Wouter Pieplenbosch, organisatie-adviseur en in het jappenkamp te Sumatra geboren, stond voor de noodzaak op latere leeftijd gevoelens te verwerken…. o.a. door ook zijn ouders een stem te geven in het boek ‘Indische emoties’ .  En dan nu deze pikiran.

De zomer in mijn hoofd

Het is buiten erg warm. De temperatuur geeft al vroeg 25 graden aan. Ik zit deze ochtend op mijn terras; op mijn schoot een bord met een boterham en op tafel een kopi-verkeerd. Ik zit loom in de schaduw en hoor de vogels in de bomen. Mijn terrasmeubels zijn van gevlochten (kunst)riet in de vorm van de vroegere  o zo bekende rotanzitjes en geeft de tuin een Indisch accent. Dat wordt nog versterkt door de grote potplanten die ik naar buiten heb gesleept; ook weer typisch Indisch: de Kembodja (Plumeria of Frangipani) met haar prehistorische vormen en de Sedap Malam (Lady of the Night) die ik uit Portugal heb gekregen via een vriend die dat weer uit het mooie Estrella-gebergte heeft meegenomen. Bloemen ervan hebben die typisch zoete, bedwelmende geuren, die je vooral in Indis avonds na een warme dag op het platje altijd rook. Geuren die zich in mijn geheugen hebben vastgezet. Je bent weliswaar niet de godganse dag met Indi bezig, maar het zijn vaak de vele momentjes die je subiet terugvoeren naar vroeger. Zo zat ik tijdens mijn vakantie op een avond op de rand van het zwembad gezellig te kletsen, je kent dat wel, poten in het zwembad, brandende theelichtjes op de rand, glaasje bij de hand…..en dan plotseling die bekende geur van de Sedap Malam. Adoeh, helemaal van slag…ik kon alleen maar naar mijn vrouw roepen: Ruik je dat?. Anderen keken verbaasd en enigszins beduusd op, maar zij knikte echter enthousiast: Ja, ik ruik het… Die kreet vroeg natuurlijk om enige uitleg aan de kinderen. Geuren. Bloemengeuren uit mijn jeugd.
De grote Kembang Sepatu-struiken (Hibiscus) maken het plaatje van een Indische tuin verder compleet. Ze doen het wonderbaarlijk goed in deze warme periode, de exoten voelen zich blijkbaar thuis……en ik ook zodra ik me even in de tropen waan.

Hoe was het ook weer? Pa, s ochtends vroeg op zijn vrije dag in zijn eeuwige pyama met een warme ketan met boeboek ebbie of met hartige klapper met gesmolten gula djawa. Oh…, deze heerlijke ochtendluchten met op de achtergrond de altijd luidruchtige beos in de achtergalerij. De vele Angreks van Ma (angrek bulan) deden het ook altijd erg goed bij de djamboeboom, daar helemaal achter in de open keuken. Opgebonden aan de boomstam en een van de grote takken met repen tps-klappa en arangstukjes, vlakbij die natte plekjes in de open keuken: bij de pantjoeran (waterkraan).
Ik heb gisteren tot mijn grote verrassing op de markt een kraam ontdekt met overheerlijke papayas ergens in de hoek. Meteen gekocht, natuurlijk. Een heel grote zag ik. Hebzucht overviel me bij zon aanblik.
Net als vroeger, eerst voelen en op de hand wegen, ruiken, en vooral kijken of er geen beurse plekken (bonyok) zijn te ontdekken. En meteen tawarren natuurlijk;  als ik er twee koop heb ik een onderhandelingspositie. Ik wil ook niet te lang wachten, want straks is het misschien op. Ik zag diverse passerende allochtonen al met een schuin oog kijken. Deze waren bijzonder gaaf. Is goed, hoor, neem ze maar, zei de verkoopster goedig, blij dat die kwetsbare exotische vruchten  een aftrek vonden. Want het blijft in dit land altijd een gok met dit spul. Ik las haar gedachten. Thuisgekomen heb ik die vruchten meteen geschild en in blokjes gesneden met wat limoensap (djeruk nipis) erover uitgeknepen boven de grote glazen kom. Daarna direct in de ijskast (frigidaire zeiden we altijd) gedaan en straks na mijn koffie prik ik een vorkje van deze overheerlijke vrucht als ochtendmedicijn. Ach, deze Indische ontspannen manier van de dag beginnen is nou eenmaal mijn ochtendmedicijn. Stilt een beetje de zoete pijn van die eeuwige heimwee naar dat verrukkelijke leven van toen.
Het geluksgevoel neemt langzaam toe, als een bandjir tijdens de natte moesson.

Wouter Pieplenbosch/september 2009