Hij moest er eens aankomen, een post over mijn familie en mijn roots. Indo, pinda, hoe wil je het noemen; opa en oma komen niet uit Nederland! (nou ja, technisch gezien wel, maar dan had je maar bij geschiedenis op moeten letten). Er zitten een aantal voordelen vast aan het Indo zijn, welke vrijwel allemaal te maken hebben met familie of eten (elke Indo die dit leest denkt nu; duh!)
Eten. Punt.
Ik zie mijn familie niet één keer per jaar tijdens Kerst. Hell no, elke verjaardag is een gelegenheid om met zijn allen bij te kletsen, Kerst is gewoon weer een smoesje om het gezellig te hebben, en veel en nutteloze cadeaus voor iedereen te kopen, en te eten.
Ik kan jullie allemaal een blanda noemen, lekker puh.
Ahoe! Elke Indo kent dit woordje wel.
Het voordeel van Indo zijn | Leistje!.
...................
Indisch4ever 
A propos, ik was kort geleden in Berlijn, en daar is sinds het najaar van 2011 een Indonesisch restaurant geopend (het schijnt één van drie Indonesische restaurants daar te zijn).
Maar lekker dat die kunnen koken. Ik heb al in veel Indonesische eethuisjes gegeten, maar dit was wat mij betreft toch wel een tandje hoger. En ook niet te duur. Ze hebben ook mooie foto’s van Indonesië aan hun muren hangen; de Bromo o.a.
Dus misschien dat Duitsland langzaampjesaan ook de smaak te pakken krijgt voor de Indonesische keuken. Veel Vietnamese restaurants trouwens, daar in Berlijn. Maar vind je het gek, dat is natuurlijk een relikwie uit de DDR tijd, toen Oost-Duitsland en Vietnam buddies waren, en er regelmatig Vietnamezen in Oost-Europa kwamen studeren en werken.
A propos Mas Lentze,
Ik heb een aangetrouwd neefje in Berlijn dat ook is geïnfecteerd door het rijstepikkersvirus. Hij zou erg blij zijn met naam en adres van dat restaurant (en ik ook wel, voor het geval ik weer eens naar Berlijn ga). Wil je dat kwijt?
Bij voorbaat dank.
Pak Pierre
Maar natuurlijk. Het restaurant heet Nusantara, en het adres is Turmstraße 18, in de wijk Moabit ten westen van Berlin Hauptbahnhof.
Ze hebben zelfs een site: http://www.restaurant-nusantara.de
Ik hoop dat het jullie zal smaken! Zelf heb ik de gado-gado en de bami goreng geproefd, + een ijs tjampoer met veel vruchten. Allemaal erg lekker.
Nou … ik begin al te watertanden. Bedankt!
Pak P.
Ach Pak Pierre, hartje tekenen is niet perlu, wat je uitdraagt zegt al genoeg toch. Ja, ik heb ook gemerkt dat mijn Duitse vrienden “makanan Indo asli” heel lekker vinden, toen ik vorig jaar in Ober Ammergau op vacantie was kreeg ik het verzoek om een echte rijsttafel te masak, het werd nasi guri met enkele gerechten van ajam en daging sapi-/babi en ikan. Klein probleempje was dat er niet veel soorten benodigde bumbu`s daar te verkrijgen was, maar al met al wel geslaagd en alles habis!
Ja … als mijn vrouw en ik oostwaarts tijgen moeten we per se sambalans en boemboes meenemen. Zo krijg je als eenvoudig Indo het trotse arische volk toch op de knieën.
Ze (de Duitsers) hebben al een volbloed Vietnamees als minister van economische zaken. Die werkt stiekem een loempiaatje weg op zijn ministerie, tijdens “Mittagspause”.
Nu nog alleen een foto van Angela achter een pintjok met nasi gudek. Dan kunnen wij tevreden achterover leunen en zeggen:
“Mission completed”.
Pak Pierre
‘Culinaire diplomatie’ noemen ze dat. Als puntje bij paaltje komt gaat de liefde voor een land door de maag.
Ja, inderdaad. Waar krijg je ook al weer een vers schapenoog boven op je balletje rijst?
Pak Pierre
U bedoelt op zaterdag 1 september?
🙂
Wellicht ook, maar voor zover ik kan nagaan niet in Almere.
Ini lastig ja ”makanan Indo asli” .Ik hoop betul², dat ’t een keer op een andere wijze het met veel kennis [bumbus] klaar gemaakte makanan niet als ”stampot andijvie met bijhorende jus” soldaat wordt gemaakt en verdronken in wit schuimend bier. O ja, ’t mag best wat pedas zijn en dit eventueel blussen overheerlijke thee hangat.
Selamat makan . siBo
In het begin had JPC Batavia nodig voor de rendez-vouz plaats, men had nog geen vaste hoofdkantoor , soms zat JPC in Bantam , soms aan boord v.e schip of op de verstrekte loji (loge)Batavia.
Dat JPC na een vlucht uit Batavia naar de Molukken om aan de Engelsen/ Coning van Jakactra te ontsnappen weer terug keerde , en per ongeluk Batavia zonder slag of stoot kon bezetten en platbranden was een gelukstoeval.
De coning van Jacatra had toen een verdrag / staakt het voeren met Van den Broeke gesloten.
De verovering van Batavia werd in geuren en kleuren verteld wat de “heldhaftige”rol van JPC was
“Coen heeft in zijne rapporten de dingen onder zulk een eigenaardig licht geplaats , dat hem steeds een lof van kloekmoedigheid en beleid is toezwaaid, dien hij kwalijk verdiende”.
Het klopt wel dat de Heren Meester in Patria eerst een handelsorganisaties willen (de verleende octrooi), maar door het veroveren van Batavia is men overgestapt tot stichten van een kolonie.
Dat dankzij de vasthoudenheid van JPC.
En dan moeten de Nederlanders hem wel eren als stedenbouwer, de grondlegger van Nederlandse aanwezigheid( colonie) in den Oosten.
JPC was niet gevlucht! Hij wist dat de kleine bezetting van het fort, en gebrek aan munitie, niet tegen de sterke Engelse vloot was opgewassen. Vandaar dat hij met de Westmoesson naar de Molukken vertrok om daar versterking op te halen. In mijn ogen een enorme gok! Met deze versterking kwam hij met de Oostmoesson weer terug. Die versterking stelde niet veel voor, enkele volgeladen, logge schepen, maar wel met veel blufpoker, waarop de Engelse vloot zich terugtrok.
Er was inderdaad een verdrag met Van den Broecke gesloten (Corpus Diplomaticum, LXI, Djakatra, 19 januari 1619, ook in Arsip Nasional te vinden). Hierin stond o.a. dat den Koninck van Jacatra het fort zou gedogen, dat hij niet zou toestaan dat de Engelsen een fort zouden bouwen, en dat er rondom het fort niet mocht worden gebouwd om het fort een vrij schootsveld te geven. Drie dagen later werd Van den Broecke verraderlijk gevangen genomen.
JPC wist goed te bluffen, ook naar zijn bazen in Holland. Dat vond hij nodig om te vertellen dat hij ‘Jakatra had veroverd op de vijand’ om soevereiniteit te kunnen claimen. Niet over Java, alleen over de stad Batavia. Naar mijn mening was dit de enige Nederlandse kolonie in de Indische archipel.
JPC wilde Java koloniseren met mensen uit Holland.
Zijn project om blanke vrouwen( armen/wezen ) was mislukt .
Te weinig aanbod en veel ziekte( Batavia was een groot moerasgebied).
Dus moet men wel een oogje dichtknijpen als er relaties aangeknoopt werden met de plaatselijke maar “heidense” schonen.
Bij de buitengewesten was men afhankelijk van de omgang en aanvoer van de plaatselijke schone .
De oudste import bewoner van buiten Java die in dienst waren bij de VOC was de Bandanezen . JPC nam 600 uit Banda mee naar atavia.
Daarnaast heb je ook de Mardijkers, de Papangers( uit Filipijnen) , de Buginezen ,Japanner, Chinezen /Vreemde Oosterlingen , Arabieren . Ambonezen (Radja Tahalele Hoofd van Loehoe , met een bende krijgsknechten in het gevolg van van Arnouth de Vlamingh ) , de Menodezen, Boetonezen etc
Er waren Belanda Hitams uit Afrika geimporteerd , tot de schrik va die kleine Atjehers tijdens de pacificatie van Atjeh.
De Ambonese Jonker van Manipa werd in 1660 Kapitein van de Bataviase Ambonezen.
Jonkers leven was aaneenschakeling van krijgstochten op Timor , Ceilon onder van Goens ,Sumatra , Palembang en grote Bantamse oorlog.
Eigenlijk was hij meer een bendehoofd , en ondanks dat hij een stuk grond kreeg bij Maroenda ( Noord Jakarta ?) kwam hij in ongenade (verdacht van een opstand ) , die hij met de dood moet bekopen.
Zijn broer Christen Ambonees Zacharias Bintang ( protege van Speelman) sprak Hollandsch , goede naam verworven in diverse oorlogen , op zijn laats 1717 op de kust van Malabar.
Bij de moderne KNIL tangsi , wonen de streek en geloofsgenoten vaak bij elkaar . Logisch, voelen ze zich senang.
En toch heb je bepaalde tangsi die alleen maar bevolkt werden door mensen uit dezelfde streken , of als ze in dezelfde tangsi zitten wonen ze in diverse barakken.
Bij Java Post las ik een verhaal dat de regering een Menadoneze Bataljon hadden gestuurd uit Semarang om een staking bij de Marine in Surabaya ( mbt de gebombardeerde pantzerkruizer ) te onderdrukken.
VOC gebruikt ook de Javaanse soldaten van Sentot om de orde te handhaven tijdens de Padri Oorlog in West Sumatra.
Dus hier is het bewijs geleverd dat men door inzetten van soldaten uit andere streken het verdeel en heers principes hadden toegepast.
Het gebruik van tangsi maleis was ook de enige communicatie middel , afhankelijk van de tangsilocatie en de dominante groep kan je ook zeggen dat er verschillende tangsi Maleis in gebruikt waren.
Tangsi in Oost Java had een andere Maleis dan een tangsi in Tjimahi , of Batavia.
citaat: “JPC wilde Java koloniseren met mensen uit Holland.”. De VOC wilde helemaal niet heel Java koloniseren, JPC al helemaal niet. Dat was veel te duur. Het ging om handel, en daar kon je verdragen voor afsluiten. Batavia was een geval apart. JPC wilde daar een stad van maken waar men woonde en werkte precies zoals in Holland (niet Zeeland!). Dat zie je ook terug in de wetgeving, zelfs het matten kloppen en de sluitingstijden van de kroegen waren geregeld.
Heren, u allen bedankt voor uw mening en tips hierover. Ik kan voorlopig verder, gebruik makend van uw standpunten.
Daarbij in acht nemend dat bijvoorbeeld de baas destijds, meneer J.P. Coen, een felle tegenstander was van gemengde “huwelijken” tussen “blank” en “bruin” maar dan gevoed uit zijn afschuw voor het “bruin”.
Hoe waren zijn regeltjes ten opzichte van de verschillende “bruine” dienstnemers vraag ik me af… was het een “laat maar waaien” visie, want er zijn er toch genoeg van als ze elkaar “niet luchten kunnen”? Of waren daar toch ook wel geordende regels voor?
En hoe werden deze dan praktisch uitgevoerd door de ver van Batavia gelegen lagere bevelhebbers die direct te maken hadden met (eventuele) problemen in het corps.
Nogmaals mijn dank.
.De Behasa Indonesia bestond nog niet ,er werden minstens 5 maleise talen gesproken of een mengelmoes daarvan.
Ook diverse cultuur uittingen Kuda kepang-Cekalé le- Klompendans etc.
En vergeet niet (onze) goklust en de gevolgen daarvan.
Heel boeiend op een beperkt klein oppervlak ,de tangsé.
siBo
De Sultans van Tidore en Ternate hadden wisselende contacten/allianties gesloten met de Portugezen en Spanjaarden.
De VOC had de Portugezen weggejaagd uit Noord Molukken met de behulp van de Ambonezen (de bewoners van Ambon-Haruku-Saparua) .
Tot de oprichting van KNIL hadden de VOC gekerstende Molukse soldaten .Die werden geregeld gebruikt om de opstanden( Moslim zijde) neer te slan.
Tijdens de KNIL periode ging men diverse bevolkingsgroepen die niet Christenen waren ( zoals Javanen-Sundanezen etc) in aparte verblijven huisvesten.Verdeel en heers.
Dat deed men al vanaf de oprichting van Batavia.
Elke bevolkingsgroepen (zelfs de bijna uitgeroeide Bandanezen) hebben hun eigen milities in dienst van de VOC die in of de omgeving van de stadsgrenzen van Batavia woonden.
Ik weet niet of het apart huisvesten van militairen uit diverse bevolkingsgroepen en windstreken van de archipel berustte op een “verdeel en heers politiek”.
Zelf geloof ik eerder aan een verstandig beleid gericht op het welbevinden van de militairen, omdat men zich “onder elkaar” meer senang voelde en misschien ook om te voorkomen dat de heren elkaar op een gemeenschappelijke chambree in de haren zouden vliegen.
“Rust in de tent” dus, als belangrijkste argument. Het boekje van Pak Visker, over het tangsileven in Tjimahi, duidt daar ook op.
Pak Pierre
’t Is wat lastiger dan zo wat beschreven in diverse boeken. Bijv. de vrouwen/kinderen woonden ook in de kazerne en hoe staat ’t bijv. bij een christen Manadonees soldaat getrouwd met een Javaanse met een ander geloof. dan de vrouwen loodsen(keukens) en de verstrekking
van rantsoenen,de een meer of minder .
Ook uit militair oogpunt (?) de verhouding ,Javaanse – -Timorezen–
Europese compagnie’n in de kazernes of garnizoenen.
En onderling vochten ze ook,dat was het Tangsi leven. Heel apart.
Naderhand na 1950 [Ned.Nw.Guinea]werden ook de Nederlandse militaire gezinnen in de kazene gehuisvest en ook met ’t zelfde problemen inz gemengde huwelijken/kinderen etc.
Persoonlijk als soldadu saja in vele tangsi doorgebracht Sumatra- java-
Riouw arch.-Irian Barat
siBo
O….eps. 😉 De rode draad van “eten” heeft waarschijnlijk parten gespeeld. Ik meen mij te mogen veroorloven, dat uw pc hoogstwaarschijnlijk een cleaningbeurt nodig heeft, gelet op de aanwezige cookies…. 😉
Desalnietemin mijn dank aan “geen gewoon molukse jongen” en de heer Rapje voor het zoeken…..
Te bedenken, dat ondergetekende een kennis heeft op Kai Besar, die mij niet op weg kon helpen……(zie die mededeling over suster Luciano inzameling voor de anak2 elders).
Mss. heeft u hier wat aan nl. doe Uw onderzoek vanuit de Ternataanse
geschiedenis de vorsten van Ternate en Tidore waren toen,eind
16e eeuw machtige vosten in de Molukken.en de Portugeze missionnarissen oa Fr.Xaverius..succes
Dag meneer Derzoek, u moet niet reageren; als mij iets noemenswaardig relevants onder ogen kom dan plaats ik dat als een aantekening in de kantlijn. Zoals: http://www.nedindie.nl/Z.htm
e.m.
… Er gaat een wereld voor je open…….mits er wat minder tijd aan andere keuken geneugden gespendeerd wordt…..
Afwijkend van dit draadje (mea culpa):
Heer E.M., ik ben op zoek naar geschriften over wat meer gedetailleerde beschrijvingen van (eventuele) vroege botsingen of broederlijke samenwerking tussen de diverse religies op de Molukken en omstreken, zich (eventueel) afspelend tijdens de VOC tijden…
Bijvoorbeeld: De VOC nam zowel christelijke alsmede islamitische soldaten in dienst en hoe werden praktisch bijvoorbeeld de behuizingen en dienstverbanden dan van hogerhand geregeld???
Heeft u misschien enkele tips voor me? Of links? Bij voorbaat dank.
Dag meneer Derzoek, ik moet u helaas bekennen dat ik op dit specifieke onderdeel van de N.O.I.-geschiedenis volkomen ‘blank’ ben. Gelukkig niet aan de buitenkant, maar van binnen.
Zelf kom ik niet verder dan googlen op ‘voc en zending’ en ‘voc en rk-missie’. Het spijt mij enorm dat ik u niet verder op weg kan helpen. Niettemin hartelijk dank voor het in mij gestelde vertrouwen. Doet een mens altijd goed.
Succes met uw quest!
e.m.
Ha … ha … jeeeh! Dat krijg je ervan, als je het niet gewend bent!
G. Rapje
Holder de Bolder
We hebben ’n koe op zolder
Een grote 4-cylinderkoe
Ahoe … ahoe … ahoe.
But seriously, OKAY!
Just a page a day
keeps @#%$* away
http://www.kitlv.nl/book/show/1278
Scroll down – Click on ‘Full text (Open Access, 2e editie) – en er gaat een wereld voor je open Leistje.
You’re welcome!
e.m.
….Ah ya … tis komkommertijd … daarom … geen nasi rames …
De nasi rames in de toko ligt naast de acar van komkommer;
een verdwaalde klant komt binnen en openbaart zich als een brommer.
Want hij wilde bij de nasi rames acar van bawang en cabe rawit
en ook nog een beetje jonge mangga erin zonder pit.
Dat was niet voorradig en hij bestelde maar daarom een zak patat
met sate saus en een gebakken ei waar hij zijn buik mee vol (vr)at.
Voldaan na de maaltijd schreeuwde hij trots: Ik ben een Indo !
Zijn huisgenote schrok ervan en plaste van schrik naast de po.
Dacht eerst dat er stond ‘het vooroordeel van Indo zijn’. Gelukkig niet goed gelezen, anders zou het alleen maar over eten gaan. Verder een mooie foto Leistje.
Trouwens over Ria Valk gesproken. Had zij niet een cowboydeuntje met de titel ‘Ich will ein Indo als Mann’? Met zo’n langgerekte
‘Innnnnn … do’
En hadden Tom Sawyer en Huckleberry Finn niet een grote vriend die ‘Indo Joe’ heette.
Oh … en over chramatikaal juist gesproken; stond hun creator Mark Twain niet bekend om zinnen als:
“/…/ When it comes dark again I tuck out up the river road, en went ‘bout two mile or more to whah dey warn’t no houses. I’d made up my mine ‘bout what I’s agonna do. You see ef I kep’ on tryin’ to git away afoot, de dogs ‘ud track me; ef I stole a boat to cross over, dey’d miss dat skift you see, en dey’d know ‘bout whah I’d lan’ on yuther side en whah to pick up my track. So I says, a raff what I’s arter; it don’t make no track. /…/”
intro: whistle
Michael row the boat ashore (‘ahoeshipahoe … oe’)*** 2x)
Sister help to trim the sail (‘idem’) 2x
The river Jordan is chilly and cold (‘idem’)
Chills the body but not the soul (‘idem’)
The river is deep and the river is wide (‘idem’)
Milk and honey on the other side (‘idem’)
Michael row the boat ashore (‘idem’) 2x
outro: whistle
***type- en spelfouten voorbehouden
http://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Row_the_Boat_Ashore
e.m.
ps
Ah ya … tis komkommertijd … daarom … geen nasi rames 😉
8 van de 13 items bevatten het woord “eten”
Ahoe ahoe ahoe: Hoort zeg het voort
Een Indo verspreid het woord.
Voor een bordje eten pleeg ik een moord,
denk aan niets anders, want anders word ik gestoord.
Leuk Pierre jouw Duitse Indo-versie, als ik weer naar mijn Duitse vrienden in Ober Ammergau ga zal ik hun mening over Indo`s polsen.Ik weet dat ze ons erg waarderen en ze hebben ook veel Indo vrienden w.o. Sacha Bos (ex. Indorockker The Rollers uit Zaandam 1956) thans woonachtig in Wupperthal.
Tja Peter ….. ik ben uiteindelijk bij mijn Duitse familie “lievelingsschoonzoon”, “lievelingszwager” en “lievelingsonkel” geworden, maar ik had wel een lange weg te gaan.
Ik had voor mijn a.s. schoonpa 4 weeffouten: Ik was niet wit, ik was niet Duits, ik was niet katholiek en misschien het ergste van alles …. ik was zeeman. Daar geef je als rechtgeaard Duits vader de hand van je jongste dochter niet aan.
Maar goed, dat was in het jaar Onzes Heeren 1959. Tijden zijn veranderd. Nu eten een paar families in Augsburg, Berlijn, Keulen, Duisburg en een stadje aan de Eems dank zij mij brood met pindakaas en sambal of met kaas en aardbeienjam en wordt er gevraagd naar recepten van soto ayam en de marinade van saté babi en kambing.
Het kan verkeren. Nu de T-shirtjes nog met “Ich liebe* Indo’s”.
Pak Pierre
* Ik had een hartje moeten tekenen maar weet niet hoe. Typisch “CT” oftewel “Computer Tolol”.
ai sailors !!
armen vol met tattoo’s
in ieder stadje een schatje
altijd smokkelen met exotische waren, al dan niet te snuif.
ai
ai
De website heet leistje.nl en Leistje zal wel een afkorting zijn van Aleida, haar doopnaam.
…. of Liselotte misschien, 3de generatie Indische meisjes heten niet meer “Non” of “Noesje” ……
Maar goed …. eerst wordt Indo’s verweten altijd té bescheiden te zijn en als we dan eindelijk te maken krijgen met een zelf ingenomen Indo, weer fout.
Moet ineens denken aan een Duits Schlagertje van lang geleden over een Torero, die met een beetje gesjoemel op de zelfde melodie kan worden vervangen door Indo:
Schön muß es sein ein Indo zu sein
denn alle Mädchenherzen, klopfen nur für ihn allein
Ik hoop dat ik het allemaal grammaticaal juist heb opgeschreven, spontaan uit de blote kepala.
Pak Pierre
ahoe seh….:)
“Leistje”? Een beetje Indo kan toch wel normaal spellen, neem ik aan?
Oeps … ik hoop voor Meistje dat een paar notoire I4E medelezertjes (nog even)*** met vakantie zijn …!
***vanwege mogelijk omgekeerd evenredig AH-Erlebnis
e.m.