Boerenkool of nasi goreng

Upact en partners, waaronder Rhinofly, lanceerden deze zomer een interactieve photobooth om op festivals jongeren meer bewust te maken over de impact van de Tweede Wereldoorlog en de situatie in Nederlands-Indië in het bijzonder. Na de tijdreis in de photobooth gaat het verhaal door op Facebook. Vanuit het conflictrijke verleden zoomen we in op een gediscrimineerde bevolkingsgroep in het huidige Indonesië. Jongeren kunnen op Facebook actie ondernemen om zo bij te dragen aan duurzame vrede
Lees hier verder. ( een tip van IAF)

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

49 Responses to Boerenkool of nasi goreng

  1. Huib schreef:

    @Pak Pierre

    Deze reactie is weer volgens het beproefde recept djam karet volgens oud Indische gebruik toch? Maar had het vrij druk met mijn trainingslopen voor de Airbornemars in Oosterbeek die afgelopen Zaterdag is gepasseerd. Ruim 32.000 wandelaars, soms hele gezinnen met kinderen al dan niet in grobak, herdachten en eerden de gesneuvelde jonge Engelse, Canadese, Amerikaanse en Poolse soldaten en toch ook de Duitse soldaten. Er liep een Duitse legerteam mee.

    Ik zie dat mijn harde schijf de exacte bewoordingen van het fraaie krijgslied tijdens de bersiap niet meer letterlijk reproduceerde,
    Maar het begon inderdaad met Amerika di strika en Ingris di lingis, etc.
    Dat fietsremblokje waar je op moest bijten was om te voorkomen dat je je tong afbijt als een bom ontploft. Hadden wij ook in die kelder. Maar ook tegen het klappertanden zal het ook goed geholpen hebben, want het was wel angstig en koud terwijl je daar stond met je poten in de blubber.

    Bedankt voor het aanbod. Van het boekje Totok in Tjimahi was nog een 2e hands exemplaar te krijgen bij Bol.com. Heb nog geen tijd gevonden om het te lezen. Bedenk me trouwens dat mijn oma Christina Winsser-Laarhuis in Tjimahi begraven is. Schiet me te binnen dat we regelmatig met alle kinderen met mijn moeder het graf bezochten en een bloemetje legden. Tijdens mijn eerste en laatste bezoek aan Indonesia had ik weliswaar een gevoel van thuiskomst toen ik de eerste voet uit het vliegtuig zette, maar was er toch niet in geslaagd haar graf terug te vinden.

    Mevrouw Zegveld heeft haar sporen verdiend in de verdediging van terroristen zoals de Baader Meinhoff bende in Duitsland meen ik me te herinneren. En dat doet ze met succes. Alleen de gedachte aan die stokoude nog levende weduwes van 90+ of zo wil er bij mij nog steeds niet in al gun ik ze hun euri’s wel. We kunnen het toch makkelijk missen en Fransje kan er goede sier mee maken.

    Pak je hebt me wel nieuwsgierig gemaakt met de opmerking “nog meer paralellen ontdekt…” Maar dan blijft er nog wat in het vat.
    Ik ben me er wel van bewust dat al die story’s die ik opschrijf niet iedereen interesseert. Maar ik doe het ook voor onbekende of uit het oog verloren familieleden die graag die misschien graag willen weten hoe hun familie in elkaar gestoken heeft. Tenminste 1 achternichtje, dochter van een volle nicht van moederskant, dus Winsser, is me zo op het spoor gekomen en heb ik kunnen helpen met haar speurtocht naar haar opa, n.b. de broer van mijn moeder. Trouwens ook Pak Boeroeng die ik niet ken, maar vermoedelijk heet hij Vogel en is 2e generatie, was hierin erg behulpzaam.

    Jang ter hormat

    Si Huib

    • Jos Crawfurd schreef:

      Heer Huib alles wat je denkt te weten over ons Thuisland,moet je kenbaar maken hetzij op schrift of mondeling. Eens zal het opgepikt worden:#O ja,dat heeft die Kakeh Huib ons toch verteld# Houdt goede moed,een klapperboom geeft niet gelijk klappers,waarvan je de degan heerlijk in je keelgat krijgt. Groetjes

  2. Huib schreef:

    @Pak Pierre,

    Adoeh seh, so deftih ja “Heer Huib”. Als tog moet dan kies ik voor heer Otto, want mijn achternaam deze en vader en moeder ook dari Semarang.
    Er zijn behalve het bouwjaar dus meer overeenkomsten tussen ons te vinden. Als ik denk aan Semarang dan denk ik aan mijn opa Francois Marie Winsser, die ik zelf helaas niet meer gekend heb maar waarvan een foto in mijn bescheiden boerderij huiskamer prominent prijkt met knevel in het witte politie uniform behorende bij zijn pangkat als plv. commissaris van politie van Semarang (katanja) in die tijd voor 1938. Uiteraard is mijn moeder Jenny Winsser daar ook geboren en heeft er de kweekschool gedaan.
    Van vaderskant zijn er ook drie generaties Otto, allen rechtstreeks uit Amsterdam die in Pati/Semarang zijn neergestreken en waar mijn vader is geboren.
    Mijn tot op heden oudste bekende voorvader Joseph Otto, zoon van Martinus Otto, volgens Gemeente Archief Amsterdam geboren in 24-06-1798 in Geneve. Maar mijn verdere naspeuringen zelfs tot in Geneve en Bern hebben aangetoond dat hij daar niet geboren is maar in Helsheim , dept. Haute Rhin Frankrijk ten tijde van Napoleon. In Franse dienst bij het 16e regt. Garde Lanciers en de veldtocht van Napoleon tegen Moskou meegemaakt. Door de Engelsen gevangen genomen. Bij het 2e ligte Bat. Engelse-Duitse legioen deelgenomen aan de slag bij Waterloo 1815 en 1813 in Italie. en na 4,5 jaar geprotesteerd. In Hollandse dienst bij kol.depot Bat.nr.33 voor de tijd van 8 jaar, handgeld fl. 10,- , 5 september 1816 en vertrokken ter reede van Vlissingen met het schip SEIJMA gevoerd bij kapitein Gideon Santen. Aangekomen te Batavia 15 juli 1817.
    Korporaal 20 augustus 1817, Overgenomen bij Algemeen depot 19 July 1823 Elive bij de Hospitaal Apotheek te Weltevreden bij besluit dd 17 augustus 1823. Apotheker 3e kl. bij besl.nr.4 14 augustus 1824
    idem 2e kl. bij besl.M.v.S. Kommisaris Generaal nr.2 en gepensioneerd bij besl. G.G. nr.10 dd. 12 juny1837.
    Dekoraties: Versierd met 8 kantige Bronzen medaille voor het bijwonen van den Oorlog op Java 1825-1830;
    Huwde te Semarang met Carels Maria Magdalena , waar ook 2 kinderen geboren zijn en waarschijnlijk meer kinderen in andere plaatsen.
    Oeps, hopelijk wordt hij niet met terugwerkende kracht voor oorlogsmisdadiger uitgemaakt vanwege al die oorlogen.

    Als weduwnaar keerde hij terug naar Amsterdam waar hij hertrouwde met Henriette Catharina Breukelaar.
    Een zoon uit dit huwelijk, mijn overgrootvader vertrok met zijn gezin in 1890 of 1891 naar Indie waar hij directeur bij de stoomgasfabriek te Jokja werd.
    Zijn zoon Willem Hendrik Otto ovl.4-6-1919 te Pati werd adm. suikerfabriek Langser en verwekte ongehuwd bij de inlandse vrouwe Kakinah, Johann Carel Otto, mijn vader geb.10-06-1905 te Pati, grootgebracht door zijn tante Henriette Otto één der trouwe helpsters bij Pa vd. Steur. Het militair KNIL stamboom van mijn vader is zo doelmatig opgeborgen dat ik het niet paraat heb, maar hij trouwde (2e)met mijn moeder en gingen naar de garnizoenstad Tjimahi waar de eerste kinderen werden geboren waaronder mijn persoontje. Ik dacht dat hij iets met de verdediging van vliegveld Andir van doen had, vandaar waarschijnlijk dat we dichtbij in Bronbeek woonden en tijdens de Japanse bombardementen in een schuilkelder, dwz een gat in de tuin vol met water met een afdekking onze toevlucht moesten zoeken.

    Bij ons in Bandung zongen ze zoiets als Amerika dibunuh en Ingris di lingis enz., kan ik me herinneren uit die vrolijke tijden.

    Ook ik kon aan de verleidingen van een Hollandse schone uit Amsterdam, maar met een vader uit Middelharnis/Zeeland, geen weerstand bieden en wonder boven wonder ondanks cultuurverschillen nog steeds bij ekaar.

    • Pierre de la Croix schreef:

      Heer Huib,

      We zullen elkaar dan maar tutoyeren.

      Bedankt voor deze lange en openhartige tjerita en ook voor die onder een ander topic geschreven aan het adres van de heer Geenen, o.m. over uw mislukte carrière als zee-officier en de geslaagde als ondernemer.

      Ook in mijn leven is niet alles volgens plan gegaan. Maar ik kwam langs omwegen toch weer ergens waar het goed toeven bleek te zijn en somwijls zelfs beter toeven dan gedroomd. Ook daarom vind ik het gedicht over de Tuinman van Ispahan zo prachtig. We moeten niet alles in het leven met alle geweld proberen te oeroesen.

      Altijd boeiend die Indische stambomen. Nog meer parallellen ontdekt, maar daar zal ik de hele I4E gemeenschap niet mee lastig vallen. Nog eentje dan, als het mij is vergund: Mijn aangetrouwde oom Willem Anne Buijs was voor de oorlog ook commissaris van politie te Semarang, net als je opa Winsser. Misschien hebben ze elkaar zelfs nog gekend. Ik heb zijn politiepenning met nummer nog, benevens zijn pet- en schouderemblemen.

      Ik besef nu ook waarom je zoveel belangstelling had voor het boek van Dick Visker, “Totok in Tjimahi”. Hoop dat je het al op de kop hebt getikt. Anders staat mijn aanbod nog om het mijne te lenen. Als je wilt for keeps. Ik heb het ook maar gekregen van zo’n oud oorlogsmisdadiger.

      Tegen die Japanse bombardementen hadden wij ook een gegraven schuilkelder in de voortuin. Dat zal wel printa keras zijn geweest van de Nederlands Indische overheid. Ik herinner mij ook dat we van die dikke gummiplakken hadden waarop we moesten bijten als de bommen zouden vallen. Ik heb nooit geweten waar dat goed voor was, misschien tegen het klappertanden …..

      Ten laatste, want nu ben ik echt zwaar “off topic” alleen met nasi gorèng bezig en niet met boerenkool: Na dat liedje “Awaslah Ingris dan Amerika” werd in Semarang door de marcherende, met pentoengs bewapende Javaanse heiho’s gescandeerd:

      Amerika, di strika
      Ingris di linggis

      en vervolgens, heel dreigend in het langs marcheren richting mijn moeder en mij:

      Belanda djoega, belanda djoega ……

      Niet lang daarna zouden zij voor velen de daad bij het woord voegen. Maak dat de Hoogedelgeleerde Vrouwe Prof. Mr. Dr. Liesbeth Zegveld maar eens wijs.

      Pierre

      P.S. Ook ik ben nog steeds in eerste echt met het meisje mijner dromen gehuwd, al bijna 44 jaar, zij het toch ook weer na een omweggetje te hebben gemaakt.

      P.

  3. Huib schreef:

    @Pak Boeroeng

    Wat een toeval dat u het heeft over de keuze leeuw of garuda.
    Sinds een paar jaar kwam ik een jeugdvriend uit Bandung die ik al meer dan 35 jaar uit het oog verloren heb, tegen in een Telegraaf artikel
    dat hij nu in Marbella woont en daar ism de Nijmeegse 4-daagse ook een 4-daagse in Marbella ging organiseren om zo bij te dragen aan het aantrekken van toeristen in de moeilijke economische tijden. Een ander vriendje uit die tijd woonachtig in Zeeland waar hij in Goes een installatie bedrijf heeft gehad die nu door zijn zoon na zijn pensionering wordt gerund blikt al meer dan 10 jaar de Nijmeegse 4-daagse te lopen en beiden hebben me een paar jaar geleden overgehaald om als kakeh
    ook te gaan wandelen. Tot mijn verbazing werd ik ingeloot en dus een aantal keren meegelopen en door het wandelvirus aangestoken.

    Zag overal wandelaars met landen- en provincievlaggen en ook veel Molukse groepen met molukse vlaggen en vanen. Als Indo ben ik me gaan afvragen waarom de (spaarzame?) Indischen die meelopen ook niet net als bv de Amsterdammers en de Friezen een eigen identiteitsvlag meetorsen. Heb toen mijn neef (2e generatie) gevraagd een T-shirt logo te ontwerpen en mijn dochter die shirts te bedrukken die we op 7 sept. a.s. aan kunnen doen tijden de Airbornemars in Oosterbeek.

    Laat hij nou een logo gemaakt te hebben met de garuda die achterom kijkt en de kleuren rood, wit, blauw en groen een voorname rol hebben
    en ook de woorden pukul terus. Trouwen hij heeft ook de site voor Nusantara gemaakt waarvoor hij zelfs familiefoto’s heeft gebruikt o.a. mijn ouders.

    • Pierre de la Croix schreef:

      @ Heer Huib.

      Dat moet dan de neef zijn die mij tijdens een kennismakingsbezoek aan Nusantara in Bussum (men moet op de toekomst zijn voorbereid) heel genereus een zakje van zijn eigen gemaakte sambal jang terlaloe pedes gaf, om te proepen. Was heel lekker. Zegt u dat maar aan uw neef.

      Maar goed, waarom of all birds de Garoeda in het logo van Indo wandelaars? Die mytische boeroeng is toch bij uitstek het beeldmerk van Indonesia en NIET van Indisch Nederland?

      Met een Garoeda fier op de borst en/of op de rug moeten “we” (Indo’s) niet weer moord en brand schreeuwen als een of andere argeloze totok verslaggever meldt dat een groep Indonesiërs (dus niet Indische Nederlanders) aan de mars heeft deelgenomen.

      Persoonlijk zou ik opteren voor de glatik als logo, het mooi getekende rijstenpikkertje dat de sawahs van mijn jeugd onveilig maakte (verleden tijd, want ik heb begrepen dat ook de glatik een zeldzaamheid is geworden, althans op Java). Past ook goed bij rood, wit en blauw.

      Als ik mij niet vergis was er een jaar of zo geleden op I4E nog een soort prijsvraag/ideeën bus voor Indische logo’s. Misschien dat daaruit wat inspiratie valt te putten.

      Heer Huib, ik respecteer u en djangan marah. Vrijheid blijheid hoor, maar soms ben ik net als Johan Cruijf en kan ik het niet laten mijn mening over iets te spuien ook al besef ik dat het een “nowhere point of view is of a nowhere man”.

      Ik heb in dienst van Hare Majesteit veel gewandeld en veel gerend, met en zonder bepakking. Nu een beetje pintjang door artrose in de knie, dus ik wandel niet mee.

      Pak Pierre

      • Jos Crawfurd schreef:

        De originele glatik heeft inderdaad die kleuren,maar hier te lande worden ze gekweekt in wit en bruin. De keurmeester heeft het dat die afkomstig is van Ambon. Zelf heb ik alleen nog Kanaries vanwege hun mooi en aanhoudend gefluit. Heerlijk Pak Pierre,lekker in de achtertuin met kopie tubruk erbij.

      • Pierre de la Croix schreef:

        Ja …. ik ken van toen froeherrr de gewoonte om in voor of achtergalerij boeroengs in kooitjes te houden. Beo’s, perkoetoets, alles wat de pech had mooi te zingen of te fluiten of bètèts, die de pech hadden te kunnen praten.

        Als jongen heb ik ook eens een nest jonge glatiks met hulp van mijn moeder groot gebracht. Ik had ook een bètèt en kocht perkoetoets.

        Maar … op een gegeven moment kwam ik tot het inzicht dat boeroengs beter vrij konden zijn, niet opgesloten. Ik heb alles wat ik had losgelaten en als ik van mijn zakgeld weer een perkoetoet kocht ook die de vrijheid gegeven.

        No offense meant Pak Crawfurd.

        Come to think of it ….. een perkoetoet is toch ook wel iets voor het logo van wandelende Indo’s of misschien een krijgshaftiger vogel, de oeloeng-oeloeng.

        Tja … en dan hebben we Pak Boeroeng nog.

        Oeps off topic …. gauw voetbal kijken!

        Pak Pierre

      • Pierre de la Croix schreef:

        Ja ….. de Tèmpé Leeuw. Brani en pedes.

        Met onderschrift voor de wandelaars:

        “SOEKA DJALAN”.

        Pak Pierre

      • Huib schreef:

        Alle heren bedankt voor het meedenken, maar ik heb nog geen bijdrage ontdekt waarvan ik “wauuuw… moest roepen.
        Ook de op dit moment bij mij boven borrelende koetilan, is volgens mij ook een Indische vogel, wel een vreemde vogel misschien. Dus zou prima passen als logo beeld voor IN.

        Pak Boeroeng, met alle respect , een fraai stukje IT werk, maar ik denk dan toch dat een kruising tussen die leeuw en de garuda de perfekte kreatie zou zijn.

        Pak Pierre,

        Ja neefje is een lekkerbek. Weet meer van IN en Chinees eten af dan ik en heeft met zijn andere oom veel sate kambing ervaring. Zie hem de 12e weer op de verjaardag van mijn IN-Amerikaanse zwager tijdens hun jaarlijks bezoek aan zoon en tju-tju’s.
        Soeka Djalan vind ik trouwens wel oke, want neefje overwoog Jalan-jalan. Maar ik vond Poekoel Teroes van Tjalie toch meer Indo.
        Trouwens Bapak, ik ben niet aan deelname aan dit blog begonnen om marah te worden om wat dan ook. Maar helaas wel 1 keer gebeurd. Niet op u hoor want ik dacht mijn respect voor u (ook anderen) en uw opvattingen ook als ik er niet mee eens zou zijn al eerder verwoord te hebben.
        Zoals een blanda gezegde luidt: ik herken mijn pappenheimers.
        De oeloeng oeloeng ken ik niet, nooit van gehoord.
        Pak, ook ik heb de genoegens van het (dienstplichtig) soldatenleven, back in 1958/59 aan den lijve mogen ondervinden. Met volle bepakking de Cauberg op en neer, de Harskamp etc. en uiteindelijk bestemd als kanonnenvlees bij de stoottroepen. Kreeg er zelfs geen studie uitstel van omdat ik al 20 was. Immers geen school in de jappentijd.

      • Pierre de la Croix schreef:

        @ Heer Huib:

        In het Semarang van mijn jeugd kende ik 2 soorten roofvogels, de oeloeng-oeloeng die het ook op mijn kuikentjes had voorzien en er zowaar nog eentje bijna voor mijn neus wegkaapte en de alap-alap, een kleiner soort die ik echter nooit van nabij of door de zeekijker van mijn opa heb mogen aanschouwen.

        Er zwierf na de oorlog in Semarang een Indische dame rond die een beetje geestelijk gestoord was (namen voor persoonlijke stoornissen hadden we toen nog niet, men was gewoon “wong èdan”, gek). Ze droeg altijd een tropenhelm, schuimde onze buurt af, schold naar een ieder en jatte van de bibiks op de pasar, aan welke gewoonte zij de bijnaam “alap-alap” overhield.

        Ik schaam mij er nu voor, maar als jongetje liep ik met andere katjongs achter haar aan onder het scanderen van haar bijnaam, op de wijs van het in de oorlog vaak gehoorde liedje “Awaslah Ingris dan Amerika, moesoeh seloeroeh Asia”. Tja … wij waren ook een beetje gestoord, wij wisten niet beter.

        Als ik verder lees over uw diensttijd dan vermoed ik dat wij leeftijdgenoten zijn, geboortejaar 1938. Ik zou ook in 1958 “voor mijn nummer” moeten opkomen, ware het niet dat ik als zeeman vrijstelling van opkomstplicht had gekregen. Als ik tot mijn 27ste zou zijn doorgevaren, dan zou ik als beloning voor mijn bijdrage aan de opbouw van Nederland helemaal niet meer in dienst hoeven.

        Maar ja… ik besloot op mijn 24ste de wal op te zoeken om voor eeuwig bij een mooi blond meisje te kunnen zijn. Binnen de kortste keren kreeg ik een uitnodiging van Hare Majesteit om alsnog mijn dienstplicht te vervullen.

        Zo geschiedde dat ik na bijna 6 jaar op de woelige baren als oude bok van 24 alsnog “voor eerste oefening” mocht opkomen bij de marine, waarvoor ik al op de zeevaartschool was goedgekeurd. Aangezien ik zo van de regen in de drup dreigde te komen heb ik beleefd overplaatsing naar de Landmacht gevraagd en gekregen.

        Pak Pierre

  4. Huib schreef:

    Ik zou denken dat de keus toen voornamelijk ging (althans voor mijn moeder), misschien zullen sommigen dat overtrokken vinden, maar dat
    krijg je na de ervaringen in de bersiapkampen.

    Dood of leven voor haar kinderen, in de meest ruime betekenis!

  5. Boeroeng schreef:

    ok…. mijn pointe is dat de beeldspraak niet klopt
    Je kunt de keuze tussen in Indonesië blijven of naar Nederland gaan niet in deze beeldspraak vatten.
    Ook niet de politieke keuze wie moet ‘winnen’ .
    Natuurlijk kozen de Indische Nederlanders voor nasi goreng.
    Ook in Nederland was dat meer op tafel te vinden dan boerenkool.

    Wie verzon deze metafoor.. Geen Indisch iemand…. of anders terlalu kesasar.

    Neem dan als beeldspraak:
    Soekarno of Wilhelmina
    Batavia of Den Haag
    Bergen of polders
    Sawah’s of boerenkoolakkers

    • Mas Rob schreef:

      Eens.
      Leeuw of Garuda?

      • Jos Crawfurd schreef:

        Garuda,alhoewel ik een Leeuw ben. Toch vind ik de achtergebleven WN-ers zielig.De keuze is en blijft vanwege de politiek die Nederland heeft bedreven,n.l. Bemoeilijken in alles,van afgifte van paspoorten,zelf de overtocht betalen etc etc.

      • Pierre de la Croix schreef:

        Tja … wij, de “gerepatrieerden” en ons nageslacht (if any), zijn de spekkopers. Wij hebben én nasi gorèng én boerenkool. Kom d’r maar eens om in deze wereld.

        Pak Pierre

  6. Surya Atmadja schreef:

    Huib, op 30 augustus 2013 om 11:16 zei:
    Dan had mijn moeder nu postuum toch gelijk gehad voor haar primaire voorkeur met haar gezin in Indonesie te blijven omdat ze er tot 1958 sterk in geloofde, dat daar onze plaats was en als onderwijzeres graag een bijdrage aan de opbouw ……..
    ——————————————————-
    Tot 1958 kan wel kloppen , er zaten 30-31.000 warga negara geworden Nederlanders.
    Ook is het leven economisch gezien nog redelijk goed , later kan je als guru , zelfs voorgezet onderwijs geen “fatsoenlijk” droog brood
    ( “hapje rijst) kunnen verdienen.
    De rupiah was nog relatief harde munt eenheid .
    Toen waren nog veel Nederlandse /Indische leraren bij de broeder en nonnenscholen.

  7. Mas Rob schreef:

    Misschien is de link al eens eerder gepost, maar voor degen die het niet weten: Stichting Halin heeft interviews van warga negara’s met hun levensverhalen op youtube gezet. Zie: http://m.youtube.com/#/user/StichtingHalin?&desktop_uri=%2Fuser%2FStichtingHalin

  8. Huib schreef:

    @Sil,

    Mag ik uit uw verhalen opmaken dat er nu 2e en 3e generaties nazaten
    van de WNI-ers zich een gelijkwaardige politieke en economische plaats in de Indonesische maatschappij hebben kunnen verwerven zonder dat ze zich in z’n algemeenheid gediscrimineerd of bedreigd hoeven te voelen? Net zoals dat met de Indischen in Nederland is vergaan?

    Daar ben ik dan erg blij om. Dan had mijn moeder nu postuum toch gelijk gehad voor haar primaire voorkeur met haar gezin in Indonesie te blijven omdat ze er tot 1958 sterk in geloofde, dat daar onze plaats was en als onderwijzeres graag een bijdrage aan de opbouw van een nieuwe zelfbewuste natie wilde bijdragen. Want voor haar is kennis en een goede schoolopleiding daarvoor onmisbaar.

    En dat terwijl haar man in de bersiap in Bronbeek werd vermoord en wij ternauwernood door Japanse troepen zijn bevrijd.

    • SiL. schreef:

      Huib, ik woon niet in indonesië. Ik hoor en lees verhalen. Ook kijk ik naar tv-uitzendingen.
      Economische achteruitgang en armoede raken iedereen. Zonder familie ben je in indonesië nergens.
      Familieleden in Nederland kunnen ook financiële steun bieden..
      Mas Rob en Surya Atmadja weten meer van indonesië dan ik.
      In tijden van achteruitgang denkt men regelmatig aan de tijden van toen. De een denkt aan het tijdperk Soeharto, een ander aan de tijd van de Nederlanders en in Nederland denkt men aan de periode 60/70 toen er nog niet zoveel buitenlanders en moslims waren.
      Maar uit dit alles klinkt de roep naar verandering weer, dat het zo niet langer meer kan blijven doorgaan.
      Maar te stellen dat indischen (vanwege hun Nederlandse namen) in Indonesië gediscrimineerd worden is mij wat te kort door de bocht.
      Ik ken de verhoudingen niet, maar zou het ook niet te maken kunnen hebben met jaloezie van de buren die geen regelmatige financiële steun krijgen uit Holland, of met houding en gedrag?
      Dan mijn vraag waarom zijn er weer verschillende organisaties in Nederland die hetzelfde doel voor ogen hebben:
      Halin en Help de Indischen in Indonesia.

      • Surya Atmadja schreef:

        Si L , over het dragen van Nederlandse namen.
        Eerlijk gezegd was het toen een beetje not done, velen gebruiken/veranderen hun “Europese”namen
        Dat geldt ook voor de Chinezen ten tijde van de OrBa (Suharto) periode .

        Wat ik vreemd vind is dat sommige oudjes (generatie van mijn ouders) soms spreken over Zaman Normal , Normale tijden terwijl ze het over de koloniale tijd hadden.

        Voor de “donkere”Indo die qua uiterlijk niet veel verschilden met de Indonesiers is het makkelijker om te kunnen functioneren/overleven .
        Voor de blanke indo’s ( een beetje bule) helpt dat ook wel , als ze niet vasthouden aan hun Nederlandse namen (zoals Van der Plas of Van den Berg).Ze hebben als het ware gebroken met de Belanda achtergrond.

        Ongeveer 15 of 20 jaren geleden zag ik bij ABN vestigingen in Surabaya en Jakarta veel oude tjangs en oma’s die hun pensioen of uitkering halen Het is habis bulan, eind van het maand.
        In vergelijking met de doorsnee Parman met de kupluk ( Indonesische Jan met de pet) hebben ze toen relatief beter.
        Maar nog steeds stukken slechter dan hun “gerepatrieerde” land of lotgenoten die toen naar Holland gingen.
        Door de verslechterde economie , geldontwaarding van de rupiah komen velen in de knel.
        Dat geldt ook voor veel Indonesiers .

        Het is goed dat er organisaties zijn die de probleem gevallen ondersteunen, vooral als ze ziek zijn.
        De PusKesMas en de ziekenfonds voor de “gewone”Indonesiers ( dus geldt ook voor de ex Indo’s) is echt ontoereikend.
        Zelfs “rijkere”Indonesiers moeten hun sawah /huizen/sieraden verkopen om ziekenhuis/medicijn kosten te kunnen ophoesten.
        Wij in Nederland zijn gewend dat alles al betaald werd .

        Soms lees je in kranten: “Dijual rumah / sawah untuk ongkos berobat ”
        (Te koop aangeboden huis/sawah voor medische kosten)
        Mijn eigen Indon.tante , weduwe van een adjuct hoofd commissaris van de Polri ( Indonesier) , kreeg een habbekrats van een rupiah pensioen.

      • SiL. schreef:

        Ik las ergens dat jongeren daar graag naar foto’s van temo doeloe kijken en het naspelen. Maar nu mijn vraag: waarom er twee verschillende organisaties in Nederland zijn die hetzelfde doel nastreven? Het kunnen er mogelijk nog meer zijn. Wanneer je familie hebt in Indonesië dan steun je je eigen familie, dat lijkt me logisch.

  9. Surya Atmadja schreef:

    Pierre de la Croix, op 30 augustus 2013 om 10:28 zei:
    Zijn huis werd op een gegeven moment belegerd door een opgehitste menigte uit de kampong tegenover, waar veel van zijn mensen woonden. Kreten als “patèni wahé” (maak ze maar dood) klonken op, stenen vlogen door de ramen.
    ————————————————————————-
    Nah , het is echt toeval (berani sumpah) want dat verhaal over “opstootjes” van de “mob” of batu gooiende “gepeupel” en pateni wae geroep werd ook door mijn sobat verteld , een wijk of mss klasgenoot van Pak P ?
    Of het over dezelfde huis ging weet ik niet, moet hem even bellen.

    Volgens mij behoorde hij ook tot “andere” Indo groep , anders dan de Indo “melarat” of “Emperan” .

    In ieder geval komen de verhalen nu los , er zij mooie en er zijn minder mooie verhalen .
    Beide behoorde tot de oral geschiedenis.
    Weet niet of het in het Engelse uitgave van Oral geschiedenis werd opgenomen. Heb ergens bij een boekenmarkt gekocht.
    Zo niet is nu opgetekend bij Indisch 4 Ever .

    • Pierre de la Croix schreef:

      Mooi Pak Surya,

      Nu weten de lezertjes het in ieder geval van een ander. Pak Pierre orak ngawoer.

      Er waren meer soortgelijke incidenten in Semarang (en zeker ook in andere steden) om de Belanda’s uit de samenleving te pesten. Om het geheugen van uw sobat op te frissen wil ik best kwijt dat het ging om het laatste huis op Lampersari, toen nomor 59, naast de familie Engelen, van wie “Poppie” nog onlangs op I4E in het nieuws kwam i.v.m. haar 60 jarige huwelijk met Pak Loing.

      Lang na het incident vertelde mijn tante, zus van mijn moeder, nog dat zij in huis zat met een mes in haar handen met maar één gedachte: “Als ze binnenkomen neem ik er eentje mee”.

      De volgende dag zat zij vóór op haar platje tussen de scherven en stenenkoffie te drinken en zag het werkvolk van haar man voorbij sluipen …..

      Later werd het gezin ook nog vereerd met een bezoek van gewapende rampokkers die mijn oom tegen de grond sloegen toen hij zich wilde verzetten.

      Tante overleed in vrede op 101 jarige leeftijd in een verpleeghuis in Den Haag.

      Pak Pierre

  10. Surya Atmadja schreef:

    Er zijn veel keturunan/ nakomelingen van Indo die het(relatief) goed hebben. in de jaren 60-70 en verder.
    Er is een groot verschil tussen de groep die toen en nu klem zaten en de groep die het best gered hebben.
    Men moet die 2 groepen niet door elkaar halen.

    Verhaal van mevrouw Josefien Hartmann en Anunziata Jetty Hersmini is anders van een verhaal van de bijna “kanslozen” die weinig opleiding/kansen hadden genoten.
    Kinderen van toen gepensioneerde KNIL soldadu , lagere klerken etc , die door geldontwaarding hun pensioen ( Nederlandse gulden – Rupiah) bijna waardeloos werd.
    En dan begin het spiraal naar beneden.

    Of het echt gediscrimineerd werd zal ik niet weten , wel is het bekend dat de sociale verhoudingen anders werd in de nieuwe Indonesia.
    Ik heb zelf veel Indische vrienden ( zelfs met blanke huidskleur-bule) en had ook een aangetrouwde Indische oom die je van mijlenver kan zien dat hij een “Belanda”is.

    Jonge ouderen onder ons kunnen hun generatiegenoten er uit halen van onderstaande wikilijst
    http://id.wikipedia.org/wiki/Daftar_tokoh_Eropa-Indonesia

    Majoor Mohamad Idjon Djanbi
    Nederlander geboren in Canada , oprichter van RPKAD de voorloper van Kopassus.

    http://id.wikipedia.org/wiki/Idjon_Djanbi

  11. lucas schreef:

    Het was bepaald niet zo dat een groot aantal van de achtergebleven Indischen een keuze had. Zij werden tegengewerkt door de toenmalige repatriëringsambtenaren, deze hadden de ministriële opdracht er zomin mogelijk toe te laten. Bv. door de strenge eisen om aan te tonen dat je Nederlands staatsburger bent. Anderen hadden het geld niet.
    Zij die kozen om te blijven en later spijt kregen, vanwege de voor hen gevaarlijke ontwikkelingen in het land, mochten bij hoge uitzondering als ‘spijtoptanten’ naar Nederland. De groep die al dan niet noodgedwongen moest blijven, werden door de Indonesiërs gediscrimineerd en gezien als de NSB-ers van de voormalige Nederlandse bezetter. Met het treurige resultaat van armoede, verkommering en vergetelheid. Deze kwijnende ‘familieleden’ verdienen onze steun en aandacht. Halin is bv een organisatie die helpt.

    • Jos Crawfurd schreef:

      Heer Lucas vertelt het a.u.b. aan heer/mevrouw Sil,die zich achtergesteld voelt.

      • SiL. schreef:

        Ik heb het over nu en niet over 60 jaar geleden. De derde generatie is al Indonesiër en weet niet beter . Wij leven met zijn allen toch ook niet in de tijd van de contractpensions?

    • SiL. schreef:

      Indonesiërs wisten niet eens wat NSB’ers waren. Verraders? Na 300 jaar aanwezigheid? Collaborateurs? Zou kunnen. Er waren meerdere redenen om het zinkend schip te verlaten, onder andere economische..

      • Jos Crawfurd schreef:

        Ik denk dat Indonesiërs intelligent genoeg zijn.Gezien naar Joegoslavië en de U.S.S.R.hebben ze het land als Unie kunnen behouden. Niet zo’n minnedunk van het volk waar U eveneens toebehoort.Denk maar niet dat U als Europeaan wordt gezien.

    • P.Lemon schreef:

      @hr lucas
      Er blijken niet alleen spijtoptanten maar toch ook Indo’s te zijn die door omstandigheden Indonesiër zijn geworden en gebleven, maar zich bewust blijven van hun ‘indische roots’.

      Humphrey de la Croix:
      “De geschiedbeoefening over Indische Nederlanders vindt voornamelijk plaats dáár waar de meesten van hen wonen: in Nederland en Noord-Amerika. Er zijn mensen die dat in het perspectief van een Indische diaspora plaatsen. We mogen gelukkig constateren dat in de laatste 25 jaar de productie van geschiedenisboeken, documentaires en films over de geschiedenis van Indische Nederlanders flink is gegroeid.

      De aandacht voor Indo’s die er niet in zijn geslaagd te repatriëren of gekozen hebben in Indonesië te blijven, is echter achtergebleven. De banden met Nederland zijn altijd gebleven, niet altijd via familie of vrienden maar ook mentaal. Indo’s zijn zich Nederlander blijven voelen. IndischHistorisch.nl zal met een aantal artikels deze “achtergebleven” Indischen en hun levensverhalen uit de vergetelhoek proberen te halen.

      In deze aflevering aandacht voor mevrouw Josefien Hartmann en Anunziata Jetty Hersmini. Beiden Indo maar ook Indonesisch. In de vorige aflevering met Yan Ferdinandus kwam de vraag al naar voren wie Indo’s zoal zijn. Zijn alle nakomelingen uit een gemengd Europese en inheems Indonesische relatie oneindig lid van de “Indo-familie”? De tweehoofdrolspeelsters in deze derde aflevering van Indo in Indonesië zijn Indisch, maar feitelijk al van jongsaf aan Indonesisch georiënteerd door met name hun huwelijk met een Indonesische man. Ze zijn geen spijtoptanten of Indo’s die niet in staat zijn geweest Indonesië te verlaten. Ze zijn voorbeelden van in Indonesië geïntegreerde Indo’s en misschien zelfs geassimileerdtot Indonesiërs.” Zie verder…

      http://www.indischhistorisch.nl/tweede/familieverhalen/familieverhalen-indos-in-indonesie-3-josefien-hartmann-en-jetty-hersmini/

  12. Jos Crawfurd schreef:

    H.H.Somers&Huib,bedankt voor Uw begrip en bijval.
    Mvrgrt.Jos Crawfurd.

  13. bo keller schreef:

    Boeroeng,Door een kundig persoon naar de herinnerings –
    zit/staanplaats indeling te laten mee kijken, kan naar mbm.
    plaatjes uit een andere hoek geschoten worden, dan alleen van
    achterkant.
    Tot 14 Sept.2013 BB.
    siBo

  14. Huib schreef:

    Viel er voor de meesten wat te kiezen dan? Dacht dat Boeng Karno c.s.
    er voor zorgde dat de meesten eieren voor hun veiligheid kozen en anderen konden dat niet of wilden het er op wagen.

    • bo keller schreef:

      Laat me nou in deze photobooth voor boerenkool te hebben
      gekozen en het resultaat een mooie Gratis foto van mij alleen.
      Nah, wie maakt nou een prent van deze bejaarde.Terima Kasih.
      siBo

      • Boeroeng schreef:

        Bo, ben je op 14 sept te Bronbeek ?
        Ik kom met mijn gammele tabletcamera en Nelly met een camera 10x beter.

  15. Boeroeng schreef:

    wat nou…. indo’s kozen toch massaal voor de nasi goreng als eerste voorkeur, toen froeher ?

    • Surya Atmadja schreef:

      Tierlek vinden de Indo’s in Nederlands Indie nasi goreng lekker , maar wat ik gehoord heb vinden ze brot eten toch iets anders .
      Gengsi toh .
      Tenminste wat ik gehoord heb van mijn oude klas/schoolgenoten vanaf de froebelschool en SR GIKI Djakarta .

      • Pierre de la Croix schreef:

        De Javaanse kindertjes lieten een begerig oog vallen op mijn brood, terwijl ik de inhoud van hun pintjoek lekkerder vond.
        Wij ruilden ….. the grass is always greener on the other side of the fence.

        In Nederland eet ik mijn stamppot boerenkool bij voorkeur met wat gekookte rijst en sambal er doorheen gehusseld. Prima combinatie, maar de ware Indische keukenprinsen onder de lezertjes zie en hoor ik al huiveren.

        Maar goed, ander sub onderwerp.

        In de jaren direct na de souvereiniteitsoverdracht was ik als opgroeiende jongen in Semarang oorgetuige van de vele gesprekken die de volwassenen voerden over het thema “blijven of weggaan”. Bijna het thema van de dag.

        In de kringen van mijn familie en hun kennissen was men er toch algemeen van overtuigd dat de situatie steeds slechter werd, het ressentiment van de Indonesiërs jegens witte en bruine Nederlanders werd op allerlei terreinen steeds duidelijker merkbaar.

        De meesten opteerden dan ook voor het Nederlanderschap en “repatriëring”. Slechts één oom was optimistisch en zoog zijn hele gezin in zijn optimisme mee. Hij had met Hatta op school gezeten zo claimde hij en het zou met hem dus wel goed komen. In 1959 arriveerde hij met vrouw en 2 toen nog minderjarige dochters als spijtoptant in Nederland. Berooid, een illusie armer en heel wat nare ervaringen rijker. Twee volwassen zonen zouden jaren later met hun gezinnen volgen. Eén zoon was met een Indonesische getrouwd maar zag voor zijn kinderen toch een betere toekomst in Nederland weggelegd.

        Deze story is denk ik representatief van wat er in de vijftiger en zestiger jaren v.d.v.e. omging in en gebeurde met Indische Nederlanders. Ik geloof dan ook dat de meeste Indo’s die niet weg wilden of niet weg konden het heel moeilijk hebben gehad doordat zij zich niet thuis voelden in de republiek en zowel financieel als sociaal in een enorm diep gat vielen. Niet voor niets bewijzen stichtingen als Halin al jaren hun bestaansrecht.

        Het is te hopen dat de kinderen, kleinkinderen, etc. van deze mensen die op het breukvlak tussen kolonie en zelfstandige republiek “outcast” in eigen land werden, wel hun weg in de Indonesische samenleving hebben gevonden, niet gekweld en geremd door herinnering aan en verlangen naar vroeger tijden.

        De laatste alinea van het door Pak Lemon (29 aug 1847 uur) aangedragen stuk van Humphrey de la X. geeft voeding aan die hoop.

        Pak Pierre

      • Mas Rob schreef:

        “..maar zag voor zijn kinderen toch een betere toekomst in Nederland weggelegd.”

        Dé reden die ik hoorde om toch maar naar Nederland te gaan.

        “..Indo’s die niet weg wilden of niet weg konden het heel moeilijk hebben gehad doordat zij zich niet thuis voelden in de republiek en zowel financieel als sociaal in een enorm diep gat vielen.”

        Ja. Diep tragisch. Het was in vele opzichten moeilijk om Indonesiër onder de Indonesiërs te worden. Maar niet alle Indo’s – gelukkig niet – kwamen aan de bedelstaf. Zo kende ik een indo die carrière had gemaakt in Bandung bij de Brimob, de voormalige veldpolitie. De indo’s die echt door het ijs zakten waren degenen die sowieso een zwakke maatschappelijke positie hadden – met weinig opleiding en zonder sterke familie of ander netwerk om op terug te vallen.

        Juist die maatschappelijk zwakkeren misten vaak de boot naar Nederland.

      • Pierre de la Croix schreef:

        Het mag wel waar zijn van die maatschappelijjk zwakkeren, Mas Rob, maar zij die het niet redden waren niet allemaal indolent en “Indo melarat”.

        Mijn goede optimistische oom over wie ik in vorig stukje schreef was ondernemer, directeur/eigenaar van een middelgroot veembedrijf in Semarang. Hij was sociaal bewogen, pro Indonesisch en vond dat mensen zoals hij de nieuwe republiek het e.e.a. hadden te bieden.

        Volgens zijn vrouw, onderwijzeres, betaalde oom zijn Indonesische werkers (koelies, soepirs, kenèks, mandors) beter dan zijn concurrenten. Ook het kantoorpersoneel was deels Indonesisch. Oom was in Semarang de eerste Indo die opteerde voor het WNI-schap en kwam daarvoor zelfs in de krant.

        Nochtans kwam het bij Oom regelmatig tot stakingen. Zijn huis werd op een gegeven moment belegerd door een opgehitste menigte uit de kampong tegenover, waar veel van zijn mensen woonden. Kreten als “patèni wahé” (maak ze maar dood) klonken op, stenen vlogen door de ramen. De politie reageerde tergend langzaam op de noodoproepen. De volgende morgen slopen zijn werknemers uit de kampong langs het huis, maloe naar de grond kijkend. Zo is de Javaan ook wel weer.

        Ach ja ….. all water under the bridge, maar waard om overdacht te worden.

        Pak Pierre

  16. Jos Crawfurd schreef:

    U moet zich ervoor schamen om zo over de WN’ers te denken.In het begin hadden zij schijnbaar een goede keuze gemaakt,echter daarna ging het alleen maar slechter met die groep. De politiek heeft daar een grote rol ingespeeld heer/mevrouw Sil,wees blij dat U of Uw Ouders de keuze heeft gemaakt waar U zich nou in begeeft. Hier wordt men toch ook gekurung,tenminste dat mag ik uit Uw antwoord ventileren. Hij die zonder zonde is,werpe de eerste steen.

  17. Mas Rob schreef:

    Ik hoop dat jongeren het leuk vinden en er wat van leren. Toch weet ik niet goed wat ik ervan moet denken. Is de symbolische keuze tussen boerenkool en nasi goreng nu werkelijk verhelderend voor de toemalige dilemma’s?

    Ik zou eerder zeggen dat iedereen nasi goreng wilde – het punt was dat beide partijen het in de keuken voor het zeggen wilden hebben.

  18. Jos Crawfurd schreef:

    Ik ben reuze benieuwd hoe dit uitpakt en dat de jongeren hun Ouders of deskundigen raadplegen hierin.Succes pemuda&pemudi.

    • SiL. schreef:

      Alweer die kletspraatjes over een gediscrimineerde bevolkingsgroep. Kijk eerst in Nederland wie door de bezuiniging gediscrimineerd worden en in armoede leven..

      • Jos Crawfurd schreef:

        Waarom zo negatief overkomen mevrouw/heer Sil.

      • SiL. schreef:

        Men heeft het over een stel Indonesiërs, die na 70 jaar nog steeds denken dat ze Nederlanders zijn. Dat zijn ze zeker gezien hun geklaag voor de Nederlandse tv.

    • Jan A. Somers schreef:

      Het lijkt mij een enorm keuzeprobleem te zijn geweest voor deze mensen. Probeer het jezelf eens voor te stellen. Kiezen voor je gezin waar je verantwoordelijk voor bent. En niet eens goed weten voor wat je moet kiezen.

Laat een reactie achter op SiL. Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *