Nederlands extreem oorlogsgeweld

remylimpachRémy Limpach via Java Post: De analyse van enkele in de overheidsarchieven goed gedocumenteerde gevallen van extreem geweld illustreert dat er vaak een zeer brede coalitie van directe of indirecte daders op alle hiërarchische militaire en civiele niveaus bestond, die het extreem geweld systematisch in de doofpot stopte. Op een lager, lokaal niveau konden commandanten zo oogluikend en ongestraft toestaan dat gefrustreerde en door de Indonesische guerrilla in het nauw gedreven minderen een ‘afschrikwekkend voorbeeld’ stelden – als ze Nederlandse ‘contraterreur’ niet al zelf expliciet bevolen onder de leus ‘het doel heiligt de middelen’.


Telegraaf
: Terwijl door nieuw onderzoek telkens meer duidelijk wordt over het door Nederland gebruikte geweld in het toenmalige Nederlands-Indië, buigt de rechter zich donderdag over een uitzonderlijke zaak: de verkrachting van de toen 18-jarige Tremini door militairen van het Nederlandse leger in 1949 in het Javaanse dorp Peniwen.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

36 Responses to Nederlands extreem oorlogsgeweld

  1. Surya Atmadja schreef:

    Wat grappig is dat sommige kritische Javanen vinden dat Yogyakarta een aparte status heeft in de huidige NKRI.(de eenheidsstaat)
    In het verleden werd het ook gegarandeerd door Sukarno/R.I.

    Een andere echte Radja in Sulawesi (van Gowa dacht ik) had ook moeten vechten tegen Nederland(Den Haag) omdat ze de zijde van de Republik hadden gekozen.
    De Sultan van Yogya werd dat bespaard omdat hij mss te groot/te machtig was ( hij was toen de Sultan van alle Javanen) , iedereen weet dat Sukarno/Divisi Siliwangi/TNI ging uitwijken naar Yogya.

    Er is een andere Daerah Istimewa namelijk Daerah Khusus Istimewa Jakarta, hun status is anders dan de Javanen van Yogya.
    De Javanen van Yogya kan bijvoorbeeld een andere soort “relatie” vragen .
    Of ze dat echt willen is nog de vraag , laat staan in de praktijk uitvoerbaar .
    Formeel kan R.I mss(?) niet weigeren, zo lang ze de eenheid van NKRI niet kapot maken.

  2. Surya Atmadja schreef:

    Jan A. Somers zegt:
    11 oktober 2015 om 12:01
    “Suzereiniteit (Fransch).” Klopt. Multatuli laat het Max Havelaar uitleggen voor de buitengewesten: “(…) bestaat uit stammen welker vorsten en vorstjes de opperheerschappij van Nederland als suzerein (= opperleenheer) erkennen.”
    ===============================================
    Gelieve de Gianti overeenkomst en de politieke contract van 17-03- 1813 over het bestaan van Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat dan Kadipaten Pakualaman raadplegen.
    Volgens 3 overeenkomsten van 1877, 1921, dan 1940 heeft Yogya etc autonomie.

    Voor de buitengewesten waar kleine opperhoofden ,een “radja” van een dorp.negorij de heerschappij van de Sri Baginda Radja of Ratoe Belanda accepteren is een andere kwee , zoals stilzwijgend de “hegemonie” van de Nederlanders middels de “korte verklaring” te gedogen.

    Ik lees : Vorsten die de korte verklaring niet wilden tekenen werden met geweld gedwongen.
    OEPS , zou zo’n afgedwongen verklaring/erkenning rechtsgeldig zijn ?

    • Jan A. Somers schreef:

      “heeft Yogya etc autonomie” Dat klopt. Yogyakarta en Surakarta zijn in 1755 (nog VOC-tijd) ontstaan uit het restant van Mataram. Met de landschappen Mangkoenegara en Pakoe Alam zijn deze regio’s gedurende de latere koloniale periode als leen min of meer autonoom gebleven onder de naam ‘Vorstenlanden’. In het huidige Indonesië hebben ze toch ook de status van daerah istimewa?
      “met geweld gedwongen.” Hier weet ik niets van af, maar ik weet zoveel niet. Ik ben geen historicus, en al helemaal geen archiefmuis. Ik dacht dat die hoofden in het algemeen wel tevreden waren met hun status die ze met de korte verklaring kregen. Maar wie ben ik?

      • eppeson marawasin schreef:

        @Maar wie ben ik?@

        — Pak Pierre zou u thans een een ode hebben toe-gedicht … Laat ik het dan maar houden op 4ever ‘onmisbaar’ eigenlijk !!!

        Zelfs de tijdsaanduiding verwijst naar een goed jaar … 😉

        e.m

      • Jan A. Somers schreef:

        U mag niet zo speculeren. Dat moeten we overlaten aan de door u genoemde persoon. Uiteraard ondertekend, met een kruisje mag ook.

      • masrob schreef:

        Yogya heeft de status van Daerah Istimewa, Solo niet. Solo is deel van de provincie Midden-Java met als hoofdstad Semarang.

  3. Boeroeng schreef:

    De Telegraaf 9 oktober:
    Nog 100 tot 200 claims ‘kinderen van Sulawesi’

    DEN HAAG –
    De komende tijd zijn nog 100 tot 200 claims te verwachten van kinderen van standrechtelijk geëxecuteerde mannen in Zuid-Sulawesi. Dat heeft het Comité Nederlandse Ereschulden (K.U.K.B.) donderdag gezegd bij de rechtbank in Den Haag. De stichting is de motor achter de rechtszaken.
    De kinderen, inmiddels zelf bejaard, zeggen dat hun vaders zijn doodgeschoten in 1946 en 1947 in het toenmalige Nederlands-Indië. Ze komen bovenop de ongeveer 75 claims van weduwen en enkele kinderen die al in behandeling zijn of sinds kort zijn ingediend.
    K.U.K.B. informeerde nabestaanden in de dorpen over de mogelijkheid voor een claim. De rechtbank bepaalde eerder dit jaar dat Nederland aansprakelijk is voor de schade van de kinderen en weduwen van de geëxecuteerde mannen.
    Nederland onderzoekt de al ingediende claims, maar zegt dat in een behoorlijk aantal gevallen niet vaststaat of een echtgenoot of vader standrechtelijk is geëxecuteerd. Een deskundige moet in die gevallen duidelijkheid gaan geven.
    Een door advocate Liesbeth Zegveld voorgestelde archiefonderzoeker die op zoek moet gaan naar bijvoorbeeld namenlijsten met slachtoffers is voor Nederland onbespreekbaar. Wel wordt gesproken over een deskundige die in Indonesië ter plekke onderzoek gaat doen.
    De afgelopen tijd zijn drie weduwen overleden die een claim hadden ingediend. De laatste in september.
    De rechtbank boog zich donderdag voor het eerst ook over andere vermeende oorlogsmisdaden. Het gaat om de groepsverkrachting van de toen achttienjarige vrouw Tremini in het christelijke dorp Peniwen en de foltering met elektrische schokken van de gevangene Yaseman op Java. Zegveld eist voor beiden een schadevergoeding.
    Nederland vindt dat de gebeurtenissen zijn verjaard. Ook zou er geen bewijs voor zijn. “65 jaar geleden , 65 jaar na dato komt er een verklaring van wat er is gebeurd”, aldus de landsadvocaat. “Waarom is het niet mogelijk geweest om daar zelf eerder mee te komen?”, zei hij over de verklaring van Tremini, die het destijds al wel vertelde aan de dominee.
    Nederland vindt dat zij destijds naar een Nederlandse onderzoekscommissie had moeten stappen. Zegveld wees er daarna op dat er toen vrijwel niet werd opgetreden tegen de misstanden.

  4. George schreef:

    Where there is no vision, the people perish- Bible, proverbs 29:18, Vision is the art of seeing things invisible. “If I have seen further it is by standing on the shoulders of giants”:-Isaac Newton, letter(1675); the Roman poet Lucan. Jacula Prudentum, by George Herbert: “A dwarf on a giant’s shoulders sees farther of the two.”

  5. PLemon schreef:

    @Hr Mertens. ” Zien is geloven ”
    Er zijn vele inzichten, lezingen, verklaringen over het verlies van tropisch Nederland en z’n oorzaken etc.
    Ergens moet er tussen de beide regeringen een ‘gentleman agreement’ cq stille afspraak zijn om niet op elkaars oorlogs (mis)daden terug te komen. Maar ja, het particuliere initiatief vooral als er wat te halen valt, is niet te stuiten. Er is helaas geen Indonesische evenknie van mevr Zegveld, die bij de Indonesische overheid hetzelfde voor de bersiap doden etc
    schadevergoedingen claimt.

    ***. Want het was niet de resolutie van de Veiligheidsraad of de druk van de Amerikanen die Nederland op weg dwong naar de soevereiniteitsoverdracht aan de Republik Indonesia. De eerste, doorslaggevende stap was de ommezwaai van Beel.
    Ook het vermeende falen van de politionele acties haalt De Jong onderuit. Ook al kon het Nederlandse leger de republikeinse troepen niet verslaan, het dwong hen wel naar de onderhandelingstafel. Misdaden als in Rawagede hadden veel eerder erkend en gecompenseerd moeten worden, in plaats van dat een boodschapper als Graa Boomsma aan de schandpaal werd genageld. Maar dat is een verhaal apart. Oorlog blijkt soms inderdaad de voortzetting van politiek met andere middelen. Een regering moet dat hardop zeggen, in plaats van troepen naar Afghanistan te sturen onder zalvende eufemismen.

    De Britten deelden hun Indië in 1947 op in India en Pakistan. Het gevolg was een burgeroorlog tussen hindoes en moslims die minstens een half miljoen slachtoffers maakte en de verhoudingen in de wereld tot vandaag belast. Nederland kastijdde zichzelf zo’n zestig jaar lang om een dekolonisatie die aanmerkelijk minder schade aanrichtte. De verdienste van Joop de Jong is dat hij ons dat laat zien.
    Echte leiders durven hun kiezers voor te bereiden op harde realiteiten. Alleen zo nemen zij de hardnekkige ontkenners daarvan de politieke wind uit de zeilen. Het zijn de Beelen en Wildersen die door de pomp moeten om een omwenteling mogelijk te maken – de meer vooruitziende geesten vormen meestal een kleine minderheid..
    .https://www.groene.nl/artikel/de-indische-les

    • R.L.Mertens schreef:

      @Lemon. JoopdeJong; De omzwaai van Beel.(?) In mei 1948 hielden de Federalisten, zonder Nederland met de Republiek(!) een vergadering in Bandoeng.
      Uitkomst; geen GG, maar een Directorium van 3 Indonesiërs en 1 Nederlandse Hoge commissaris! Beel begreep, dat de Republiek dan voor het zeggen had en voor Nederland/hem( vertegenwoordiger van de Kroon) geen vooraanstaande plek meer was.Vandaar zijn ‘omzwaai’ om ‘pesthaard Djokja met een 2e actie te bezetten en de Republiek van Soekarno/Hatta definitief buiten spel te zetten. De
      Federalisten ook hiervoor niet gekend, waren verbolgen( en protesteerden ook later niet toen het zelfbeschikkingsrecht dec.1949 bij de overdracht geschrapt werd). Voor Soekarno had hij de sultan van Djokja op het oog! als president ( deze heeft hem later te verstaan gegeven geen interesse te hebben voor zo’n Nederlands bedachte functie- ‘het kop van jut te zijn’) De rest van het verhaal- het einde- is bekend. DeJong’s bronnen; ‘geheel ontleend aan documentatie, die ‘Nederlandse (!) politici en ambtenaren (wishful) schreven uit hoofde van hun functie(!) Vooral de Nederlandse ambtenaren. Objectief? -Zo ook in zijn eerste boek; Diplomatie of strijd. Minutieus werd de aanloop tot de 1e actie beschreven. Echter totaal weggelaten; art.17 ad.2: De Nederlandse regering en de regering van de Republiek zullen alle geschillen(!), welke nav. deze overeenkomst mochten rijzen en die niet door partijen in onderling overleg in een conferentie tussen de genoemde delegaties tot een oplossing kunnen worden gebracht, door arbitrage (!) doen beslechten etc….door den Voorzitter van het Internationale Hof van Justitie(!) Sharir deed een beroep/ wees hierop. Echter Nederland negeerde deze oproep. -Ook niet vermeld; de houding van prof. Sanders (grondlegger van de overeenkomst), die als enige protesteerde en daarna aftrad. DeJong gaat totaal voorbij aan de groep (vooraanstaande)Nederlanders; Van Randwijk ea, die een ander beleid voorstonden.
      Noemt zich een revisionistische historicus, mi. eerder ‘een ja/maar geschiedschrijver’.

      • Jan A. Somers schreef:

        “een vergadering in Bandoeng.” Dat was toch nog onder Nederlands gezag? Dat zo maar mocht tijdens de Nederlandse bezetting.

      • R.L.Mertens schreef:

        @Somers. Inderdaad, in Mei 1948 tijdens de Nederlandse bezetting. Georganiseerd door, nb. door Nederland opzette, Federale Staten en de Republiek. Geen uitnodiging voor Nederland was al een ‘slag in het gezicht’ van Beel. Vooral de uitkomst van de vergadering bracht hem tot begrip; weg met pesthaard Djokja.

      • P.Lemon schreef:

        @Hr Mertens ” De omzwaai van Beel.(?)”

        Van havik tot duif … was onverklaarbaar….hij was even in Indonesië…stillekracht/goena2 ?

        ***Drees zocht een nette overgang naar onafhankelijkheid voor Indonesië. Net als Rutte kampte hij aan het thuisfront met fel verzet van dogmatici: ‘Indië verloren, rampspoed geboren!’ De Wilders van Drees heette Louis Beel.

        De Amerikanen en de Veiligheidsraad wilden dat Nederland zich hield aan ‘Linggadjati’ en ‘Renville’: een geleidelijke dekolonisatie via een federaal Indonesië. Die afspraken waren in 1948 al lang achterhaald, aldus De Jong. Het wederzijdse vertrouwen dat nodig was voor zo’n zachte aftocht was na drie jaar van strijd verdwenen.
        De eerste die hieruit de consequenties trok, was, paradoxaal genoeg, Louis Beel. Eind januari 1949 mat de havik in Batavia zich pardoes een duivendekje aan. Hij ontwierp een plan om Nederland zo snel mogelijk uit Indië te laten vertrekken. Dat juist hij overstag ging, was een godsend voor Drees. Van neutrale primus inter pares in een kabinet tot ijzervreter en ten slotte vredestichter: wat Louis Beel heeft bewogen op zijn Indische achtbaan noemt Joop de Jong ‘een raadsel’.

      • Jan A. Somers schreef:

        “Die afspraken waren in 1948 al lang achterhaald” Maar ze waren praktisch ongewijzigd wel de agenda en inhoudsopgave voor de RTC en de Akte van Soevereiniteitsoverdracht! Het meesterstuk van Sjahrir en Van Mook.

      • R.L.Mertens schreef:

        @Lemon. ‘Hij (Beel) ontwierp een plan Nederland zo snel mogelijk uit Indië te laten vertrekken’.(?) dr.L.de Jong dl.12-2e, Beel: De Republiek moest niet een deelstaat worden, maar verdwijnen. De 1e politionele actie was, meende hij niet radicaal genoeg. ‘Een Soekarno, een Hatta in een interim regering of in welke regering dan ook? Absurd! In de plaats van de Republiek moest ingenomen worden door een deelstaat Midden Java met aan het hoofd, zo dacht hij; een staatshoofd, de Javanen bij uitstek zou aanspreken; de Sultan van Djokja’. Zoals eerder bekokstoofd met Romme bij diens bezoek aan Batavia op 2 dec.1948. Besproken werd; een eventuele 2e politionele actie omstreeks de 15e december te laten plaats vinden. Omdat omstreeks die tijd de Veiligheidsraad met Kerstreces zou gaan! Beel een vredestichter?
        – ‘Nederland zo snel mogelijk uit Indië te laten vertrekken’
        Inderdaad, want na de ‘verovering van Djokja’ moest Nederland de één na de andere diplomatieke nederlaag slikken; Djokja weer opgeven voor de terugkeer van de Republiek etc. Dus, 1 jaar na het ‘militaire (Beel) succes’ volgde de overdracht op 27 dec.1949! Conform JoopJPdeJong’s eerste boek; Diplomatie of Strijd? Het werd
        inderdaad (uiteindelijk) Diplomatie!

      • Jan A. Somers schreef:

        “Van havik tot duif ” Ik heb het niet zo goed gevolgd, maar er is nog een andere verklaring. Begin 1948 was Beel nog een politicus namens zijn partij in Nederland. Na 3 november was Beel, als opvolger van de weggewerkte Van Mook, Hoge vertegenwoordiger van de Kroon in Indonesië. Dat is een regeringsfunctie, heel wat anders dan partijpoliticus. Een beetje professionele politicus weet dat drommels goed, en handelt ernaar. In dit geval zijn havik en duif niet zo interessant, gewoon een andere functie, met de andere verantwoordelijkheid. Populair vertaald: Een lastig lid van een vereniging moet je een bestuursfunctie geven. Wordt die rustig van.

      • PLemon schreef:

        @Hr Somers. “vertegenwoordiger van de Kroon in Indonesië. Dat is een regeringsfunctie, heel wat anders dan partijpoliticus. Een beetje professionele politicus weet dat drommels goed, en handelt ernaar. ”

        ? Terwijl de (zijn) 2e politionele actie een succes was !?
        In deze lezing was er toch sprake van internationale druk en wanhoop zijnerzijds (ontslag gevraagd).

        De feiten
        Van Mook was voorstander van federalistische structuur van Indonesië plus een soort gemenebest-verhouding tussen Nederland en Indonesië. Hij achtte in 1947 een militair optreden tegen de republiek onvermijdelijk. In november 1948 werd hij als hoogste man in Indië vervangen door Beel, een stijve katholiek zonder enige betrokkenheid met het eilandenrijk. 
        http://www.schimmelpennink.nl/page32/page33/styled-8/index.html

        Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon
        Na de verkiezingen van 1948, noodzakelijk in verband met de grondwetswijziging in verband met de gewijzigde staatsrechtelijke verhoudingen met Indonesië, werd Drees minister-president, die in ruil voor het premierschap moest instemmen met de door de KVP gewenste verbreding van het kabinet met CHU en VVD. Luitenant-gouverneur-generaal Van Mook van Nederlands-Indië diende op verzoek van het kabinet zijn ontslag in. Beel volgde hem op, als Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon, zoals de nieuwe titel van de hoogste gezagsdrager in Indië luidde. Op 29 oktober 1948 kwam Beel in Indonesië aan. Hij adviseerde het kabinet meteen tot een tweede politionele actie, die plaatsvond van 10 december 1948 tot 5 januari 1949. Deze actie – met tegenzin door de PvdA getolereerd – werd een militair succes, maar bracht de oplossing van de zaak niet dichterbij. Onder internationale druk deed de regering steeds meer concessies aan de regering van de Republiek. Beel zag daarin aanleiding om medio 1949 zijn ontslag aan te bieden en keerde terug naar Nederland.

        http://www.rkk.nl/katholicisme/encyclopedie/b/beel_louis

      • Jan A. Somers schreef:

        De federale structuur en de inpassing in een gemenebest naar Engels model was het resultaat van Van Mook en Sjahrir samen. Stond in Linggadjati, stond in Renville, stond in de Soevereiniteitsoverdracht. Met ook Indoneisische instemming.
        Eerste politionele actie:
        Op 27 mei werd een pakket wijzigingen aan de republikeinen overhandigd, waarin het voorstel om overleg te plegen over een interim-regering.Tijdens een bezoek van een missie onder leiding van Idenburg aan Djokja leek het voorstel van de commissie-generaal voor de republikeinse leiders in beginsel aanvaardbaar te zijn. Die stonden echter machteloos tegenover hun achterban, het antwoord van de Republiek, op 7 juni, was dan ook weinig hoopvol; ieder begin van samenwerking en invoeging van de Republiek in een federaal Indonesië leek uitgesloten. De republikeinse delegatie stemde echter nog steeds in met overleg over de interim-regering zoals beschreven in de Nederlandse nota van 27 mei, en Sjahrir trachtte wederom het republikeinse beleid om te buigen. Deze handreiking eindigde abrupt aangezien vanwege zijn ‘toegeeflijkheid’ zijn kabinet op 26 juni ten val werd gebracht. Het door de commissie-generaal aan Sjahrir meegegeven ultimatum dat op 27 juni zou verstrijken, gevolgd door militair ingrijpen vanaf 28 juni, kreeg een vaag en nietszeggend antwoord. Van groter belang was een aide memoire van de Amerikaanse regering van 28 juni. Hierin stelde de regering van de Verenigde Staten dat zij ‘must necessarily be concerned with developments in Indonesia because of the importance of Indonesia as a factor in world stability, both economical and political’ en drong zij aan op aanvaarding van de door Nederland omschreven interim-regering en de erkenning van de Nederlandse soevereiniteit in de overgangsperiode. Daarna zouden besprekingen kunnen volgen over financiële hulp voor Indonesië. Van Mook besefte het gewicht van deze interventie; hij gelastte de militaire actie af en stelde op 29 juni een nieuw ultimatum op met daarin enkele tegemoetkomingen. Op 3 juli formeerde Amir Sjarifoeddin een nieuw radicaal links kabinet dat op 5 juli het antwoord op het Nederlandse ultimatum overhandigde. Na een aantal uitputtende en demoraliserende overlegrondes, met Amerikaanse en Britse interventies, waarbij beide onderhandelingsdelegaties elkaar dicht waren genaderd, werd de laatst bereikte overeenstemming door de TNI en de strijdgroepen verworpen. Vanuit Batavia ging een unaniem advies naar Den Haag: militaire actie! Van Mook kreeg op 18 juli toestemming tot militair optreden waarop hij luitenant-generaal S.H. Spoor, de legercommandant, opdracht gaf om in de nacht van 20 op 21 juli de actie te beginnen.
        Tweede politionele actie:
        Nadat in de Veiligheidsraad de Republiek Amerikaanse bemiddeling had afgewezen, werd een voorstel van minister Van Kleffens om een aantal landen te laten bemiddelen door de Verenigde Staten overgenomen en op 25 augustus aanvaard. Op 27 oktober arriveerde de Commissie van Goede Diensten bestaande uit Paul van Zeeland (België, namens Nederland), Richard Kirby (Australië, namens de Republiek), en Frank Graham (Verenigde Staten, door beide eerdergenoemden gevraagd). De besprekingen vonden in Tandjong Priok plaats op het Amerikaanse transportschip Renville. Op 17 januari 1948 werd het akkoord van Renville ondertekend, feitelijk een bevestiging van Linggadjati! Er was duidelijk sprake van een Amerikaans-Nederlandse overeenstemming waarbij de Republiek afstand moest doen van de net door de Nederlanders veroverde gebieden. Feitelijk veranderde er echter niets, in de Republiek liep de oppositie te hoop tegen Sjarifoeddin en bracht begin februari het kabinet ten val. In Nederland was men niet bereid tot meer concessies.
        Onder druk van de VVD en de KVP (niet van Beel) werd op 18 december 1948 tot de tweede politionele actie besloten. Feitelijk was dit de voortzetting van de op 4 augustus 1947 afgebroken eerste actie; de eliminatie van onhandelbare republikeinen was nu leidend beginsel geworden. Er was blinde hoop dat de bezetting van Djokja de oplossing zou brengen, het einde van de Republiek, waarna met afzonderlijke republikeinse leiders verder zou worden onderhandeld. Djokja werd bezet, Soekarno en de republikeinse regering werden gevangen genomen. Het lijkt erop dat de beslissing tot de actie was genomen zonder behoorlijke politieke evaluatie van de consequenties voor de ontwikkelingen zowel binnen de Republiek, de reeds gevormde deelstaten, als internationaal. Nederland voelde zich gekwetst. Van Mook en Sjahrir waren feitelijk de enigen geweest die, tegen de stroom oproeiend, probeerden Nederland en Indonesië met elkaar aan de praat te houden, maar beiden waren aan de kant gezet. Deze militaire actie werd dan ook voor Nederland een politieke nederlaag.
        Nederland had op veel punten toegegeven, maar hield in de onderhandelingen vast aan het in Linggadjati/Renville neergelegde federale patroon en de Unie. Alhoewel de guerrilla-activiteiten van het Indonesische leger succesvol waren (ondanks de afgesproken wapenstilstand) realiseerde vooral generaal Simatupang zich dat een blijvende kloof met de eigen regering tot een burgeroorlog zou kunnen leiden. Uiteindelijk gaf het leger toe, waarmee de impasse die de Republiek al sinds het begin van de revolutie had geteisterd werd doorbroken. De Republiek was rijp voor een succesvolle afronding van de onderhandelingen met Nederland. Beel, de opvolger van Van Mook, lanceerde een koerswijziging: soevereiniteitsoverdracht op uiterlijk 1 april 1949 aan een nieuwe staat, de Republiek der Verenigde Staten van Indonesië, en het op uiterlijk 1 juli tot stand komen van de Nederlands-Indonesische Unie. Sassen, (KVP)-minister van overzeese gebiedsdelen, voerde in het kabinet de oppositie aan maar delfde het onderspit en moest aftreden. De afwijzing van het plan Beel door de Republiek, en een ernstig incident in Djokja waarbij sultan Hamengkoe Boewono was betrokken leidden tot een toenemende internationale druk, resulterend in een ruling van de Veiligheidsraad van 23 maart 1949. In deze ‘brief’ werd de UNCI aangespoord partijen behulpzaam te zijn bij de ten uitvoerlegging van de resolutie van de Veiligheidsraad van 28 januari en het bereiken van overeenstemming over de voorgestelde conferentie in Den Haag. Deze ‘informele resolutie’ had succes. Een akkoord tussen de delegatieleiders in de Veiligheidsraad, Van Roijen en Roem, van 7 mei 1949 gaf de grondslag voor een overdracht van de soevereiniteit zonder overgangsperiode. Dit akkoord bestond feitelijk uit twee eenzijdige verklaringen: Mr. Moh. Roem verklaarde overeenkomstig de resolutie van de Veiligheidsraad van 28 januari 1949 en de ‘ruling’ van 23 maart, dat er een bevel zou uitgaan tot het staken van de guerrilla-oorlog, dat er bereidheid was tot samenwerking gericht op het herstel van de vrede, en de bereidheid tot deelneming aan een Ronde Tafel Conferentie te Den Haag, ‘teneinde de onvoorwaardelijke overdracht van werkelijke en volledige souvereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië te bespoedigen.’ In antwoord verklaarde Dr. Van Roijen onder meer dat op de Ronde Tafel Conferentie besprekingen zullen worden gehouden over de wijze, ‘waarop de onvoorwaardelijke overdracht van werkelijke en volledige souvereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië in overeenstemming met de Beginselen van de Renville, zal kunnen worden bespoedigd.’ Ondanks alle strijd was het in deze verklaring genoemde Linggadjati-akkoord, opnieuw geformuleerd in het Renville-akkoord, overeind gebleven. Beel zag hier echter een koerswijziging van het Nederlandse beleid in; hij was het hier niet mee eens, trad af en werd als Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon vervangen door A.H.J. Lovink, secretaris-generaal van het ministerie van buitenlandse zaken.

      • PLemon schreef:

        @Hr Somers ” Onder druk van de VVD en de KVP(niet van Beel) werd op 18 december 1948 tot de 2e politionele actie besloten.

        Wel of geen druk van v Beel ?

        ***De tweede politionele actie waar de soldaten orde en gezag moesten herstellen, doen de getuigen van toen aan Irak denken. “

        Zo goed als de actie militair verliep, zo slecht was die door Nederland internationaal politiek gedekt. Minister Sassen meende dat Nederland zich niets aan internationale opinies gelegen moest laten liggen. Volgens Van den Brink kwam hij ook “bij wijze van spreken uit de schoot van Romme”. Het buitenland bleek geen abstractie te zijn, de Veiligheidsraad kwam terug van reces en de druk op Den Haag werd opgevoerd. “Het internationale aspect bezorgde hem [Drees] slapeloze nachten. Nederland werd dag in dag uit in de Veiligheidsraad aangevallen”, schrijft Daalder. “Drees gaf toe dat er grove blunders waren gemaakt, met name tegen Cochran [de Amerikaanse vertegenwoordiger in de Commissie van Goede Diensten], waarvan nu de zure vruchten geplukt werden. Zowel voor als tijdens de tweede politionele actie had Drees al het idee dat hij de zaken niet onder controle had. De met name door Beel gemanipuleerde druk waaronder het kabinetsbesluit viel, ervoer Drees als een ramp. Het politieke vervolg was en bleef een nachtmerrie.

        Na de soevereiniteitsoverdracht eind 1949 kwam men, aldus Van den Brink, volledig tot het besef “dat wat ons was gebeurd, was iets in een grote internationale stroom. Dat had en moest zijn plaats krijgen en kon ook niet worden tegen gehouden. Je kunt een vloedgolf niet met de handen tegen houden.”
        http://www.npogeschiedenis.nl/andere-tijden/afleveringen/2004-2005/Drees-en-Indonesie.html

      • Jan A. Somers schreef:

        “Wel of geen druk van v Beel ?” Eigenlijk interesseert me dit niet. Het centrale probleem was dat met het afserveren van Sjahrir en Van Mook door Indonesië en Nederland elke matigende en opbouwende invloed op het onderhandelingsproces was verdwenen.

      • R.L.Mertens schreef:

        @Somers. Nav.Linggadjatti; ‘ op 27 mei werd een pakket wijzigingen(!) aan de Republiek overhandigd, waarin een voorstel (?) voor een interim regeling’.
        Welke ( voor een getekende overeenkomst) wijzigingen? Hoe luidde het voorstel; ‘die interim regering’?

      • Jan A. Somers schreef:

        “Hoe luidde het voorstel” Het was een pakket commentaren uit de Tweede Kamer. Die konden door beide parlementen worden ingediend, omdat de overeenkomst tussen de onderhandelaars nog moest worden goedgekeurd door beide parlementen. Voor Nederland in het bijzonder omdat voor de overdracht een grondwetswijziging noodzakelijk was. Dat is een zware procedure, en je moet dan wel weten (en goed vinden) wat er naderhand in de overdrachtsakte staat.. Voor Indonesië weet ik het niet precies. De inhoud van die voorstellen ken ik niet meer (kunt u zelf opzoeken), maar die vind ik niet zo interessant aangezien alle voorstellen van beide kanten niet meer in de onderhandelingen aan de orde kwamen, o.a. vanwege de politionele acties. Van groter belang vind ik de Renville-overeenkomst waar Linggadjati praktisch ongewijzigd is overgenomen, voor akkoord dus. De door Nederland en Indonesië ingediende voorstellen waren daarmee ‘van zelf’ van tafel. In het Van Roijen/Roem-akkoord werd verwezen naar het Renville-akkoord, en impliciet dus ook naar Linggadjati. De enige wijzigingen die naderhand, tijdens de RTC, zijn aangebracht zijn volgens mij de clausules over Nieuw-Guinea en het verwijderen van het zelfbeschikkingsrecht voor Indonesische minderheden.

    • Surya Atmadja schreef:

      “Er is helaas geen Indonesische evenknie van mevr Zegveld, die bij de Indonesische overheid hetzelfde voor de bersiap doden etc schadevergoedingen claimt.”
      ====================================================
      Proberen bij de Komnas HAM :
      Komite Nasional Hak Asasi Manusia

      No Telepon: 021 – 3925 230
      No Faksimili: 021 – 3925 227
      Email: info@komnas.go.id
      Twitter: @komnasham

      Untuk menyampaikan pengaduan pelayanan, dapat melalui :
      Alamat LSM dan Lembaga Bantuan Hukum di Indonesia

      Komisi Nasional Hak Asasi Manusia (Komnas HAM)
      Jalan Latuharhary No. 4B, Menteng Jakarta 10310
      Telp. (021) 392 5230
      Fax. (021) 392 5227.

      Komisi Untuk Orang Hilang dan Korban Tindak Kekerasan (KONTRAS)
      Jalan mendut No. 3, Menteng Jakarta 12510
      Telp. (021) 314 5940

      • P.Lemon schreef:

        @Hr. S.A. ” Proberen bij de Komnas HAM :Komite Nasional Hak Asasi Manusia ”

        Ik help het u hopen. Maar de advocatuur doet ook aan marketing , benaderen op eigen initiatief de potentiële klanten.Zo zijn de rawagede weduwen ook door bv Pondaag(?) de weg gewezen. Maar zou in Indonesië , ws is er moed voor nodig, er vanuit het Komite al jurisprudentie zijn van bv de eigen bevolking die in die tijd door de TNI geslachtofferd werden en vergelijkbaar aanspraak maken op een financiële compensatie door de Indonesische overheid? De kans is klein omdat de Republiek in ’45 wel was uitgeroepen maar de souvereiniteit pas in ’49 werd overgedragen…. zodat men de handen in onschuld kan wassen. Bovendien is onze 1e generatie op leeftijd of uitgedund en heeft in de welvaartstaat ws de strijdbijl begraven…soedah laat maar.

      • Surya Atmadja schreef:

        P.Lemon zegt:
        8 oktober 2015 om 21:17

        @Hr. S.A. ” Proberen bij de Komnas HAM :Komite Nasional Hak Asasi Manusia ”
        De kans is klein omdat de Republiek in ’45 wel was uitgeroepen maar de souvereiniteit pas in ’49 werd overgedragen…. zodat men de handen in onschuld kan wassen.
        =================================
        Tja, dat is ook waar .
        De Nederlanders beweren nog steeds dat Ned.Oost Indie pas na de RTC/soevereiniteitsoverdracht R.I.S werd.
        Republik Indonesia was een staat tussen de andere Van Mook’s deelstaten.

      • Jan A. Somers schreef:

        “zodat men de handen in onschuld kan wassen” Nee hoor. De RI was verantwoordelijk voor gebeurtenissen in gebieden die onder haar gezag stonden. Dat was heel Indië met uitzondering van Borneo en de Groote Oost, die al vroeg onder Nederlands gezag kwamen. Voor gebieden als Soerabaja, waar de bersiap door de Brits-Indische militairen was neergeslagen kwam het gezag eerst onder SEAC, en vanaf half maart 1946 onder Indië. Dat werkte, geen bersiap meer.

      • P.Lemon schreef:

        @Hr Somers ” De RI was verantwoordelijk voor gebeurtenissen in gebieden die onder haar gezag stonden. Dat was heel Indië met uitzondering van Borneo en de Groote Oost, ”

        Naar analogie van wat u hieronder eerder opmerkte mbt de gewijzigde krachtsverhoudingen en daarmee het volkerenrecht overruled werd. ????

        ***Door Jan Somers
        De opvatting van Hugo de Groot, dat de Indische vorstendommen als soevereinen moesten worden tegemoet getreden, werd tijdens het VOC-bewind nog wel gehanteerd, maar nu, in de 19e eeuw, was er in juridische zin sprake van een geheel andere staatkundige constellatie; het volkenrecht had afgedaan, de door Nederland gepretendeerde, en door andere staten niet aangevochten soevereiniteit had Indië onder het Nederlandse staatsrecht gebracht. Het gebrek aan effectief gezag over de buitengewesten deed aan deze pretentie niets af, dat was een kwestie van tijd hetgeen ook in de Palmas Case werd geaccepteerd.

        Van Sabang tot Merauke

      • Jan A. Somers schreef:

        “daarmee het volkerenrecht overruled werd. ????” Dat klopt sinds 13 augustus 1814. Indië werd krachtens het Weens Congres ‘staatsrecht overzee’. Maar vanaf 17 augustus 1945 zijn twee nieuwe volkenrechtelijk mogelijke situaties ontstaan: 1. Indonesië vond zelf dat het een staat was. Als dat zo was, dan heeft die staat gezag, en dus verantwoordelijkheid voor alle ingezetenen op zijn grondgebied, zie hiervoor Javapost van even geleden. En ook gezag over haar zwaardmacht, leger en politie. En dat grondgebied was het grootste deel van ‘van Sabang tot Merauke’. Dus bijvoorbeeld ook over de ingezetenen van Soerabaja. 2. Volkenrechtelijk was de RI geen staat, de soevereiniteit lag bij het Koninkrijk der Nederlanden. Niet alleen volkenrechtelijk, maar ook via de bepalingen van de Japanse capitulatie-overeenkomst. Maar volkenrechtelijk werd de RI wel als entiteit gezien met effectief gezag over een bepaald gebied. Dat kreeg toen de naam ‘de facto’. Onmogelijke naam, net als ‘de jure’, je bent staat, of je bent het niet. Maar het werkte wel, met die entiteit kon worden onderhandeld, en dat gebeurde dus. Dat kennen we nu onder de naam ‘National Liberation Movement’ . Met ‘effective control’ over een bepaald gebied met de ingezetenen. En dezelfde verantwoordelijkheid voor die ingezetenen als een staat zou hebben gehad.

      • Jan A. Somers schreef:

        “dat de Indische vorstendommen als soevereinen moesten worden tegemoet getreden” Het hier gebruikte ‘soeverein’ is mijn eigen simplistische opvatting over de toenmalige situatie. Hugo de Groot: ‘Habent insulae istae quas dicimus et semper habuerunt suos reges, suam rempublicam, suas leges, sua iura’, vrij vertaald als: ‘De eilanden waarvan ik spreek hebben, en dit van oudsher, hun eigen vorsten, staatsvorm, wetgeving en rechtsstelsel.’ Van Vollenhoven vertelt het zo: ‘Wanneer in 1596 het eerste schip met de driekleur aan den mast in den Indischen archipel binnenvalt, is dat land staatsrechtelijk geen “woest en ledig” land. Het is boordevol instituten van volks- en gezagsordening.’ En in het octrooi van de VOC is het: ‘(…) met de Princen ende Potentaten verbintenissen te maecken, ende contractien op den naem van de Staten Generael vande Vereenichde Nederlanden (…)’. Vergeet bij dit alles ook niet dat ‘Mare liberum’ van Hugo de Groot, waaruit bovenstaande zin, eigenlijk bedoeld was om de Pauselijke bullen over de tweedeling van de wereld, te bestrijden. En zo de vaarweg naar o.a. de Indische archipel voor iedereen vrij te geven. Maar het is wel de basis geworden voor het moderne volkenrecht. Bovendien was er in ZO-Azië een sterke verknoping van vorstendommen waardoor ‘soevereiniteit’ veelal beter kan worden vervangen door ‘suzereiniteit’. Net als de toenmalige volkenrechtelijke verhoudingen in Europa. Meteen de bron van veel onduidelijkheid >> oorlog.

      • PLemon schreef:

        @Hr Somers.

        Mooi woord/begrip….

        Suzereiniteit (Fransch). Het komt soms voor, dat een of ander land, overigens geheel zelfstandig, nog in enkele opzichten van een ander rijk afhankelijk is: men zegt dan, dat dit laatste rijk over ’t eerste de suzereiniteit of halve souvereiniteit bezit
        bron: etymologiebank.nl

      • Jan A. Somers schreef:

        “Suzereiniteit (Fransch).” Klopt. Multatuli laat het Max Havelaar uitleggen voor de buitengewesten: “(…) bestaat uit stammen welker vorsten en vorstjes de opperheerschappij van Nederland als suzerein (= opperleenheer) erkennen.” Europa was in die tijd ook een wirwar van dit soort staten in diverse netwerken.

  6. PLemon schreef:

    In een guerrilla oorlog gebeuren door de strijdende partijen niet bepaald handelingen die volgens de humane ‘ afgesproken’ regels vh gevecht plaatsvinden. Als hier later maar eenzijdig op wordt teruggekomen dmv rechtszaken kun je er niet aan ontkomen dat er andere motieven (pecunia) een rol spelen dan het rechtsgevoel. Immers de andere strijdende partij heeft alles vergeven en vergeten mbt hun eigen wandaden tegen totok, indo en loyale inheemsen.

    • R.L.Mertens schreef:

      @Lemon; ‘als hier later maar eenzijdig op wordt teruggekomen etc.’ Wie zich aan een ander spiegelt etc…. De vraag/discussie was toch of wij oorlogsmisdaden hebben gepleegd? -Wat anders; ‘waarom vermelden wij niet wat die andere strijdende partij heeft uitgevoerd?’ Desnoods bv.met foto’s erbij( van beide zijden); oa die ‘afgesneden penis TNI ritueel’. Waarom heeft indertijd onze overheid, mbv. deze gruwel foto’s, niet de wereld wil overhalen/overtuigen van hun gelijk? Onze Voorlichting/Inlichtingen dienst fotografeerde toch alles? Of waren het allemaal maar aantijgingen? Zien is geloven.

      • bokeller schreef:

        Het ” afgesneden penis ritueel” komt nog steeds voor.
        dus heren opgepast.

        siBo

  7. George schreef:

    O war, thou son of hell! See Shakespeare, Henry VI,Part II,V,ii

Laat een reactie achter op Boeroeng Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *