6 Responses to De laatste tyfoon

1. Mas Rob schreef:

   7 juni 2012 om 12:01

   “….de turbulente slotfase van het Nederlandse kolonialisme
   in Indonesië (1946-1950).”

   Maar de muis had een staartje in Nieuw-Guinea, ook wat betreft Nederlands gewapend optreden tegen een inheemse opstand. Zie: http://www.geschiedenis24.nl/andere-tijden/afleveringen/2002-2003/De-Obano-opstand.html

   Beantwoorden
2. Boeroeng schreef:

   7 juni 2012 om 10:36

   Aanleiding tot de aanklacht wegens smaad was de uitspraak die Boomsma deed in het Nieuwsblad van het Noorden van 6 maart 1992:
   
   “Kort na de oorlog schreven de communisten: Maak van onze jongens geen SS’ers. Ik denk dat dat weerspiegelt wat er aan de hand was. Ze waren geen SS’ers, nee, ook al konden ze door de dingen die ze daar deden, er wel degelijk mee worden vergeleken. Maar ze werden ertoe gedreven. Schoten ze niet, dan liepen ze de kans door een meerdere te worden neergeschoten. Befehl ist Befehl. De ondergeschiktheid is de ziel van de militaire dienst. Zoiets raak je nooit meer kwijt.”

   http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2659143/1995/01/06/Graa-Boomsma-noemt-uitlating-Indie-veteraan-over-SS-leugen.dhtml

   Hij zei wat tussen de haakjes staat. Je kunt er niet mee eens zijn of wel, maar het is zeker geen gelijkstelling van alle soldaten aan ss’ers.
   En dan nog is een smaadproces beginnen te opgefokt.
   Maar sommige oorlogsmisdaden kun je wel in de categorie ss-praktijken zetten.
   Verander het woordje “ze” in “sommigen” dan is het ( eerste deel van het citaat) al minder generaliserend en meer feitelijker.

   Beantwoorden
   • Mas Rob schreef:

     7 juni 2012 om 11:14

     Het smaadproces was way over the top, daar ben ik met je eens. Het tekende wel hoe gevoelig het koloniale verleden en de oorlog toen lag. De SS-vergelijking, ook daar kan ik me in vinden, was (is) geen gelijkstelling. Toch vind ik die de zaak meer vertroebelen dan verhelderen. De SS-praktijken weken op essentiële punten ver af van het Nederlandse optreden. Zover dat een vergelijking weinig inzicht geeft in de houding en acties van de Nederlandse soldaat.

     Ten eerste, de SS pleegde massamoord. Ondanks alle gruwelijkheden is het Nederlandse optreden in Indië van een geheel andere orde dan dat van Himmler’s troepen aan en achter het Oostfront. Daarbij, de SS bezat een ideologie die massamoord legitimeerde en van waaruit de SS soldaten handelden. Dit ontbrak in Indönesië ten ener male. Tot slot, de militaire organisatie van de SS beval en ondersteunde de massamoorden zonder voorbehoud. Nu is het een legitieme vraag in hoeverre en tot welke hoogte in de hiërarchie Nederlandse misdaden stilzwijgend werden toegestaan of toegedekt, maar dit is lichtjaren verwijderd van de misdadige planning van massamoord door de SS.

     De vergelijking is zoals gezegd geen gelijkstelling, maar het noemen van de SS in relatie tot de Nederlandse soldaat in Indonesië is in zichzelf een statement: het impliceert dat er iets is om te vergelijken, de vergelijking is alleen zinvol als het iets zegt over hoe Jan Soldaat optrad. Dit is naar mijn oordeel niet zo.

     Was de vergelijking met de SS goedkoop effectbejag van de schrijver? Misschien niet zo bedoeld, maar gezien de toenmalige gevoeligheid en het karakter van de SS als het absolute kwaad benaderend, was het wel op zijn minst een ongelukkige vergelijking.

     Beantwoorden
3. Peter schreef:

   7 juni 2012 om 00:18

   Graa Boomsma werd trouwens van smaad vrijgesproken.

   Hij gaf toe dat ‘SS’ een beladen begrip is, maar: “Als schrijvers niet meer met beladen begrippen mogen werken, dan wordt het wel erg moeilijk het beroep uit te oefenen. Het is de taak van de schrijver prikkelende metaforen te gebruiken om zijn publiek te bereiken”
   Daar ben ik het volledig mee eens.

   En hij gaat verder:”Deze genuanceerde vergelijking vind ik passen”, aldus Boomsma”.
   En daar glijdt Boomsma toch wel uit over een dubbele bananenschil, want dat “genuanceerde” is wel een bewijs uit het ongerijmde dwz wordt niet door hem onderbouwd.

   Een Nederlandse soldaat vergelijken met een fanatieke, speciaal geselecteerde en gehersenspoelde SSer die net Babi Yar, Treblinka en Auschwits heeft meegemaakt, lijkt mij toch wel heel vergezocht. Boomsma maakt aan ons analfabeten niet duidelijk waarom de vergelijking hout snijdt. Hij had als schrijver toch wel de voorzichtigheid kunnen betrachten die in het maatschappelijke verkeer in acht dienen worden genomen. Maar zo’n vergelijking doet het wel goed boven een artikel. Publiciteitsgeilheid stinkt ook in dit geval niet.

   Hiermee wil ik de excessen in Indie niet goedpraten.

   Beantwoorden
   • Mas Rob schreef:

     7 juni 2012 om 10:20

     Ik ben het eens met bovenstaande reactie van Peter. Zoals vaker gezegd, de houding en acties van de Nederlandse soldaat in de koloniale oorlog is eerder te vergelijken met die van de Amerikaanse soldaat in Vietnam.

     Beantwoorden
4. Boeroeng schreef:

   6 juni 2012 om 22:26

   18 jaar geleden Bron is Trouw 27 mei 1994

   Officier van justitie mr. G. Souër heeft gisteren voor de Groningse rechtbank een boete van vijfhonderd gulden geëist voor de Amsterdamse schrijver Graa Boomsma en de Groningse journalist Eddy Schaafsma. Het openbaar ministerie achtte bewezen dat de schrijver en de verslaggever van het Nieuwsblad van het Noorden zich schuldig hebben gemaakt aan smaad..

   .

   Boomsma gaf in maart 1992 een interview naar aanleiding van zijn roman ‘De laatste tyfoon’, een relaas over de ervaringen van zijn vader als dienstplichtig militair in Nederlands-Indië tijdens de politionele acties tussen 1945 en 1950. In het bewuste kranteartikel zei Boomsma dat de oud-Indiëgangers geen SS’ers waren, ook al konden ze door de dingen die ze deden er wel degelijk mee worden vergeleken. Een deel van dit citaat zette Schaafsma als kop boven zijn artikel.

   Beantwoorden