Mijn naam is Dewi Gigengack en ik ben freelance journalist. Ik schrijf voornamelijk achtergrondverhalen voor kranten en tijdschriften. Voorbeelden van mijn werk staan op mijn online portfolio: http://dewi.gigengack.nl.
Nu werk ik aan een verhaal over mensen die hun moedertaal opnieuw leren. Ik ben heel benieuwd wat dat met ze doet, en ook hoe dat precies werkt. Hiervoor ben ik op zoek naar mensen die als kind naar Nederland zijn gekomen en hun moedertaal zijn vergeten, en nu als volwassene deze taal opnieuw aan het leren zijn (of hebben geleerd). Dit mag Indonesisch/Soendanees/Javaans zijn maar ook een andere taal. Het gaat erom dat ze daarover in een artikel willen vertellen.
Mijn interesse voor dit onderwerp komt deels vanwege mijn eigen achtergrond: mijn moeder is Indonesisch. Daarnaast ben ik altijd heel geïnteresseerd geweest in taal (ik heb Engelse Taal & Literatuur en Communicatiewetenschappen gestudeerd, heb in Italië Italiaans leren spreken en ik spreek een heel klein beetje Indonesisch).
Ik wil dit verhaal (zodra ik een aantal mensen heb gevonden die bereid zijn eraan mee te werken) voorleggen aan tijdschriften als Psychologie Magazine of Moesson of aan dagbladen als Trouw of De Volkskrant (bijvoorbeeld voor in een weekendbijlage).
Mensen die geïnteresseerd zijn of vragen/suggesties hebben, kunnen mij bereiken per e-mail (dewi@gigengack.nl) of telefoon (06-45612129).
Alvast hartelijk bedankt! Met vriendelijke groet, Dewi Gigengack
...................
Indisch4ever 
Hoi Dewi.
Ik ben al vanaf 2006 bezig met het Bahasa Indonesia, zowel cursus gehad en ben nog steeds als autodidact aan het leren….helaas helpt het mij geen steek gezien er niemand in mijn omgeving de taal vloeiend spreekt en mij hiermee kan helpen…..dus ik ben maar gestopt.
Ik ben als spijtoptant naar Nederland gekomen, om het moment dat ik mijn kleine voetje op Neerlands bodem zette, moesten wij alleen Hollands praten en werd toen geen woord “Maleis” meer gesproken….vandaar dat mijn moederstaal verloren is gegaan….
Hallo Kembang,
Bedankt voor je reactie. Zou je mij willen mailen op dewi@gigengack.nl? Dan kun je me er misschien meer over vertellen.
Dank je,
Dewi
>>>>>>>>>>>E.M. ken ik niet persoonlijk, Ed Vos woont in de stad hier vlakbij. Zie jij de Kerst- en Nieuwjaarswens wens van Indisch4ever? Als jij van de laatste twee regels geen jota begrijpt of het is voor jou Chinees of Japans en je kunt het niet door je keel krijgen: dan is dat jammer voor jou na zoveel leeftijdsjaren.<<<<<<<<<<<
Jij ziet in alles gauw een probleem, ik gelukkig niet. Want wat je niet verstaat is ook niet zo belangrijk. De melodie is gewoon leuk.
Ik ben nu eenmaal in het oude Indie niet opgevoed met de maleise taal, dus big deal. Ik versta genoeg andere talen om fijn door het leven te gaan. Ik heb die song gewoon opgestuurd om anderen een plezier te gunnen. En jij mag zelf beoordelen of je het fijn vindt. En als het niet is dan is er nog altijd ergens op je computer een delete knop.
Hallo allemaal,
Bedankt voor alle reacties tot nu toe.
Voor moedertaal gebruik ik inderdaad de definitie zoals die onder taalwetenschappers wordt gebruikt, namelijk de taal (of talen) die je als kind thuis hebt leren spreken. Het is de eerste taal waarmee je in aanraking bent gekomen, op een informele manier.
Voor mijn oproep op dit forum koos ik voor het Indonesisch, maar mijn artikel richt zich op het opnieuw leren van de moedertaal in het algemeen. Het mag dus ook Japans/Koreaans/Spaans/etc zijn. Mensen die als kind zijn geadopteerd mogen dus ook reageren. (Ze moeten de moedertaal wel echt gekend hebben, dus wie als baby is geadopteerd komt helaas niet in aanmerking.)
Ik hoop dat het lukt om een aantal mensen te vinden die hun moedertaal opnieuw aan het leren zijn of hebben geleerd (bijvoorbeeld door een taalcursus te doen), want het lijkt me erg interessant om te horen hoe zij dit hebben ervaren. De kinderen van “spijtoptanten” waar Pak Pierre het over heeft, zouden inderdaad in aanmerking komen.
Dewi
>>>>>>>>Voor moedertaal gebruik ik inderdaad de definitie zoals die onder taalwetenschappers wordt gebruikt, namelijk de taal (of talen) die je als kind thuis hebt leren spreken. Het is de eerste taal waarmee je in aanraking bent gekomen, op een informele manier. <<<<<<
Bedankt voor de uitleg, je hebt het heel duidelijk geschreven en zo heb ik het ook begrepen.
Al met al komt arme Dewi niet aan de contacten die zij zoekt.
Wie-o-wie kent niet in (verre) kennissenkring mensen die voor het onderzoek in aanmerking zouden komen?
Ik heb een familie gekend waarvan de ouders als “spijtoptanten” in de late sixties in Nederland arriveerden. Pa was Indisch en Nederlands sprekend van huis uit, moeder een goed Nederlands sprekende Javaanse, maar hun 3 kinderen in de leeftijd van 4 tot 9 jaar spraken en verstonden uitsluitend Bahasa Indonesia. De twee jongste kinderen spraken, volwassen geworden, vloeiend Amsterdams en nauwelijks meer Indonesisch; de oudste was ook in zijn hart Javaan gebleven, had de taal van zijn moeder bijgehouden en trouwde een Indonesische.
Dit soort kinderen uit spijtoptantengezinnen die tot Dewi’s doelgroep behoren, moeten toch nog springlevend zijn en gemakkelijk te vinden, ergens in Nederland?
Pak Pierre
>>>>>>>>>>>>Nu werk ik aan een verhaal over mensen die hun moedertaal opnieuw leren. Ik ben heel benieuwd wat dat met ze doet, en ook hoe dat precies […]<<<<<<<<<<<<<
Voor hen die het Indonesisch goed verstaan zoals heren Ed Vos en E.M. hier is voor u allen om het jaar af te sluiten.
A Merry Christmas and a Happy, Healthy and Prosperous New Year to all !!
P.S.: Kreeg het toegestuurd via het blad "Indo". Ik weet waar het om gaat, maar verstaat er geen jota van.
Wadoeh si Nonni, sij lach kaja filmsterrr en si Njootje, hij meringis-meringis sadja.
Pak Pierre
Een oud Amsterdams gezegde luidt niet voor niets: Spreek je moers taal, dan spreek je gek genoeg.
Als so, ik niet hoef leer mijn moerstaal.
Adoeh seh, pajah die fen. Sen Nederlands soo bengkok.
Pak P.Lemon,
Hierover schiet me een aardige anekdote te binnen. Een Indische weduwe, vriendin van mijn moeder, met toen nagenoeg allemaal volwassen dochters en zonen emigreerden in de 60-er jaren naar California, vanwege klimaat en leefomstandigheden. Zelf werkte ze niet meer van ze had een KNIL pensioen.
No geen 10 jaar later kwam ze in Amsterdam op bezoek met haar oudste dochter en ze bezochten een koempoelan.
Merkwaardig genoeg spraken beiden toen Nederlands met een flink maar naar mijn indruk nogal gemaakt Amerikaans accent en gelardeerd met veel Amerikaanse woorden. Would be Amerikaans noem ik dat.
Mijn zwager en zus wonen ook al ongeveer zo lang daar en komen jaarlijks hun zoon en tjoe-tjoes bezoeken en spreken nog steeds vrij
normaal Nederlands met soms een ietsje Amerikaans vooral bij mijn zwager die natuurlijk so wie so altijd Amerikaans spreekt als ondernemer. Maar op de Hollandse club blijven ze hoofdzakelijk in het Hollands met elkaar praten.
Maar de generatie die daar geboren is heeft merkbaar weinig met het Nederlands al kunnen sommigen het wel met hun ouders enigszins praten.
Bij zo’n onderwerp doet zich ook de vraag voor:
KUN JE JE MOEDERTAAL VERGETEN?
TAALVERLIES BIJ MIGRANTEN
” Wat wel vaak voorkomt, is
dat mensen een ‘buitenlands’ accent ontwikkelen in hun
moedertaal, grammaticale fouten beginnen te maken
of zich woorden niet meer kunnen herinneren. Bijna
iedere Nederlander zal bekend zijn met het fenomeen dat
oom Wim of tante Agaat in de jaren vijftig van de vorige
eeuw naar Canada (of Australië, of Nieuw-Zeeland) is
geëmigreerd, en wanneer Wim of Agaat nu terugkomt
in Nederland dan zou je echt niet meer denken dat het
Nederlands hun moedertaal is. Dit soort problemen zijn
bekend, ze kunnen erg confronterend zijn (stel je voor dat
je familielid niet meer weet dat het ‘de tuin’ heet en niet
‘het tuin’!), en veroorzaken bij migranten vaak veel onzekerheid.
Echter, de meeste mensen zijn nog steeds prima
in staat om te communiceren, en vaak nemen de taalproblemen
na een paar dagen (of uiterlijk weken) sterk af.
Lees verder : https://www.google.nl/search?rls=org.mozilla:en-US:official&client=firefox-a&q=opnieuw+de+taal++geboorteland+leren&gws_rd=cr&ei=pviuUvLBJ8nG0QX4-IDgBw
Misschien kunnen we Dewi’s bedoelingen beter bespreken als we in wikipedia kijken onder Moedertaal. Graag bespaar ik de reactiegevers het openen van een nieuwe browsertab:
Een moedertaal (of T1) is een taal die tijdens de jeugd, zonder formeel taalonderwijs, wordt verworven. Kenmerkend voor moedertaalsprekers van een taal zijn de intuïties die zij hebben over wat in hun taal al dan niet gezegd kan worden.
Het vermogen een taal zonder formeel onderwijs op een hoog niveau te verwerven vermindert naarmate een persoon ouder wordt. In de moderne taalkunde wordt het intreden van de puberteit doorgaans als afsluiting beschouwd van de zogenaamde kritische periode, waarin moedertaalverwerving mogelijk is.
Bij voldoende blootstelling in hun jeugd kunnen sprekers een groot aantal T1’s verwerven. Tweetaligheid en “meertaligheid” zijn in grote delen van de wereld de norm. In de westerse landen verdringen de nationale standaardtalen de regionale variëteiten, en tendeert de bevolking naar eentaligheid.
Een taal die niet als moedertaal wordt beheerst, wordt meestal een tweede taal (T2) genoemd. Het verwerven van T2’s gaat veel moeizamer dan van T1’s en voor het op niveau houden van de kennis ervan is doorgaans een veelvuldig gebruik noodzakelijk. Onder taalkundigen is het gebruikelijk, bij T1’s van ‘verwerven’ en bij T2’s van ‘(aan)leren’ te spreken. Vooral bij T2’s die verwant zijn met de moedertaal is de passieve kennis, het begrijpen, meestal beter dan de actieve kennis, het zelf gebruiken van de taal. Zelfs al kan iemand een T2 perfect en zonder moeite spreken, dan nog is vaak te merken dat deze niet de moedertaal van de spreker is vanwege een vreemd accent.
Bij een oproep voor een inburgeringscursus werd iemand op het niveau van NT1 ingeschaald .
Resultaat een paar jaren geharrewar ,advocaat , commissies ingeschakeld en waar een paar bobo’s mee gingen bemoeien.
Hij werd gevraagd om een proefproces te starten tegen de staat voor een arrest, waar door de IB wet van Meprau Perdong ingetrokken kan worden.
Wegens privacy redenen afgewezen.
Uiteindelijk werd de wet ingetrokken op grond van 4 cases (katanya).
En plotseling werd die menir opgeschaald tot de zgn hoger opgelijden .
Hoe ken ?
De meest logische kandidaten zijn degenen die als jonge kinderen geadopteerd zijn door Nederlandse ouders en nu, zoekend naar hun roots, de taal van het land van herkomst leren.
>>>>>>>>>>>De meest logische kandidaten zijn degenen die als jonge kinderen geadopteerd zijn door Nederlandse ouders en nu, zoekend naar hun roots, de taal van het land van herkomst leren.<<<<<<
Ik betwijfel of dat voor een ieder geldt. Daar zijn genoeg voorbeelden waarbij een kind geboren is in land "A" en opgevoed is geworden in een taal van een land "B". De taal van land "B" is dan haar moedertaal.
Zo ziet mijn vrouw dat!
Begrijpend lezen en invoelingsvermogen behoren niet tor je sterkste kwaliteiten en competenties Ronny Geenen.
>>>>>>>>>>Begrijpend lezen en invoelingsvermogen behoren niet tor je sterkste kwaliteiten en competenties Ronny Geenen.<<<<<<<
Dan kunnen we elkaar de hand schudden
Hoe dat allemaal ook zij, laten we ons nog even concentreren op wat ons aller Dewi moet hebben gezegd en geschreven over haar onderwerp van onderzoek:
“Hiervoor ben ik op zoek naar mensen die als kind naar Nederland zijn gekomen en hun moedertaal zijn vergeten, en nu als volwassene deze taal opnieuw aan het leren zijn (of hebben geleerd). Dit mag Indonesisch/Soendanees/Javaans zijn maar ook een andere taal”.
Dat sluit mensen als Ronny uit van deelneming, hoe zeer gewaardeerd hun vrijwillige bijdrage ook zal zijn, tenzij Dewi onder de invloed van voortschrijdend inzicht haar onderzoek zou willen verbreden.
Pak Pierre
Dewi heeft communicatiewetenschappen gestudeerd. De inhoud van haar bericht was voor mij ook niet duidelijk. Gelukkig ben ik wat Indische mensen betreft niet een persoon die op alle slakken zout leg, dat is ook niet eigen aan een Indischman, en ik begreep wat zij bedoelde..
Ik had ook gevat kunnen schrijven ” mag het ook Japans zijn”?, omdat ik op zoek ben naar mijn roots, een Japanse soldaat in Nederlands-Indië. Ronny Geenen, wat denk je hiervan?
Wat Jan Somers betreft kan hij denken aan baboe Soep.
>>>>>>Ik had ook gevat kunnen schrijven ” mag het ook Japans zijn”?, omdat ik op zoek ben naar mijn roots, een Japanse soldaat in Nederlands-Indië. Ronny Geenen, wat denk je hiervan?<<<<<
Dat is uw zaak. Maar misschien zou u het kunnen vragen aan de dochter van de vrouw die al 10 jaar dood lag in haar R"damse woning.
Oud Indisch kampgezegde: Doe pas zout op de slak als-ie kan worden gegeten (als kèn natuurlijk met veel bawang poetih).
Pak Pierre
@Merdeka45: In TV-programma’s als Opsporing Verzocht en Vermist is het vaak plaatsvervangend beschamend hoe slecht die adoptiekinderen hun moedertaal hebben bijgeleerd.
Ach ja … ik kan mij voorstellen dat goedwillende en liefhebbende adoptieouders ook niet altijd in de gelegenheid zijn om hun geadopteerde kind het Koreaans, Chinees, Tamil, Singhalees, Somalisch, wat al niet van hun ware moeders, te laten bijhouden.
Sneu vind ik het wel te zien hoe men elkaar bij het weerzien snikkend omhelst en dan – letterlijk – niets te zeggen heeft, althans niets zonder tolk erbij.
Dan denk ik: Kosten noch moeite worden gespaard voor de zoektocht en het weerzien. Doe er dan ter verhoging van de feestvreugde nog maar een talenpracticumpje bij voor het adoptiekind, zodat het in ieder geval de basics met de hervonden familie kan uitwisselen.
Maar ja …. daarmee schroef je de kijkcijfers niet omhoog.
Pak Pierre
>>>>>>@Merdeka45: In TV-programma’s als Opsporing Verzocht en Vermist is het vaak plaatsvervangend beschamend hoe slecht die adoptiekinderen hun moedertaal hebben bijgeleerd.<<<<<<<<
Maar dat is toch vrij logisch, Paul.
Toen wij pas in Nederland in Beuningen bij Nijmegen werden gehuisvestigd, verstonden wij de plaatselijke bevolking totaal niet.
En als je de zuidelijke Nederlander de nederlandse taal hoort spreken hoor je toch ook waar ze vandaan komen en tussen hun Nederlandse woorden werden woorden gebruikt die ik toen ook niet verstond.
Een indische Tjideng vriend was ook geemigreerd naar de US en kwam door zijn militaire dienst in Georga terecht, "redneck country"
Twee jaar geleden kreeg ik bij toeval zijn adres en ik belde met hem.
Echter het merendeel van zijn engels verstond ik niet.
Vaak zijn die adoptiekinderen met een plaatselijke persoon getrouwd en krijgen ook kinderen. De moedertaal is dan snel verwaterd.
De kinderen van mijn broer spreken ook geen Nedrlands want hun moeder is een amerikaanse van zuid amerikaanse afkomst.
SiL,
Ik woon niet in de moer noch in de kleigrond, maar bij mij staan ook Amerikaanse eiken. Trouwens ook Hollandse van meer da 100 jaar oud. De uit de klei getrokken Nederlander is hoe je het wendt ok keert doorgaans de landbouwer die tot op de dag van vandaag een erg belangrijke rol speelt in de wereld voedselvoorziening. Zie naar de recente tripjes van Rutte en zijn maten naar China en Indonesie. Dus zijn moerstaal is toch wel degelijk een onvervalst stuk kultuurgoed zoals ik het zie.
>>>>>>>>Dit mag Indonesisch/Soendanees/Javaans zijn maar ook een andere taal<<<<<<
Mag het ook Nederlands zijn, want dat is mijn moederstaal.
Waarom zou het geen Nederlands mogen zijn, als het de moedertaal is? We zijn nooit te oud om te leren, zegt men. (Moedertaal zonder “s”)
>>>>>>>>>Waarom zou het geen Nederlands mogen zijn, als het de moedertaal is? We zijn nooit te oud om te leren, zegt men. (Moedertaal zonder “s”)<<<<<<<<<
Ik ben al meer dan 30 jaar in California, dus……!
Moedertaal is de taal waarmee je ouders of grootouders je hebben opgevoed, veronderstel ik.
Heel goed! Ik ben Nederlander in Nederland en schrijf nogal vaak. Maar na uw opmerking twijfelde ik aan mij zelf Heb het opgezocht in het groene boekje. Klopt!
Zal wel zo zijn, “moedertaal” zonder “s”. Maar ik zou zeggen, het is de taal VAN iemand’s moeder, dus zou zo’n 2de naamval’s “s” wel degelijk in het woord moeten.
Pak Pierre
(niet moeder’s mooiste)
En wat te denken van je moerstaal? Een “s” lijkt me dan wel broodnodig. Of valt dit woord af bij de ballotage commissie?
Bij Moerstaal denk ik aan
http://nl.wikipedia.org/wiki/De_Moer
Dit is niet wat Dewi bedoelde.
De Moer verwijst naar veenmoeras en naar uit de klei getrokken Nederlanders. Vandaar dat R. Geenen op het verkeerde spoor werd gebracht.
In de Moer staan ook Amerikaanse eiken.
Dat is weer een andere “moer”, verwant aan b.v. de “Yorkshire moors”.
“Moer” is wel degelijk oud Nederlands voor moeder, zoals in “parelmoer”, dat in het Engels “mother of pearl” heet.
We kennen ook nog “de duvel en z’n ouwe moer” als equivalent van “Jan en alleman”.
Pak Pierre
Dewi is een kleindochter van Johan Passelima en Irene Doppert.
RMS-president Chris Soumokil was ook een doppertnazaat
Nou …. dan moeten we toch extra ons best doen om candidaten te vinden voor haar interviews/onderzoek.
Pak Pierre