‘Het boek over Nederlands-Indië is voorlopig niet gesloten’

Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) beloont met een zogenaamde Onderwijsprijs jaarlijks de beste vwo-profielwerkstukken van Nederland. In de categorie Cultuur en Maatschappij won Robin van Doorn (1993) van het Stedelijk Gymnasium Leiden. Ze ontving de prijs voor haar werkstuk Verzwegen geschiedenis: Leven in en na ‘Tjideng’. Historiek.net.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

10 Responses to ‘Het boek over Nederlands-Indië is voorlopig niet gesloten’

  1. The Lucky Laki schreef:

    A. De historica Barabara Tuchman die in dit artikel wordt genoemd werd door de Saturday Review als een van de meest overschatte personen. van het land henoemd op het gebied van kunst en literatuur:
    In 1985, Saturday Review magazine named her one of the country’s “Most Overrated People in American Arts and Letters,” commenting that “over the years [she has made] an unhappy transition from writing history as a moral lesson to writing moral lessons as history.”[

    http://en.wikipedia.org/wiki/Barbara_W._Tuchman

    B. Nieuw Amsterdam werd NIET door de Hollanders aan de Britten verkocht.

    Over Banda en New York

  2. bo keller schreef:

    Deze intelligente jonge dame bezocht Bronbeek met haar oma,die Tjideng overleefde maar er in de fam. nooit over wilde praten.
    Bij de toelichting van Mv.B,van L. één vd. vrouwelijke Bronbeekgidsen
    over deze verzwegen geschiedenis,raakte alles in de stroomversnelling met als resultaat, dat haar eindwerkstuk Gymnasium als beste uit de bus kwam.
    Van Harte gefeliciteerd Robin
    siBo

  3. P.Lemon schreef:

    Opvallende strofe toch weer:
    “Zij, Indische Nederlanders en militairen, spreken er schande van dat de Bersiap in Nederland en Indonesië veelal zo over het hoofd wordt gezien. “.
    Het was voor de indische gemeenschap natuurlijk het keerpunt tov het moederland vooral in mentaal opzicht. Daar verstoten en hier kil ontvangen. Kortom klemgezet door de tijdgeest (kolonie teruggaves) en de onmacht vd politieke leiders hierop te anticiperen en anti-gevoelens te reguleren. Daarom al ben je met dit trauma nooit klaar:

    “Verslag opgesteld door Rinus Walangitang, geheim spion van de Nederlandse inlichtingendienst (I.V.G.), gedateerd op 23 october 1946:
    “…een jaar na de capitulatie van Japan zijn duizenden Japanse soldaten nog niet ontwapend.
    Deze leiden de troepen van Djokja op, velen der Japanners hebben Indonesische namen aangenomen en doen thans actief dienst in het leger van de republiek, vooral geldt dit voor alle Japanners die ongetwijfeld voor oorlogsmisdaden terecht zullen moeten staan…”

    Op het smeulend vuur van de Indonesische “Belandahaat” -in 3 en een half jaar tijd door Sukarno en de Japanners opgevoerd- werd rijkelijk olie geworpen.
    Het oproer brak los.
    Het was van een ongekend fel en wreed karakter.
    Vooral de Indische Nederlander moest het ontgelden.

    De razenden menigten, dermate opgezweept stroopten de velden en dorpen af op zoek naar prooi.
    Zij vonden duizenden ondervoede Indisch Nederlandse vrouwen en kinderen, die reeds jarenlang door geinterneerde of gesneuvelde echtgenoot, vader en broer waren verlaten.
    Deze vrouwen en kinderen waren onbeschermde lammeren in een stal van bloeddorstige wolven.
    De molestaties vervulde zelfs de Japanners met afgrijzen.
    We noemen slechts de gemutileerde, aan houten kruisen doodgemartelde stoffelijke overschotten van vrouwen en kinderen, afdrijvend met de stroom der grote rivieren: Het water was rood van het bloed.

    Tenslotte kwam ook aan de Engelse bezetting van Indonesie een einde en circa 50.000 Indische Nederlandse militairen- weer gewapend en getraind- keerden van het krijgsgevangenkamp terug. ( http://kantjil.diaryland.com/indocultuur.html )

    • Ed Vos schreef:

      Ja Pak Pierre, dit wordt een lang antwoord, ik probeer het kort te houden.

      1. Maar zeg nu zelf werd het 6e gebod van de bijbel: gij zult niet doodslaan vroeger (TOEN), vanwege de tijdgeest, anders geinterpreteerd dan nu?.
      Of je iemand TOEN in het jaar nul doodsloeg (omdat dat vroeger normaal was om conflicten op te lossen, of NU anno 2012, het is en blijft in strijd met het 6e gebod. Right?

      2. Neem nu kolonialisme of imperialisme, dat was vroeger, TOEN, normaal.
      Immers, waarom waren er zulke sterke landen als Nederland en Engeland? Omdat zij kolonieen hadden. Ja, dat zagen de Japanners dus ook.
      Dus volgens de tijdgeest (TOEN) was het dan ook heel normaal dat zij hun landsgrenzen ook gingen verleggen.

      Wordt hun handelen dan afkeurenswaardig omdat Nederland dat TOEN niet zag zitten? Neen natuurlijk, want Nederland had zelf ook kolonieen.
      Met de mores van TOEN stopten de Japanners hun tegenstanders in kampen.
      Hetzelfde deed Nederland in Boven-Digoel, zo verwijt de pot de ketel.

      Mij lijkt het overigens dat velen nog steeds met de ogen van TOEN naar een NU inmiddels veranderd Japan kijken

      3. Kinderarbeid,of slavenarbeid was vroeger (TOEN) normaal. De Grieken hadden hun slaven, de Romeinen, de Arabieren en de Nederlanders hadden hun slaven.
      Ok, maar wat voor recht hebben wij dan om met opgeheven vingertje te wijzen naar andere landen waar dat juist NU nog zeer normaal is?
      Omdat WIJ die slavernij reeds hebben afgeschaft en omdat wij dat dus niet normaal vinden?
      Dan kijken we door ONZE bril en met ONS moreel oordeel naar die andere landen..

      4. Tja, ik heb ook ogenblikken dat ik het dom vind dat ik TOEN die CD heb verkocht of dat boek terwijl het later (NU) een collecto’s item bleek.
      Maar ainsi-soit-il. Daar gaan wij NU niet lang meer over mokken en zeuren.

      Dat is ook het geval met de verkoop van Nieuw Amsterdam TOEN.

      5. Het bombardement van Dresden was in de ogen van TOEN even afkeurenswaardig als het bombardement op Rotterdam.
      Maar, oog om oog ook toch? Heel normaal.
      Maar het bombardement op Dresden vond wel plaas op het moment dat Duitsland TOEN verzwakt was en haast op de knieen lag en de geallieerden het proces van verzwakking wilden versnellen.

      En of je een atoombom TOEN dropt op een stad vol burgers, het is afkeurenswaardig (men spreekt van oorlogsmisdaad) als wanneer je het NU doet.

      Maar neemt u maar eens een kijkje op Javapost, waar hele volksstammen kolonialen JP Coen nog steeds adoreren, omdat wij niet met de bril van NU diens daden van TOEN op de Banda-eilanden moeten veroordelen, terwijl er zelfs van Nederlandse kant eea met afkeuren werd gadegeslagen
      Maar zij raken er wel niet over uitgepraat over hoe Indonesiers hen TOEN (na de onafhankelijkheidsverklaring) opeens vrijwel hetzelfde aandeden.

      Het pleit voor hen dat bepaalde gebeurtenissen zelfs door de Japanners TOEN met afkeuren werden gadegeslagen.

      Waar hebben we het dan nog over wanneer we het hebben over “met de ogen van NU kijken naar gebeurtenissen van TOEN”?
      Willen wij daarmee ONS (het Nederlands) handelen van TOEN goedpraten of wat?

      • Pierre de la Croix schreef:

        Nou, Pak Vos, u hebt wel uitgepakt. Voor alle zekerheid heb ik zowel het stuk van Pak Anoniem van hedenmorgen 0016 uur als uw reactie onder beantwoording gelezen. Ik heb niet iedere punt en komma vergeleken, maar de teksten lijken mij identiek. Ik denk dus dat u de eerste keer per ongeluk als anonymus op de knop hebt gedrukt en dat u het bij ontdekking nog eens dunnetjes hebt overgedaan, onder eigen naam.

        Ik heb in mijn reactie van 6 dezer 2231 uur alleen TER OVERDENKING willen aanbevelen wat een intelligente jonge vrouw, die zich heeft verdiept in de verschrikkingen van het vrouwenkamp Tjideng, in een interview heeft gezegd over de bestudering (en beoordeling) van de geschiedenis, nl. dat je niet voorbij kunt gaan aan de omstandigheden die toen golden.

        Slechts “ter overdenking”. Ik heb u en andere (mee)lezertjes dus niet willen aanmoedigen om de daden van bepaalde personen uit de geschiedenis die wij NU als WANdaden beoordelen “goed te praten”. Een moord is een moord, maar in de beoordeling en veroordeling van de moordenaar kan je de omstandigheden waaronder de moordenaar de moord heeft gepleegd wel laten meewegen. Rechters in landen die zich “beschaafd” noemen doen niet anders.

        Zo ook zou je, ik noem maar een voorbeeld, in de beoordeling van de misdaden (mijn toevoeging van “MIS” aan “daad” verraadt al dat ook ik niet ontkom aan culturele vooringenomenheid) van J.P. Coen kunnen laten meewegen dat de goede man een kind was van de tachtigjarige oorlog en opgroeide in een tijd en omgeving waarin het normaal was dat de ene partij de andere haar wil trachtte op te leggen door toepassing van extreem geweld, gepaard aan ongelooflijke wreedheden. Coen groeide op in de tijd van belegeringen, openbare ketterverbrandingen, radbraken en vierendelen. In die context bezien was het niet zo vreemd dat hij de bevolking van Banda liet uitmoorden (en mogelijk zelf een handje hielp) om het doel te bereiken waarvoor de Heren 17 hem naar “Indiën” hadden gezonden. Niet “goed praten”, niet bagatelliseren, maar wel begrijpen. Begrijpen van vigerende omstandigheden in hun samenhang, juist om uit de geschiedenis écht lering te kunnen trekken.

        Nou …. dat was het eigenlijk. A nowhere point of view of a real nowhere man, maar ik wilde het toch opschrijven, “to whom it may concern”.

        Als abituriënt van een degelijke “School met den Bijbel” (in Semawis) heb ik op jeugdige leeftijd nogal wat Bijbel, zowel het Oude als het Nieuwe Testament, over me heen gegoten gekregen. Uit die tijd is nog het e.e.a. in mijn hersenpan bewaard gebleven. Daarom kan ik het niet laten om tot slot even stil te staan bij uw verwijzing naar het 6de (ik heb het niet gecontroleerd, maar het zal wel zo zijn) gebod: “Gij zult niet doden”.

        Als ik mij het verhaal goed herinner had Mozes van Yahweh himself de 10 geboden, dus ook het 6de, gedicteerd gekregen. Maar ….. Yahweh vond het wel goed dat Zijn uitverkoren volk andere volkeren in de buurt te vuur en te zwaard te lijf ging. In de strijd om het bestaan in die karige woestijn, dat wel, maar toch. Het Oude Testament geeft daarvan nogal wat (gruwelijke) voorbeelden.

        Het 6de gebod was dus bedoeld om te worden gehoorzaamd binnen één selecte groep en kon/kan als zodanig niet worden beschouwd als universele waarde, geldend voor iedereen. Ongelukkig voorbeeld dus.

        Dat was het dan. Ik weet niet wat Heidegger, Kant, Schopenhauer en andere eggheads over het onderwerp hebben geschreven, want ik heb hun werken (nog steeds) niet gelezen.

        Pak Pierre

  4. Ed Vos schreef:

    Een veelzijdig meisje inderdaad.

    Een uitspraak waarmee ik nogal moeite heb is : Kortom: de bril van nu is niet echt een zuivere, niet echt een eerlijke bril.

    Een variant op de veelgehoorde uitspraak dat je met de bril van nu, niet naar de gebeurtenissen in het verleden moet kijken.
    Ja, op die manier kun je de daden van Hitler en Hirohito, of zelfs JP Coen, goedpraten.

    Waar het om gaat is dat universele normen en waarden van menselijkheid worden toegepast op specifieke, door individuen bedreven barbaarse handelingen. Barbaarse handelingen houdt uiteraard een moreel oordeel in , maar dat betekent niet dat de ene natie de ander veroordeelt, want geen enkele natie is vrij van morele schuld.

    Voorts dat het noodzakelijk is te begrijpen waarom op specifieke momenten in de tijd wreedheden werden begaan, en dat er een link wordt gelegd tussen het heden en het verleden, waarbij de huidige generatie spreekt tot een eerdere (zonder afgebekt te worden met uitspraken als “Wat weet jij er nou van, je hebt het zelf niet meegemaakt, je zat nog in de pijplijn van je vader, je was nog niet geboren”)

    Zo, dit was mijn vrije weergave uit een boek (ja die lees ik ook wel eens) 😉

    • Pierre de la Croix schreef:

      @ Pak Vos: “Een variant op de veelgehoorde uitspraak dat je met de bril van nu, niet naar de gebeurtenissen in het verleden moet kijken.
      Ja, op die manier kun je de daden van Hitler en Hirohito, of zelfs JP Coen, goedpraten”.

      Ergens in het interview met Robin van Doorn komt ook dit naar voren:

      “Barbara W. Tuchman schreef prachtige historische boeken. In het boek The March of Folly wijst zij (op blz. 4) op iets belangrijks. ‘Nothing is more unfair’ as an English historian has well said, ‘than to judge men of the past by the ideas of the present’.

      Ja wij kunnen ons niet zomaar inleven in de mores van vijftig jaar geleden. Het verkopen van New York is achteraf makkelijk als ‘dom’ te kwalificeren; die kwalificatie doet waarschijnlijk geen recht aan de omstandigheden en de kennis van de betrokkenen toen. Het bombardement op Dresden is door de bril van nu mogelijk afkeurenswaardig; maar menigeen in Nederland zat er op dat moment niet mee dat Duitse steden werden gebombardeerd. Rotterdam en Londen stonden bij hen op het netvlies.

      In 1874 was de wet ‘Van Houten’ tegen kinderarbeid. Niet langer dan zo’n tien uur achtereen in de mijnen. Elders was dat blijkbaar nog geen bezwaar. Kortom: de bril van nu is niet echt een zuivere, niet echt een eerlijke bril. Dat geldt ook voor zoiets als ‘Nederland en Nederlands-Indië’.”

      Einde citaat.

      Ook een mening, die het overdenken meer dan waard is.

      Pak Pierre

      • Anoniem schreef:

        Ja Pak Pierre, dit wordt een lang antwoord, ik probeer het kort te houden.

        1. Maar zeg nu zelf werd het 6e gebod van de bijbel: gij zult niet doodslaan vroeger (TOEN), vanwege de tijdgeest, anders geinterpreteerd dan nu?.
        Of je iemand TOEN in het jaar nul doodsloeg (omdat dat vroeger normaal was om conflicten op te lossen, of NU anno 2012, het is en blijft in strijd met het 6e gebod. Right?

        2. Neem nu kolonialisme of imperialisme, dat was vroeger, TOEN, normaal.
        Immers, waarom waren er zulke sterke landen als Nederland en Engeland? Omdat zij kolonieen hadden. Ja, dat zagen de Japanners dus ook.
        Dus volgens de tijdgeest (TOEN) was het dan ook heel normaal dat zij hun landsgrenzen ook gingen verleggen.

        Wordt hun handelen dan afkeurenswaardig omdat Nederland dat TOEN niet zag zitten? Neen natuurlijk, want Nederland had zelf ook kolonieen.
        Met de mores van TOEN stopten de Japanners hun tegenstanders in kampen.
        Hetzelfde deed Nederland in Boven-Digoel, zo verwijt de pot de ketel.

        Mij lijkt het overigens dat velen nog steeds met de ogen van TOEN naar een NU inmiddels veranderd Japan kijken

        3. Kinderarbeid,of slavenarbeid was vroeger (TOEN) normaal. De Grieken hadden hun slaven, de Romeinen, de Arabieren en de Nederlanders hadden hun slaven.
        Ok, maar wat voor recht hebben wij dan om met opgeheven vingertje te wijzen naar andere landen waar dat juist NU nog zeer normaal is?
        Omdat WIJ die slavernij reeds hebben afgeschaft en omdat wij dat dus niet normaal vinden?
        Dan kijken we door ONZE bril en met ONS moreel oordeel naar die andere landen..

        4. Tja, ik heb ook ogenblikken dat ik het dom vind dat ik TOEN die CD heb verkocht of dat boek terwijl het later (NU) een collecto’s item bleek.
        Maar ainsi-soit-il. Daar gaan wij NU niet lang meer over mokken en zeuren.

        Dat is ook het geval met de verkoop van Nieuw Amsterdam TOEN.

        5. Het bombardement van Dresden was in de ogen van TOEN even afkeurenswaardig als het bombardement op Rotterdam.
        Maar, oog om oog ook toch? Heel normaal.
        Maar het bombardement op Dresden vond wel plaas op het moment dat Duitsland TOEN verzwakt was en haast op de knieen lag en de geallieerden het proces van verzwakking wilden versnellen.

        En of je een atoombom TOEN dropt op een stad vol burgers, het is afkeurenswaardig (men spreekt van oorlogsmisdaad) als wanneer je het NU doet.

        Maar neemt u maar eens een kijkje op Javapost, waar hele volksstammen kolonialen JP Coen nog steeds adoreren, omdat wij niet met de bril van NU diens daden van TOEN op de Banda-eilanden moeten veroordelen, terwijl er zelfs van Nederlandse kant eea met afkeuren werd gadegeslagen
        Maar zij raken er wel niet over uitgepraat over hoe Indonesiers hen TOEN (na de onafhankelijkheidsverklaring) opeens vrijwel hetzelfde aandeden.

        Het pleit voor hen dat bepaalde gebeurtenissen zelfs door de Japanners TOEN met afkeuren werden gadegeslagen.

        Waar hebben we het dan nog over wanneer we het hebben over “met de ogen van NU kijken naar gebeurtenissen van TOEN”?
        Willen wij daarmee ONS (het Nederlands) handelen van TOEN goedpraten of wat?

      • eppeson marawasin schreef:

        Dag meneer De la Croix, ik heb maar weer eens een keer over uw schouder meegekeken. Leerzame inzichten van u en Pak Vos. Sinds, die met een klewang-zwaaiende vader van meneer Somers ben ik op een andere manier mijn eigen onherroepelijke mening over Nederlands-Indië gaan beschouwen. Meerdere visies zoals van Buitenzorg, signore Van den Broek en heer Mertens hebben daartoe ook een steentje aan bijgedragen.

        Het begin was o zo eenvoudig ‘jullie hadden daar helemaal niets te zoeken, opgesodejanus’. En klaar is Kees. Wel zo makkelijk eigenlijk. Heb ik ook altijd gevonden.

        Maar wat dan te zeggen van en aan de nakomelingen van de eerstelingen, die daar eigenlijk verder dus helemaal niets hadden te zoeken, of van de opeenvolgende generaties zonen en dochters van de oer-Njai?

        Kun je je hier ook zo makkelijk, als ik deed, van af maken door doodgewoon te stellen ‘jullie hadden daar helemaal niets te zoeken, opgesodejanus!’

        Geeft geboren worden je het recht op een geboorteland; en wat als er sprake is van ‘geboren en getogen’ generatie na generatie. Geeft in die situatie je geboorte je dan ook niet het recht om óók van jouw vaderland en jouw moederland te mogen spreken. Ik (e.m.) ben hierover van mening veranderd. Nu zeg ik aan al die nakomelingen van de eerstelingen die mijns inziens daar niets te zoeken hadden ‘ja, het is naast land van geboorte óók rechtens en moreel je vaderland en je moederland.

        Er zijn goede zaken verricht, die staan niet ter discussie en er is ‘kwaad’ geschied. Zoals ik over de goede dingen oordeel, dat die niet ter discussie staan, zo heb ik, of ik wil of niet te oordelen (dus niet veroordelen) over het gedane kwaad, opdat zulks nimmermeer zal geschieden.

        M.a.w. ‘nooit meer’ ’ is een oordeel dat o.a. ten grondslag ligt aan De Volkenbond; De Universele Verklaring van de Rechten Van De Mens; De Conventies van Genève; Het Rode Kruis; Het Non-Proliferatieverdrag.

        Om een lang verhaal kort te houden:
        -Wat J.P. Coen op de Banda-eilanden heeft uitgehaald kun je nooit goedpraten, dat valt niet te ontkennen. Erken dat je het niet goed kunt praten en trek er ‘leringhe’*** uit.
        – Wat ongeorganiseerde hordes tijdens de Bersiap-periode hebben uitgehaald kun je nooit goed praten, dat valt niet te ontkennen. Erken dat je het niet goed kunt praten en trek er ‘leringhe’*** uit.

        ***neem het bijvoorbeeld ‘als zodanig’ in schoolboeken of expliciete geschiedenislessen op.

        Zo … tijd voor CNN 😉

        e.m.

  5. eppeson marawasin schreef:

    @De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) beloont met een zogenaamde Onderwijsprijs jaarlijks de beste vwo-profielwerkstukken van Nederland. In de categorie Cultuur en Maatschappij won Robin van Doorn (1993) van het Stedelijk Gymnasium Leiden. Ze ontving de prijs voor haar werkstuk Verzwegen geschiedenis: Leven in en na ‘Tjideng’.@

    Goed gedaan Robin van Doorn. Nogmaals ‘Van Harte Proficiat’ met je winnend profielwerkstuk en succes en sterkte met je nieuwe studie.

    http://historiek.net/woii/7334-het-boek-over-nederlands-indie-is-voorlopig-niet-gesloten

    [CITAAT]
    ‘Wat zijn je plannen voor de toekomst? Ben je nu even ‘klaar’ met Nederlands-Indië of wil je je er mee bezig blijven houden?’

    “Met Nederlands-Indië ben je nooit klaar. Het maakt niet alleen deel uit van onze Nederlandse geschiedenis, maar is ook deel van mijn eigen familiegeschiedenis. Ik ben natuurlijk heel trots op het winnen van zo’n prijs en blij met de aandacht die het krijgt. Maar belangrijker is dat Nederlands-Indië en hetgeen mensen hier meegemaakt hebben niet vergeten wordt. Het is, vind ik, belangrijk dat ook voor onze toekomst de herinnering aan Nederlands-Indië en wat daar plaats heeft gevonden, levend wordt gehouden. Ook al is mijn bijdrage maar klein, ik vind het fijn in ieder geval iets te kunnen betekenen voor al die mensen die zoveel leed hebben ervaren. Veel verhalen zijn echter nog niet verteld en worden misschien wel voor altijd verzwegen.

    Ik ben begonnen aan de Universiteit Leiden met de studie Film- en Literatuurwetenschap en later misschien nog geschiedenis. Ik heb een brede belangstelling en sta voor veel open. Schrijven, films, literatuur, onderzoek, media, games en uiteraard geschiedenis. Ik hoop dat er veel mogelijkheden en kansen op mijn pad komen om ook andere, nieuwe dingen op te kunnen pakken.” [EINDE citaat]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *