TV 18 juli 21.10 Ned 2: ….waren ‘we’ fout ?

Hollandse zaken:
Hoe kan 65 jaar na dato die periode nog zo veel emoties oproepen? Hoe moeten we die politionele acties beoordelen? Waren ‘we’ fout? Stond Nederland aan de ‘verkeerde kant van de geschiedenis’, zoals voormalig minister Bot van Buitenlandse Zaken het formuleerde in een spijtbetuiging over de moorden in het Indonesische dorpje Rawagadeh?
In Hollandse Zaken een discussie met onder andere Indië-veteraan Joop Hueting.
Kijk het programma op uitzendinggemist.nl

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

56 Responses to TV 18 juli 21.10 Ned 2: ….waren ‘we’ fout ?

  1. Ed Vos schreef:

    Jan A. Somers, op 21 juli 2012 om 11:42 zei:

    Gelukkig is mijn samenvatting van de revolutie in Soerabaja wat rustiger dan de feiten zoals die zijn beschreven bij Meelhuijsen en in Macaber Soerabaja. Met als probleem dat als je moet beginnen bij de Hindoe-rijken en eindigen bij de soevereiniteitsoverdrach….

    Wanneer we de geschiedenis van Indonesie overzien , zien we dat er veel onrust in dat gebied heerste, met onderling vechtende vorstendommen.
    Ui het hoofd waren daar de rijken van Sriwijaya, Modjopahit, Mataram. Vreemd genoeg kijken Indonesiers daar nog steeds met trots en genoegen naar terug.

    Komt daar vervolgens nog nog bij het rijk der Nederlanden, vervolgens de RI, en wie weet daarna het rijk der Indo-Chinezen 😉
    Over een eeuw of twee weet, behalve een enkele historicus niet meer wat er exact is gebeurd.
    Het zij zo.

  2. Surya Atmadja schreef:

    Als men (?) met zoveel woorden praat over “voor eens en voor altijd” willen we weten wat er vroeger gebeurde ,of ze niet FOUT waren geweest , of hun politionele acties geen koloniale oorlogen zijn , OF …….etc . ( o.a waarheidsvinding) dan moet men ook de verhalen”versie” van de “andere kant” (Indonesia) en waarnemers zoals USA, UK, Australia ook mee betrekken.

    En niet willen vasthouden in je eigen versie , anders zal “de anderen”ook afvragen of de Nederlanders ( Dutchies) wel ECHT willen weten hoe het vroeger gebeurde en de zwarte bladzijden in hun geschiedenis herkennen en erkennen zo dat ze het kunnen afsluiten.
    Zo lang je krampachtig doet en weer met die beroemde vingers naar de anderen wijst zal je moeilijk in het reine komen met je zelf.

    Alle ingredienten over de gebeurtenissen staan op volgorde vermeld.
    Iedereen die de moeite willen nemen kan de Engelse teksten( Engelse versie/deel) na lezen.
    Wat in Bahasa Indonesia staat kan men laten vertalen door de wijze opa Google, ik ben ook bereid om het te proberen in Bhs Belanda .
    (Als beetje krom hef niks , vooral na mijn 3de kretek begin ik al te hallucineren)

    Let op de “deelnemende” groepen van Indonesische zijde , het waren ook diverse min of meer georganiseerde en vele “deelnemers”uit omliggende dorpen .Iedereen die een wapen, mes of bamboe runtjing kunnen vasthouden die zijn waarschijnlijk mee aan het vechten.

    Zie ook de welke Britse(indiers) eenheden hadden meegedaan (niet alleen 4000 -dat was in het begin).
    Welke wapens werd , oorlogsschepen, vliegtuigen ingezet om Surabaya te bombarderen , o.a Pasar Turi waar volgens het verhaal veel winkelende mensen( ook vrouwen en kinderen) slachtoffers zijn .
    Dat kan men ook opzoeken in Britse bronnen . Controleren of de Indonesische bron te veel afwijkt.

    Mijn boodschap is lees ook de versie van de andere kant ( dat willen jullie toch ???) – desnoods bij de moeilijk te openen Indonesische archieven .
    Begin maar eerst met jullie eigen archieven , van de Engelsen, Amerikanen, Australiers , en dan aanvullen met de Indonesiers.

    • Jan A. Somers schreef:

      Pasar Toeri was de ‘dieven’pasar waar ik in de bezetting spullen kocht om die zwart door te verkopen! Die pasar lag tussen Tandjong Perak en de Werfstraatgevangenis waar de oprukkende Gurkha’s naar op weg waren. Het is normaal dat vóór oprukkende troepen uit artillerie of vliegtuigen worden ingezet. In Soerabaja mogelijk ook scheepsgeschut. De acties vanaf 10 november 06.00 uur waren 24 uur van tevoren aangekondigd in het ultimatum. Het zou best kunnen zijn dat die pasar is getroffen, maar er was gewaarschuwd. Ik zou dan niet gaan winkelen. Toen de troepen vlakbij de gevangenis waren werd het vuur verlegd en hoorden we de granaten overvliegen. Sommigen van mijn celgenoten waren daar doodsbang voor totdat iemand zei: Als je ze hoort fluiten, leef je nog. Om een uur of drie werd de gevangenis bestormd door een in de muur geschoten gat. Door dat zelfde gat werden we tegen zes uur naar de buiten klaar staande vrachtauto’s gebracht en naar Tandjong Perak gereden.

    • Jan A. Somers schreef:

      citaat: “Zie ook de welke Britse(indiers) eenheden hadden meegedaan (niet alleen 4000 -dat was in het begin).
      Welke wapens werd , oorlogsschepen, vliegtuigen ingezet om Surabaya te bombarderen , (…) Dat kan men ook opzoeken in Britse bronnen . Controleren of de Indonesische bron te veel afwijkt.”
      Dat kan makkelijker. Bij Meelhuijsen zijn deze gegevens te vinden, met bronvermelding. Zowel schriftelijke als mondelinge bronnen. Niet makkelijk leesbaar: opgeschreven chaos blijft chaos!

  3. eppeson marawasin schreef:

    Ja, goede morgen meneer Vos, omdat ik het BI niet beheers, houd ik het voor mezelf maar even bij hoofdstuk 18 Revolutie uit het boek Nederlandsch-Indië [Staatkundige ontwikkelingen binnen een koloniale relatie] blz 219 t/m 233 en de 27 Noten van
    mr.dr.ir. J.A. Somers. Aansluitend de vloeiende overgang naar hoofdstuk 19 Van Staatsrecht Overzee naar Onafhankelijkheid.

    HOOFDSTUK 18 REVOLUTIE [Op 14 augustus 1945 waren Soekarno, Hatta en Radjiman teruggekeerd van hun reis naar Saigon alwaar veldmaarschalk Terauchi namens de Keizerlijke Japanse regering hun het Keizerlijk decreet met betrekking tot de op 17 juli toegezegde onafhankelijkheid had overhandigd.] Lees verder …

    18.1 De Slag om Soerabaja [De situatie in Soerabaja, die aanvankelijk weinig verschilde van ontwikkelingen in andere grote steden op Java, kreeg een eigen momentum waarmee het wat academisch/intellectueel karakter van de nationalistische beweging en van de proclamatie van 17 augustus uitgroeide tot een door grote volkmassa’s gedragen revolutie.] Lees verder …

    18.1.1 Opstand [Direct na de capitulatie had schout-bij-nacht Shibata, bevelhebber van de Tweede Zuidelijke Vloot (Java en Borneo) maatregelen getroffen om de bevelen van zowel het Japanse hoofdkwartier als van het hoofdkwartier van Mountbatten op te kunnen volgen.] Lees verder …

    18.1.2 Overname van de macht [Nadat de Indonesiërs de wapendepots hadden buitgemaakt werd de situatie steeds grimmiger.] Lees verder …

    18.1.3 Strijd [Met de aankomst van Britse mijnenvegers op de rede van Soerabaja kwam een nieuwe geruchtenstroom op gang.] Lees verder …

    18.2 Uitbreiding van de opstand [Terwijl zonder veel moeilijkheden delen van Sumatra door de Brits-Indische 26e divisie waren overgenomen, en in het oostelijk deel van de archipel uit krijgsgevangenschap teruggekeerde KNIL-militairen en bestuurders het gezag stapsgewijs van de Australiërs overnamen, escaleerde op Java, na de uitbarstingen in Soerabaja, het revolutionaire geweld.] Lees verder …

    18.3 De politieke situatie in de Republiek [Vanwege het overwicht van de “pemoeda’s” veranderde de revolutie fundamenteel zowel qua structuur als van karakter.] Lees verder …

    Hierboven geciteerd de eerste zin van de paragrafen.

    Fijn weekend allemaal. ‘k Ga weer even terug naar de kust. ’t Zal nu nog wel rustig zijn op de weg. Probably be back before nine/twelve. 😉

    e.m.

    • Surya Atmadja schreef:

      eppeson marawasin, op 21 juli 2012 om 05:09 zei:
      Citeerde hoofdstuk 18
      ———————————————————————–

      Met betrekking tot HOOFDSTUK 18 REVOLUTIE , zie ook Indonesische bronnen , die zal qua data’s niet zal verschillen met andere data’s. Staat gewoon vast .
      Om de beweegredenen van de Indonesiers te kunnen begrijpen moet men ook de Indonesische versie lezen.

      18.1
      Dat was al jaren bekend , bij de Indonesiers , bij de Engelsen, Australiers en waarschijnlijk bij de Amerikanen.
      Die verhalen(Indonesische zijde) hoor ik af en toe bij flarden als mijn ouders met hun gasten thuis aan het “omog kosongen “zijn .

      18.1.1
      Geen komentaar.

      18.1.2 Logisch .
      De Indonesiers die eerst slecht bewapend zijn hadden plotseling zware wapens veroverd van de Japanners.
      Geluk bij ongeluk dat ze nog niet zo bedreven waren met in gebruik maken van die zware wapens .Lees hilarische verhalen .

      18.1.3 Dat Sas-sus ( desas-desus ) of kabar angin…tot een formaat van een orkaan veranderde is niet zo verwonderlijk.
      Vooral zijn ze beducht dat er weer Org Belanda meeliften/gontjeng zoals ze dat hebbeb gedaan in Batavia.

      18.2 Logisch .
      Omdat ze tot de ontdekking waren dat de Nederlanders weer hun wingewest wilde toeeigenen.
      Als ze tegen de sterke Engelsen kunnen vechten, dan kunnen ze ook tegen de Belandas vechten.

      18.3 Weer dat “pemuda”term.
      Enige verduidelijking is hier op zijn plaats.

      Na de militaire agressie I-II , veroorzaakt door Nederland is er weer chaos.
      Linggardjati overeenkomst(art 1) werd verbroken , R.I gezag werd uitgehold , rampokkers-hardliners ( Merdeka atau Mati groepen) gingen in opstand .

      Terecht dat de Indonesiers de Britten niet geloven .
      Zie deze brief( weet niet of het echt is- dus onder voorbehoud)

      Headquarters, S.E.Asia Command
      2 Sept. 1945.

      From : Supreme Commander S.E.Asia
      To : G.O.C.Imperial Forces.

      Re. Directive ASD4743S.

      You are instructed to proceed with all speed to the island of Java in the East Indies to accept the surrender of Japanese Imperial Forces on that island, and to release Allied prisoners of war and civilian internees.
      In keeping with the provisions of the Yalta Conference you will re-establish civilians rule and return the colony to the Dutch Administration, when it is in a position to maintain services.
      The main landing will be by the British Indian Army 5th Division, who have shown themselves to be most reliable since the battle of El Alamein.
      Intelligence reports indicate that the landing should be at Surabaya, a location which affords a deep anchorage and repair facilities.
      As you are no doubt aware, the local natives have declared a Republic, but we are bound to maintain the status quo which existed before the Japanese Invasion.

      I wish you God speed and a sucessful campaign.

      (signed)
      Mountbatten
      ____________________
      Vice Admiral.
      Supreme Commander S.E.Asia.

      Inmiddels hebben de Britten excuus aangeboden over hun optreden in Surabaya .
      De Indonesische groep die dat beijverde werd op dezelfde dag ontbonden en verder gegaan als vriendschapsgroep.
      Ze kunnen die periode afsluiten.

      Ben Bot( volgens sommigen “anak Tjideng”) had in 2005 (?) iets gezegd over “aan de andere kant van de geschiedis te staan”

      • Jan A. Somers schreef:

        Gelukkig is mijn samenvatting van de revolutie in Soerabaja wat rustiger dan de feiten zoals die zijn beschreven bij Meelhuijsen en in Macaber Soerabaja. Met als probleem dat als je moet beginnen bij de Hindoe-rijken en eindigen bij de soevereiniteitsoverdracht, de revolutie natuurlijk alleen in hoofdlijnen kan worden beschreven. Via Meelhuijsen kom je ook makkelijk bij de Indonesische (en Engelse) bronnen en personen die hij heeft geraadpleegd. Interessant is ook het Ten geleide door Prof. Roeslan Abdulgani die hoopt dat dit boek ook het Indonesische lezerspubliek zal bereiken.
        Ik meen te weten dat ik dit kan schrijven dankzij het directe Engelse ingrijpen bij de Werfstraatgevangenis. Voor mijn moeder en zus (in kamp Darmo) kwamen de Gurkha’s te laat, zij zijn als gijzelaar weggevoerd. Aan mijn moeder was toen al verteld dat ik dood zou zijn in de Simpangclub. De brenger van dat verhaal wilde daarvoor wel geld zien. De eerste bijdrage van mijn moeder aan ontwikkelingshulp!

    • Ed Vos schreef:

      Pak Suraya Atmadja, mij kwam het over dat die hele onafhankelijkheidsverklaring niet serieus werd genomen. Dat is altijd het probleem met onafhankelijkheidsverklaringen. ook die van RMS

      Waar ik wel pissig om ben is en daarom mijn vraag welke archieven die verborgen (geheim) waren die door Pia media werden geraadpleegd, om de film over de bersiap te maken, immers alles is toch bekend. Weliswaar niet bij het grote Nederlandse publiek, maar toch. Waarom en door wie werden de documenten verborgen gehouden? Mij lijkt een ander gewoon op sfeermakerij, en daar heb ik moeite mee..

      • Boeroeng schreef:

        Hahaha… ik denk ook dat je niet te veel moet verwachten van de geheime documenten van Pia Media.
        Een producent moet zijn product verkopen natuurlijk.
        Maar toch ben ik wel benieuwd en ga ik tv kijken over een paar weken.
        Je weet nooit….. misschien toch een opmerkelijk detail ?
        Pia van der Molen had het ook over de kinderen Engelenburg vermoord in de bersiap.
        Zoals zij het vertelde leek het alsof zij dat verhaal heeft uitgeplozen.
        Das nie zo. Ze sprak Hans Vervoort persoonlijk daarover, die het al uitgezocht had
        http://www.hansvervoort.nl/index.php?page=_&newsitemId=37&floatingpageId=3

  4. Ed Vos schreef:

    correctie: Zij vergisten zich daarin in die zin dat het niet het werk was van een handvol collaborateurs met de Japanse bezetter , maar dat die onafhankelijkheid gedragen werd door een veel grotere grotere massa

    Zij vergisten zich daarin in die zin dat het niet slechts het werk was van een handvol collaborateurs met de Japanse bezetter , maar dat die onafhankelijkheid ook gedragen werd door een veel grotere grotere massa.

    De vraag was(is) : Wie waren er fout?

  5. Ed Vos schreef:

    Anoniem hierboven was ik

  6. Anoniem schreef:

    Even wat jaartallen op een rijtje zetten. Ik heb dat gehele artikel waar SA naar verwees niet volledig gelezen (op dit uur van de morgen krijg ik er koppijn van).
    Ik zal het later wel doen

    15 augustus 1945. Indonesie verklaart zich onafhankelijk.
    27 oktober 1945 – Een vliegtuig strooit pamfletten met daarin het verzoek aan de Indonesiers (de bevolking van Soerabaja) om de wapens in te leveren bij de geallieerden
    De indonesiers zien dit als een provokatie.

    20 november 1945 de strijd om Soerabaja.

    De Britten dachten dat het wel zou meevallen met die onafhankelijkheid.
    Zij vergisten zich daarin in die zin dat het niet het werk was van een handvol collaborateurs met de Japanse bezetter , maar dat die onafhankelijkheid gedragen werd door een veel grotere grotere massa.

    Wanneer de gemoederen eneigszins tot bedaren zouden gebracht, zouden de Britten het bestuur weer overdragen aan de Nederlanders zodat de statusquo van voor het aanbreken van Wereldoorlog II weer gehandhaafd zou worden.

    Is dit de strekking van het verhaal / uw betoog SA?
    Salah atau benar?

  7. Surya Atmadja schreef:

    Jan A. Somers, op 20 juli 2012 om 16:38 zei:
    Dit kan ik schrijven na bevrijding uit een Indonesische gevangenis door Gurkha’s (Engelse troepen). Ik ben dus niet zo negatief over de Engelsen.
    ————————————————————————-
    Time line Surabaya 1945
    Interressant om te lezen :
    http://batarahutagalung.blogspot.nl/2009/11/10-november-1945-latar-belakang-akibat.html

    Kolonel. A.J.F. Doulton s:
    ”The heroic resistance of the british troops could only end in the extermination of the 49th Brigade, unless somebody could quell the passion of the mob. There was no such person in Surabaya and all hope rested on the influence of Sukarno.”
    Bemiddeling van Soekarno gevraagd .

    *De overgave van Kaptitein Flower,(Australier) werd aangenomen door Kolonel dr. Wiliater Hutagalung.:
    “We accept your unconditional surrender!”,

    *Slachtoffers:
    Volgens de cijfers van Abdulgani en Dr . Moh. Suwandhi, waren er 16.000 slachtoffers.
    Volgens Kol.Dr W Hutagalung 20.000 slachtoffers .

    Kolonel Laurens van der Post :
    “…But the important lessons of Sourabaya were not these so much as the extent to which they proved that Indonesian nationalism was not a shallow, effiminate, intellectual cult but a people-wide, tough and urgent affair.”

    M.C. Ricklefs, (geciteerd door Willy Meelhuijsen )
    “ The Republicans lost much manpower and many weapons in the battle of Sourabaya, but their sacrificial resistance there created a symbol of rallying cry for the Revolution. It also convinced the British thet wisdom lay on the side of neutrality in the Revolution. The battle of Sourabaya was a turning point for the Dutch as well, for it schocked many of them into facing reality. Many had quite genuinely believed that the Republic represented only a gang of collaborators without popular support. No longer could any serious observer defend such a view.”

    * Over de dood van Mallaby kan men verder lezen wat de Engelsen hadden geschreven.

  8. Rene Pascal van Poorten schreef:

    Dus als ik het goed begrijp waren wij volgens de heer Pondaag erger dan Hitler-Duitsland en de Japanners onder Hirohito. Dus dan zijn wij Nederlanders verantwoordelijk voor ruim 80 miljoen slachtoffers, mensen in gaskamers vermoord, chemische-en biologische oorlogsmisdaden, uitroeien van complete bevolkingsgroepen. Nou, nou zeg. Ik schaam me inderdaad dood.

    • Harry schreef:

      Nazi Duitsland is de etterbuil van de Europese cultuur waar het opgehoopte onderliggende vuil samen kwam. Het vervolgen en vermoorden van ongewenste elementen is nooit weg geweest in het Europese gebied zoals de jongste geschiedenis laat zien. Japan imiteerde het westen: het ging de weg van het imperialisme. Als men imperialistisch Japan naast het Nederland van ‘daar-wordt-iets-groots-verricht’ legt dan zien we, wat betreft misdaden tegen de menselijkheid, dezelfe zaken; inclusief het opgebruiken van dwangarbeiders, moordpartijen en (in dit geval Javaanse) troostmeisjes, waaronder meisjes van 14 en 15, soms jonger. Wat de laatsten betreft, de Japanse leger autoriteiten gebruikte hen om de verkrachtingen van willekeurige burgers door hun soldaten te beteugelen, onze mannen-van-stavast om homoseksuele activiteiten van hun koelies op de plantages – wat hen tegen de borst stuitte – tegen te gaan, en natuurlijk om zelf uit de koekjestrommel te snoepen. Medische experimenten deden we niet, kostte waarschijnlijk geld zonder zicht op winst. Maar de incidentele beschrijving van de ‘medische verzorging’ van onze koelies wekken de indruk van een unit 731 light. Nederland is ook verantwoordelijk voor de decennia durende chronische ondervoeding van de lokale bevolking ten gevolge van het cultuur stelsel. De gevolgen zijn nooit gemeten, maar wel voorstelbaar. We weten dat mortaliteit ten gevolge van ons penitentiaire stelsel in de gordel van smaragd dat van de dwangarbeiders onder het Japanse bewind overtrof en veroordeling om als dwangarbeider de militaire inzet in Atjeh te dienen een ‘bijkomend doodsvonnis’ was. Meer dan 50% legde het loodje. We weten niet en willen ook niet weten hoeveel doden onze ‘politionele’ acties (met inzet van oud-ss-ers) heeft gekost. Of we erger waren dan de Duitsers of Japanners is niet te zeggen; want hoe wil je het meten? We zijn wel een stuk huichelachtiger en hebben meer geluk gehad: we hebben geen atoombom in onze mik gekregen. Ik was het nooit eens met mijn oude heer, maar in zijn uitspraak ‘of je een schop kreeg van een belanda of van een jap, het maakt niet uit, het doet allebei pijn’ schuilt meer wijsheid dan hij zelf ooit vermoedde.

  9. Ed Vos schreef:

    eppeson marawasin, op 20 juli 2012 om 17:31 zei:
    @Aanvullend op het vorengaande:

    Die boeken van somers en meelhuijsen heb ik ;-))

    Macaber Surabaja

    Geen boek om effe door te lezen vanwege al die krantenknipsels.

    • Jan A. Somers schreef:

      Inderdaad, jammer dat die uitgave zo onzorgvuldig is. Jammer van het goede materiaal.

      • Ed Vos schreef:

        ja Pak Jan Somers. Uw boek en die van Meelhuijsen waren wat dat betreft makkelijker leesbaar. Ik zou zeggen lees of blader die boeken maar eens door voordat men op fora over de bebeurtenissen discussiert. Nu wordt het slechts weer het oprakelen van ontsporingen van geweld.

  10. Anoniem schreef:

    Batara R Hutagalung is de zoon LetKol Dr W Hutagalung , studeerde o.a in Duitsland.
    Zijn Stichting wilde alleen het verleden goed af te sluiten, reconciliatie tussen Indonesia en Nederland .
    Hij is ook goed bezig in een groep Indonesiers die ingezien hebben om samen te werken/te leven ondanks dat zij of hun ouders in het verleden in tegenovergestelde “kampen” zaten.
    Een goede gedachtenis gezien de vele belangen tegenstellingen die tot verschillende conflicten hadden geleid.
    REKONSILIASI is wat ze willen

    Het oprakelen van het verleden en gepaard gaande met de vinger wijzen naar de andere kant zal het proces niet bespoedigen.

    De Engelse ambassadeur had al excuus aangeboden over het feit dat ze Surabaya hadden gebombardeerd( zie de Slag van Surabaya 1945 ).
    Ambassadeur Richard Gozney vergezeld door Britse Consul in Surabaya waren aanwezig tijdens de 10 November2000 herdenking in Surabaya.

  11. Surya Atmadja schreef:
  12. Ed Vos schreef:

    Waar ging het eigenlijk over?

    Ons Indië voor de Indonesiërs deel 4 Mata Mata Moesoeh (De ogen van de vijand)

    Deel 4 van de documentaire-serie van Jan Bosdriesz uit 1984 over de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië. Niet ondertiteld!

    http://www.geschiedenis24.nl/speler.program.7092388.html

    • P.Lemon schreef:

      Bizar dat engelse troepen, oorspronkelijk ingezet om de verslagen japanse vijand af te voeren, zich in een volksopstand lieten rommelen. Daarin zich onwillig toonde om de ‘europese gemeenschap’ te beschermen, maar wel wraak nam toen een van hun bevelhebbers het leven liet. Een bewijs dat het ‘hinken op 2 gedachten’ op beleidsniveau, zich vertaalt in het opzoeken en overschrijden vd humane grenzen.

      • bokeller schreef:

        Er zijn meer wraakacties geweest in deze zgn. Engelse periode.
        je moet ’t wel even opzoeken,bijv Tasik Malaya .-Emma haven.
        ’t Geweld was over en weer en helaas op onschuldigen.

      • Jan A. Somers schreef:

        Dit kan ik schrijven na bevrijding uit een Indonesische gevangenis door Gurkha’s (Engelse troepen). Ik ben dus niet zo negatief over de Engelsen.
        De Japanse troepen in Indië kregen van SEAC de opdracht gezag te handhaven. Ze waren oorlogsmoe maar hebben hun best gedaan. Toen na het vlagincident in Soerabaja een hoge Nederlandse functionaris uit zijn hotelraam zag dat het (dank zij de Japanners) weer rustig op Toendjoengan was voldeed hij aan het Japanse verzoek de meeste militairen naar hun verzamelpunt in Poedjon te laten vertrekken. De bersiap kreeg vrij spel! Toen begonnen mijn ervaringen in de Simpangclub, Boeboetangevangenis, Werfstraatgevangenis. De eerste groep Brits-Indische militairen (4000) kwam in Soerabaja met instemming van de Republikeinse regering in Batavia en het gemeentebestuur van Soerabaja. Met als taak Europese vrouwen en kinderen in beschermde kampen onder te brengen, en zo mogelijk naar Singapore te evacueren. Met hulp van de Zwitserse consul Keller. Voor elk transport werd toestemming gevraagd aan het gemeentebestuur die dit weer zou doorgeven aan de strijdgroepen. Het werd steeds moeilijker, het laatste (Goebeng)transport werd uitgemoord, inclusief de beschermende Brits-Indische militairen. De kampen konden niet meer worden beschermd en bevoorraad. De bersiap kwam tot een hoogtepunt.
        De Engelsen hebben Soekarno, Hatta en Sjarifoedin naar Soerabaja gebracht om een wapenstilstand te bereiken, tevergeefs. Naderhand werd toch nog een akkoord bereikt. Een groep van zeven auto’s, door Soedirman ter beschikking gesteld, ging rondrijden om het akkoord bij alle strijdgroepen te melden. Voorop Soegiri en generaal Mallaby. Onderweg werd de groep aangevallen, Mallaby werd vermoord.
        SEAC besloot tot zijn hoofdtaak, handhaven van gezag. Na een ultimatum landde op 10 november een divisie Gurkha’s, ’s middags werden we uit de Werfstraatgevangenis bevrijd. Mijn moeder en zus waren niet zo gelukkig, zij werden met terugtrekkende Indonesiërs als gijzelaars meegenomen. Zelf werd ik betrokken bij het opsporen van lijken uit de bersiap. Niet zo fris!
        Voor een beter verhaal, moet u zelf gaan lezen. Aanbevolen: Willy Meelhuijsen, Revolutie in Soerabaja. Of verkort in Jan A. Somers, Nederlandsch-Indië, Staatkundige ontwikkelingen binnen een koloniale relatie. Beide boeken niet duur in de ramsj. Of gratis uit de bibliotheek. Nog makkelijker: Javapost.nl

      • eppeson marawasin schreef:

        @Aanvullend op het vorengaande:

        Titel: Nederlandsch-Indië [Staatkundige ontwikkelingen binnen een koloniale relatie]
        Auteur: mr.dr.ir. J.A. Somers
        ISBN 9789057303579
        Uitg.: Walburg Pers

        Titel: Revolutie in Soerabaja
        Auteur: W. Meelhuijsen
        ISBN 9789057301339
        Uitg.: Walburg Pers

        Titel: Gangsters and Revolutionaries [The Jakarta Peoples Militia and The Indonesian Revolution 1945-1949]
        Auteur: Robert Cribb
        ISBN 9780824813956
        Uitg.: University of Hawaii Press (Honolulu)

        ´Primarily against the Dutch´ (I)

        ´Primarily against the Dutch´(II)

        Aan de dood ontsnapt

  13. eppeson marawasin schreef:

    Ed Vos, op 19 juli 2012 om 14:03

    Dat was dan voor u meneer Vos eigenlijk een dubbele voorouderlijke ‘homecoming’ zeg maar. Wel bijzonder!

    e.m.

  14. Surya Atmadja schreef:

    eppeson marawasin, op 19 juli 2012 om 13:41 zei:

    U merkt dat ik serieus op uw reactie inga. Maar eigenlijk zit u meer met die 20-0. Seh maar eerlijk.
    —————————————————————————
    Eerlijk gezegd interesseer mij niet of de Nederlanders op voetbalgebied winnen tegen de PSSI.
    Voetbal is niet mijn sport, doe liever mee aan omong kosong
    al dan niet met kretek roken , kopi tubruk drinken en het eten van pisang goreng.

    Aan de andere kant kan ik me wel voorstellen dat Indonesia in de naaste toekomst goedbetaalde Europeanen* inlijven in hun nationale 11tal .
    Dus er is nog hoop voor jongere Nederlanders om WEER naar den Oosten te gaan , want daar staat de toekomst.
    Nederlanders met Indonesische achtergrond zal extra gemats worden.
    Di tanggung beres.

    * Hoeft niet een Belanda te zijn .

    PS : moeten we niet on topic gaan ?
    Anders zijn we fout bezig door off topic te gaan.

  15. Ed Vos schreef:

    Jan A. Somers, op 19 juli 2012 om 12:00

    Pak Jan Somers, wist u dat de Zelfkant, het gebied rond Sittard/Tuddern waar ik heb gewoond na de oorlog doodleuk door de nederlanders werd geannexeeerd ter compensatie van de duitse bezetting en als schadevergoeding? het gehele verhaal leest u wel ergens op internet..

  16. Peter schreef:

    Ik vind die opmerking van Boeroeng over Jeffrey Pondaag wel heel misplaatst en persoonlijk, zijn empethie is onmetelijk: te nors, te boos, niet overkomen; Pondaag opmerking: “65 jaar te laat” en dan laat hij een stilte vallen waar zelfs de presentator geen raad mee weet vind ik taktisch en psychologisch heel sterk. Dat werkt wel even in. En dan Pondaag weer “erger dan Jappen en Duitsers” dat komt wel over hoor want Pondaag verlegt hier wel de grenzen, alles over Duitsers blijft in Nederland wel hangen. En als je het over de Jappen, heb dan heb je het niet over Sonyradio of Toyota.

    Boeroeng is wel erg subjectief en komt wel met volgend argument, nou ja wat je een argument noemt: hij (Pondaag) is ongeschikt om de Indonesische zaak te bepleiten. Nou Boeroeng daar haal je me wel links in in de bocht: Pondaag heeft toch altijd die excessen in Rawagede in de schijnwerpers geplaatst en hij heeft er toe bijgedragen dat de Nederlandse Staat veroordeeld werd. Dus niks ongeschikt maar als we over ongeschiktheid willen praten dan ken ik betere kandidaten.

    En dan die opmerkingen om Lizzy van Leeuwen . Waarom zijn die 3 Heren Totoks beter dan onze Indo Lizzy (ik ben toevallig geen fan van Lizzy). Boeroeng moet hier eindelijk eens met een steekhoudend argument komen..

    En over “de meeste gedode Indonesiers” heeft Bussemakers toch zelf een opmerking gemaakt op deze blog, ik sla maar een slag in de lucht maar ik raad iedereen aan dit te checken.

    van den Broek

  17. Ed Vos schreef:

    @buitenzorg, 20-0 voor nederland. Geen tegendoelpunt, geen Indonesische eer gered . Misschien 1 als vergeving (kassian toh)
    Wat zal dat een opluchting geven.

  18. buitenzorg schreef:

    Net de hele uitzending in herhaling gezien. Zo langzamerhand zakte het niveau weg naar een gekibbel dat niets oplost. Meest sympathieke deelnemer van de discussie (en zonder discutabele uitspraken) was nmm Kor van der Hoeven. Als dit een voorproefje is van wat ons nog te wachten staat, dan lijkt een nieuw onderzoek niet anders dan olie op het vuur.
    Voorlopig blijf ik met de Java Post het HELE verhaal aandacht schenken, maar wel beetje bij beetje. Over een jaar of 10-20 dooft de woede misschien vanzelf…
    De woorden van Elisabeth verdienen óók een documentaire.

    • Jan A. Somers schreef:

      Waar ik een rustpunt vind? Een foto van Duitse militairen op de Vierdaagse. Zij zullen op de Via Gladiola wel worden toegejuicht. Nu nog Indonesische militairen.

      • buitenzorg schreef:

        Precies! En het Nederlands Elftal, als het nog een beetje meer gezakt is in de FIFA-ranking, een vriendschappelijke pot tegen Indonesië in het Bung Karno stadion in Jakarta. Dat soort zaken werken meer louterend dan “groot nasional onderzuk”.

      • Ed Vos schreef:

        Pak Jan, volgens mij werden zij (de Duitsers) reeds eerder toegejuicht in Limburg toen zij daar binnenmarcheerden: tijdens WOII of zo iets 😉

      • Jan A. Somers schreef:

        @Ed Vos: Maar ja, de Japanners werden ook toegejuicht. Limburg is pas laat bij Nederland gekomen. Zij hebben dan ook nog steeds een gouverneur. Ik ben wel blij met al deze relativeringen.

      • Surya Atmadja schreef:

        Nee toch, is dit grappig bedoeld of een soort time out voordat men verder en dieper gaat discussieren?

        Denk niet dat het gewaardeerd zal zijn door delen van Nederlandse bevolkingsgroepen als Indonesische Commando’s, dacht opgericht door de Nederlander Moh Idjon Djanbi Nijmegen binnen marcheren .

      • eppeson marawasin schreef:

        U zegt het omfloerst meneer Atmadja. Remember SBY. Maar toch, als toekomstperspectief. Tenminste als dromen geen bedrog zijn.

        U merkt dat ik serieus op uw reactie inga. Maar eigenlijk zit u meer met die 20-0. Seh maar eerlijk.

        Ik moet er wel aan denken. Het Nederlands nationaal voetbalelftal onder de bezielende leiding van bondscoach Giovanni van Bronckhorst met zijn assistenten Pentury, Landzaat en Tahamata. 🙂

        e.m.

  19. Surya Atmadja schreef:

    Ed Vos, op 19 juli 2012 om 07:13 zei:
    Wat Pia Media betreft twijfel ik daaraan zeer. Straks komt er van onverwachte hoek een documentaire, over de 100.000-150,000 afgeslachte indonesiers tijdens de politionele acties.
    —————————————————————————————
    Vraag is door WIE?
    Hoop dat men duidelijkheid wil geven over de 20.000 vermisten of slachtoffers.Voordat het een eigen verhaal gaat leiden.

    Ook interessant om het verhaal van de buitenkampers te weten, dacht ergens dat ze 220.000 (correctmeifiamwrong) waren.
    Er zijn relatief weinig die naar de kampen zijn gestuurd .
    Zou dat ook de reden zijn waarom bij kamp Tjideng ( en mss ook andere kampen) bijna alleen totok op films of foto’s te zien zijn ?

    • Ed Vos schreef:

      Ja, in nederland zat iedereen in het verzet, of had wel een Jood in een achterkamer verstopt.
      Wat, wanneer je het tegendeel hebt gedaan?

      Mogen we overigens ook aandacht besteden aan de indonesische nationalisten in Nederland die in het verzet zaten tegen de Duitsers?
      Raar maar waar.
      Er zullen op Java ook beslist Indonesiers zijn die zich hadden aangesloten bij de Waffen SS, daarvoor verwijs ik naar Javapost

      Hebben we eerst de discussie over waar het slechter toeven was tijdens WOII. In Nederland of Indie
      Vervolgens krijgen we de discussie tussen binnen-kampers en buitenkampers in Indie, wie er het slechtst aan toe waren.

      Nu de “discussie” bij welke strijdende partij de meeste slachtoffers vielen. De schuldvraag wordt gesteld

      Op een gegeven moment komt het mij voor dat diverse partijen tegenelkaar aan het opbieden zijn over de vraag wie er – naast de Jap – het wreedst was. Wrede voorouders heb ik toch.
      Wanneer mijn indonesische saudara/saudari, die mij het land hebben uitgeschopt (ja toch) ook nog wreder blijken te zijn moet ik vervolgens niets van hen en van hun land weten.

      Och, vergeet ik daar even mijn Duitse voorouders (die waren zeker medogenloze nazi’s), Nederlandse (wrede koloniale bezetters, systematische onderdrukkers)…
      Ik moet er niet aan denken wanner ik ook nog een jap als voorouder heb.

      En zo laaien de emoties weer op en hebben we weer voeder tot discussies op het nivo van de onderbuik.

  20. Surya Atmadja schreef:

    Boeroeng, op 19 juli 2012 om 02:31 zei:
    Dat is de zin van een onderzoek die het excessief geweld van alle partijen in kaart brengt.
    etc
    —————————————————————————————-

    Ik kan kort zijn wie de verantwoordelijken zijn .
    Bij gereguleerde troepen zijn de plaatselijke komandanten en de politikuser (politici)in Den Haag die hun eigen agenda hebben.

    J Pondaag zegt iets over de verantwoordelijkheid van de Nederlandse regering die de soevereiniteit van R.I uitholde.
    Dat is ook waar terwijl ze de facto erkend werd door Linggardjati overeenkomst (art.1).
    Hueting ( de oude klokkenluider) zeide iets over chaos .

    Het is ook goed dat er gesproken was over de rol van rondtrekkende bendes ,”” vrijheidsstrijders”” .
    Er werd iets gezegd over de HIZBULLAH en Sabillilah.
    Hier moet men niet al te snel conclussies nemen .
    Sommige leden van Hizbullah van de Masjumi werden opgenomen door de BKR (opgericht Augustus 1945) , de voorloper van TNI .
    Minder gedisiplineerde LASKARS werden afgewezen en ontbonden en vervallen tot de ontevreden bendes/opstandelingen .
    Masjumi was een erkende partai tot ze in 1960 door Soekarno min of meer verboden werd.
    Mijn oude oma is een Masjumi fan of aanhangster .

    Ik vind jammer dat op Ned.TV nu over 20.000 vermisten of slachtoffers / doden(?) werd gezegd zonder voldoende onderbouwing.
    Dat er slachtoffers waren staat buiten kijf , het moet wel zorgvuldig geformuleerd en onderbouwd worden .
    Waar en wanneer (en welke periode) en hoeveel, anders heb je straks diverse cijfers/verhalen in omloop.
    Zoals Celebesaffaire , is het 40.000 (niet waar), 20.000 (?) , 10.000(?)of 4000 ?
    Of Rawagede verhaal , er zijn ook verschillende cijfers.
    Hoe zit het met andere “Rawagede” , de groep tani , of zelfs vrouwen die per ongeluk verkeerde bewegingen hadden gedaan ?
    Er zijn ook verhalen in omloop.
    De “daders”zijn toch bekend , geuniformde Nederlandse soldaten .
    Het toevallig slachtoffers maken is tot op zekere hoogte te vergeven, het kan gebeuren.

    Maar niet door reguliere soldaten die bewust wraak nemen of door eenheden die de vrije hand krijgen van hun oversten .

    Dan moet men onderzoeken om de naam van de andere soldaten 120-140.000 te zuiveren.

  21. Ed Vos schreef:

    Goedemorgen heren ook wakker? Heb een drukke dag vandaag, vroeg op.

    @ boeroeng. Een goede documentaire is altijd goed. Maar wat is nu de dieperliggende bedoeling? Wat Pia Media betreft twijfel ik daaraan zeer. Straks komt er van onverwachte hoek een documentaire, over de 100.000-150,000 afgeslachte indonesiers tijdens de politionele acties. of over de 40.000 doden veroorzaakt door de Speciale Troepen van Westerling. Komt daaroverheen een documentaire om te bewijzen dat die indonesiers ook geen lieverdjes waren: een documentaire over de 1 miljoen slachtoffers tijdens de coup in 1965 waarnder 80.000 in Bali..Een communistische heksenjacht onder andere veroorzaakt door moslims.

    Overigens bestaan er over de bersiap twee boeken: Macaber Soerabaja en Revolutie in Soerabaja. Niet dat ik deze volledig gelezen heb, maar ik heb ze wel in mijn bezit. Objectief geschreven lijkt me en met een “kalmerende” (voor zover mogelijk) bedoelingen.

    @ David. Slim gesproken.
    Diepgravers heb je altijd. wie zoekt zal vinden. Zelfs het ijzer waarmee je wilt slaan 😉

  22. eppeson marawasin schreef:

    Even off topic (mag wel deze):Ik zie nu pas in de linkerkolom ‘Indisch4ever op Facebook’ dat Ricky Risolles heer David blijkbaar ook leuk vindt 🙂

    De wonderen zijn de wereld nog niet uit!

    e.m.

  23. Ed Vos schreef:

    Ik heb net het programma Hollandse Zaken bekeken. Net op tijd een gedeelte van de discussie meegekregen. Wanneer deze verhitte discussie een voorproefje is van wat we in de komende tijd zullen meemaken stel ik me achter die indie-veteraan die “stop” zei tegen het oprakelen van de gebeurtenissen die plaatsvonden in de periode 1945-1949.

    Die Pia van der Molen kwam bij me over als een gifkikker die net een haat-zaai produkt over de bersiap had afgeleverd.

    Wat een onbehouwenheid overigens van de producent om tegen Pondaag – die heeft Nederlandse ouders – te zeggen dat hij juist door de bersiap in Nederland zat, en niet in zijn vrije natie Indonesie.
    Ik begrijp Pondaags verontwaardiging.

    Hoe het ook zij, na het bekijken van die uitzending werd ik overmand door een zeer onprettig gevoel.

    • David schreef:

      Kan iemand aan Lizzy een beetje gel of hairspray geven? Dan hoeft ze niet telkens met haar hoofd te schudden en met haar hand het haar dat telkens voor haar ogen valt weg te schuiven. Die gebaren doen zo spastisch aan en leiden af van de discussie Een discussie overigens die zoals altijd weer erg low level was.

      • Ed Vos schreef:

        Discussie?
        Alles werd al geschrevenen en breeduit gemeten op javapost.

        Spreken we over serieuze zaken komt daar David met een pot gel voor Lizzy van Leeuwen aan 😉

        Ze is half indisch las ik bij de aankondiging van Holland doc. Als dat zo is dan ben ik half-gaar en dar ben ik trots op 😉

    • Ja ik werd er een beetje verdrietig van. Ik ben het helemaal met u eens: probeer samen een vriendschap op te bouwen en van beide kanten te weten.
      Dit nooit meer!

  24. Boeroeng schreef:

    Pia van de Molen heeft het over 20.000 Nederlandse doden in de bersiap.
    Maar kan ze dat ook goed onderbouwen ? Haar adviseur Herman Bussemaker heeft wel eens genoemd 20.000 vermisten.
    Een verschil dus.
    De dood van de kinderen Engelenburg heeft Hans Vervoort uitgezocht:
    http://www.hansvervoort.nl/index.php?page=_&newsitemId=37&floatingpageId=3

    Jeffrey Pondaag kon zijn standpunt niet goed duidelijk maken en was te nors. Zijn uitspraak dat Nederlanders erger dan Jappen en Duitsers waren komt dus niet over . Te boos .(65 jaar te laat De hypocrisie van de Nederlanders.Nederlanders zijn nog erger dan Duitsers en Japanners)
    Hij is ongeschikt om de Indonesische zaak te bepleiten.
    Lizzy van Leeuwen zei wel een paar goede dingen, maar als historische deskundige kunnen ze toch beter de heren Bussemaker, Fasseur of van Liempt vragen.
    Maar Lizzy zei ergens ook dat de meeste gedode Indonesiërs uit die periode niet door Nederlands geweld waren.
    Kan ze dat onderbouwen?

    • Surya Atmadja schreef:

      J.P argumenten zijn ook zwak onderbouwd .
      Het tonen van de Aceh foto vind ik hoewel begrijpelijk niet zo sterk .
      Dat de Nederlanders represief beleid deed is gewoon een feit maar vertroebelt de discussie over de bersiaptijd .
      Hij moet gewoon over de periode 1945-1949 praten .

      Ik heb respect voor die oud Indieganger die een eerlijke uitspraak durf te doen, dat hij geen spijt heeft.
      Ook van die andere veteranen die vertelden dat rare dingen gebeuren.
      Zoals een paar tani zo maar kapot schieten, alleen voor wraak .

      Ben ook eens dat men ook de excessen of misdaden van rampokkers/rondreizende bende’s ( kinderen/vrouwen) vermoorden ook verteld moet worden.

      Ben redelijk tevreden dat die misdaden van de “andere kant” wel toegeschreven worden aan “vrijheidsstrijders” , dus met de nadruk op de aanhalingsteken .
      Niet zo maar met een wijsvingertje richting de pemuda (nationalisten) en de TNI.

      Ben gedeeltelijk eens met wat de Indieganger zeide , Laat het rusten !!. Maar wel voorlopig totdat veel opgekropte emoties weg ebt .
      Bijna alles is toch min of meer bekend .

      • Ed Vos schreef:

        Nou SA gedeeltelijk. typisch indonesisch het ligt ergens diplomatiek in het midden

        Laat het discussieren over het hoe en waarom maar over aan nuchtere wetenschappers.
        (Ja, ik heb ook een “nuchtere” vader die echt niet tussen 45-49 een vakantiekampvuurtje zat te stoken op Bali.

        Maar we hoeven echt niet te discussieren over deze regels:

        In de documentaires (van Pia Media) worden geheime documenten onthuld waaruit blijkt dat er destijds STELSELMATIG grote groepen Nederlandse mannen, vrouwen en kinderen zijn vermoord door Indonesische extremisten. Naar schatting gaat het om 20.000 Indo-Europese burgers met de Nederlandse nationaliteit.

        Overigens, waarom zouden die Hollanders (en niet de Indonesiers) deze stukken geheimhouden?

    • P.Lemon schreef:

      Wat opviel in de uitzending : Hueting ‘genoot’ een beetje te veel van z’n klokkeluidersrol , want o jee Pia vd M dreigde een nog groter schandaal te onthullen. Pondaag bestreed het duikgedrag van de kolonisator door de geschiedenis heen te emotioneel en eenzijdig , kwalijk nemend dat menselijke nieuwsgierigheid en ondernemingslust de europeaan in de andere werelddelen bracht. (Zoals we nu een tijdje de ruimte ingaan?). v Leeuwen maakte de kanttekening dat in de periode 45-49 er naast de geuniformeerden zoveel belangengroepen en misdadig gespuis rondliepen dat objectief onderzoek naar de gebeurtenissen destijds alleen improductief kan zijn. Conclusie…als de wreedheden tijdens de bersiap periode hier straks voor het voetlicht worden gebracht kan dit de gemoederen bij het nederlands publiek over de ned. ‘ misdaden ‘wat meer tot rust en in balans brengen.

      • Ed Vos schreef:

        Misschien. Hopelijk schudden nederland en indonesie elkaar vervolgens de handen en sluiten met elkaar een vriendschapsverdrag (zoals Frankrijk met Duitsland) voor het leven. Zand erover, alle leed is geleden….

      • Boeroeng schreef:

        Dat is de zin van een onderzoek die het excessief geweld van alle partijen in kaart brengt.
        Vooralsnog moet het Nederlands publiek erkennen dat het een dirty oorlog was met een dirty doofpot van meer dan 60 jaar.
        Kun je de bersiapmoorden nog schuiven op autonome groepen jonge extreemnationalisten en belandahaters, out of controle van het gepretendeerde Indonesische gezag .De celebesslachting dus niet.
        Dat was wél verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat, die faalde haar personeel in bedwang te houden

      • David schreef:

        @P. Vos : zand erover en het leed is geleden? Al schud je duizend handen en stort je megatonnen zand over het verleden…wie graaft naar de geschiedenis, komt altijd op het verleden uit…die is niet te verbergen.

  25. P.Lemon schreef:

    Om alvast in de agenda te noteren:

    Pia van der Molen – documentairemaakster
    Legt momenteel de laatste hand aan haar documentaires Archief van Tranen over de Bersiap-periode (1945-1948). In de documentaires worden geheime documenten onthuld waaruit blijkt dat er destijds stelselmatig grote groepen Nederlandse mannen, vrouwen en kinderen zijn vermoord door Indonesische extremisten. Naar schatting gaat het om 20.000 Indo-Europese burgers met de Nederlandse nationaliteit. Tot nu toe zijn deze massamoorden onder Nederlanders onbekend gebleven.
    Archief van Tranen.
    MAX zendt de documentaire tweeluik Archief van Tranen uit op zondag 12 en 19 augustus.

Laat een reactie achter op Jan A. Somers Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *