vrouwen en kinderen consentratie kamp tijdens de Japanse bezetting). Naast haar woonde een familie Kops wat een Tante is van mij en dan de familie van Mook.Waar H.J van Mook had gewoont .De laadste Luitenant Gouverneur Generaal van Nederlands Indie.Ook was in Sompok een Ambachtschool voor inlandse leerlingan en vaak kwamen zij om een uur naar de Djombang school onderleiding dan een jongen van de Ijzer afd (Ijzerman) gewapend met ijzeren staven( linggis) onderleiding van een zeker Soepardjo( die later Brigadier Generaal was geworden en terdood veroordereel was omdat jij de tweede man was van Oentoeng dan de PKI( komunsten) opstand.De bedoeling van Soepardjo is om met de Ambonese jongens te vechten dat waren KNIL kinderen uit di Djatingaleh kazerne.En Juist vooral totoks en Indo’s heeft hij nooit lastig gevallen.
        De oorlog was toe al gebroken en wij moesten met pannen en potten op school komen en altijd een BOMBER CAKE van rubber in onze zak.Ook identietijds kettingen om onze hals.Helaas alles voor niets…….Na de oorlog zat ik op de Middelbare School in Sidodadi met onderwijzers uigezonden van Holland zo als, E.J.JOOSE en JOS PREIN. En later Indo zoals Neyendorf( van bandung mmet een totok vrouw) en Hartsteen van Malang..

      • Wal Suparmo schreef:

        Als je over Semarang praat, mijn ervaring is dat de jongens van de Tehnische School van Sompok onder leidng van de latere Birgradier Genaraal SOEPARDJO en geexcuteerd door Suharto, Vak gaan NGLOEROEK naar de Europese Lagerschool in JOMBLANG om met Ambonese jongens tevechten waar van de ouders KNIL soldaten zijn van de Djatingaleh kamp.Blanda.s en Indo.’s laten ze met rust.Deze jongens vooral van de IJZER man, afd zijn gewaoend met linggis; zagen en ect.Waarbij de de Poitie van de Djomblang post/kazerne altidj bij moest komen.

  14. Anoniem schreef:

    Ben van Nederlands-Molukse afkomst, Mijn vader was een Hollandse Jongen, ik voel me 100 % Moluks. Ik denk dat de “haatgevoelens ” iets is uit de eind jaren 40, tegenwoordig kunnen we gewoon goed met elkaar opschieten. Ik heb veel Indo’s als vrienden, en ik ben eigenlijk ook Indo !

  15. Olly Satoer schreef:

    Beste Patrick,

    Geweldig initiatief. Zelf ben ik van Chinees Indische afkomst met heel verl Molukse- als Indische vrienden. Daarnaast ondernemer in de Oogzorgbranche.
    Fijn dat je dit netwerk hebt opgericht.
    Bagus sekali.
    Salam hangat,
    Olly Satoer
    http://www.info-fo.nl
    http://www.os-optical.com

  16. Davidoff schreef:

    Ben van Indische kom af en mijn broeders zijn van Molukse kom af.we gaan nog steeds voor elkaar door het vuur …. al 35 jaar.

Laat een reactie achter op Jan A. Somers Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *