10 Responses to Molukse geschiedenis moet bewaard blijven

1. Cap van Balgooy schreef:

   11 februari 2008 om 03:27

   Hoi Hoi Wuyud. Dat is ook maar toevallig dat je de Merbabu noemt. Ongeveer 25 jaar geleden reed ik vanuit Purwokerto naar Semarang via Wonosobo. Ergens in de buurt van Salatiga (?)in de schaduw van de Merbabu reed ik langs half verlaten la-dangs,toen ik opeens tongerets hoorde. Je ziet maar weer zelfs de wereld van de tong-geret is erg klein.

   Beantwoorden
2. sigeblek schreef:

   10 februari 2008 om 08:51

   Ya , vanaf de 3de generatie zullen het niet altijd herkennen.
   De verhaaltjes is alleen te begrijpen als je daar ooit geweest ben.
   Wat ik ook mooi vind is als 1 van de ooms op een mooie fiets of een motorfiets had gereden.
   Tegenwoordig zou je zeggen wat is bijzonder om op een fiets of motorfiets te rijden.
   Toen wel , omdat die ooms vaak van bouwjaar 1905 zijn .Ze kunnen zo goed vertellen , uitbeelden zodat je het bijna zelf kunnen ervaren .
   Hoe ze de gaten op de wegdek moeten ontwijken , de modder , als ze slippen , en ergens in de bermen terechtkwam. Grobjaak .
   Ik weet nog de verhaaltjes van mijn moeder en haar oudere zusters (van 1915-eerder) , hoe ze soms in hun streek (Tasikmalaja) vreemd bekeken werden , en soms horen ze (per ongeluk) dat een paar haji’ s het niet leuk vonden dat ze soms met een rok gaan fietsen.
   Het was toen not done om als belanda meisjes te gedragen , zeker niet als je Sundanese bent.
   Die ooms kunnen zo goed vertellen dat je onbewust ook mee beweegt met si Oom , en je voelt ook de gaten (gedjroek , gedjroek).Of als ze een duikje maken in de zwembad of kali .(gedjeboer).Water spat naar alle kanten.Ik weet niet hoe de westerlingen (belanda’ s) dat gaan vertellen.
   Het zijn andere tijden en andere wereld.

   Beantwoorden
3. wujud schreef:

   10 februari 2008 om 01:45

   ahhh… begitu.. Dan weet ik het vanaf nu ook. Ik heb ze gehoord, vorig jaar, in Bandungan. Prachtig uitzicht op de Merbabu, Rawapening beneden je, half verscholen in de nevelen.. Doodstil overal, behalve die beesten, je wordt er doof van. Magnifiek!

   Beantwoorden
4. Cap van Balgooy schreef:

   9 februari 2008 om 23:46

   Sigeblek, ik ben blij te horen/lezen dat je “al” die sterke verhalen hebt gehoord. Dat is inderdaad vaak om je dood te lachen. Ja, de derde of vierde generatie zal er niets om geven of niet begrijpen.
   Wujud. Tonggeret noemen ze in Holland Cicade. (nee, niet sucade). Je hebt ze hier in Amerika ook. Eens in de zeven jaar komen ze uit bij de duizenden en is het geluid ervan oorverdovend. Nog erger dan een tornado.

   Beantwoorden
5. sigeblek schreef:

   9 februari 2008 om 22:34

   soort krekel in sunda.

   Beantwoorden
6. wujud schreef:

   9 februari 2008 om 15:53

   sigeblek, ik weet dat nog ja wat je allemaal opnoemt: allemaal bekend. Alleen die tonggeret, de klank komt me bekend voor (Paula Gomez heeft het er in Tropenkind ook over) maar wat voor soort dier is dat? Goblok, ik 😉 – wilde het telkens vragen maar steeds lupa..

   Beantwoorden
7. sigeblek schreef:

   9 februari 2008 om 09:50

   Aanvulling:
   Trouwens de indo’ s en indische nederlanders hebben ook een levendig “vertelcultuur” (zoals andere volkeren uit indonesia).
   Toen ik als setuden in de kost ging bij een oude indo heer (orang semarang) heb ik de vertelkunst van de indo’ s leren kennen.
   Hij heeft veel oude vrienden tussen de 60-70.Het was in 1969 , de vrienden zijn van allerlei soorten beroepen , vaak zijn het ook KNIL-ers.
   Heb altijd leuk gevonden om de verhaaltjes van die oudjes te beluisteren ,naast goed kunnen vertellen , veel stof , veel geluiden, en veel gebaren.
   Moet je maar een paar van die oudjes bij elkaar krijgen , en hun verhaaltjes horen.
   De ene is mooier ,soms sterker dan de anderen.Vooral als si B aan si A gaat aanmoedigen , en vertel dong hoe je achter de indonesiers(pelopors) gegaan ben .
   Uiteraard eerst tegen mij zeggen (ben tenslotte een indonesische setuden ) , heeft niks ya .
   Ikke natuurlijk zeggen , engga oom , vertel maar , leuk toch ?.
   Jullie kennen ook de verhalen van si Tjalie , ook leuk .Maar niet zo leuk als van die oudjes.
   Bij die oudjes is het nog leuker , vooral als ze met sterke verhaaltjes komen .
   Die extra geluiden , zoals een monteur van de luchtmacht staat te vertellen over de geluiden van de machines.
   Hij weet gelijk wat er mankeerde , hij hoorde dat de machines wong wong wong wong deed i.p.v iets anders. En dan de gebaren erbij (mentjak-mentjak) .
   Ook het feit dat de kans dat je gesemboer werd(prats prets prots)neem je ook voor lief.
   Afgewisseld door de andere ooms , zelfs tijdens de pauze is het ook dolle pret.
   Iya , eventjes stopppen , even kentjing , en wanneer komt de 2de koffie tubruk ?.En uiteraard pisang goreng erbij , de sessie kan vervolgd worden.
   Hoe later het werd , hoe spannender en ongelofelijk de verhalen werden (mabok van kopi tubruk ?).Terwijl als je de verhaaltjes echt goed beluisterd merk je gewoon dat de vorige keren(vaak herhalingen) een beetje anders was gegaan.Je weet dat bijna de helf als sterke verhaal gezien moet worden , maar het druk de pret niet .Het is een aparte generatie.
   Ik denk niet dat de 3de generatie dat kunnen begrijpen.
   Als die oudjes over de geluiden van de tjitjak (van de tokeh is bekend die zegt toke , toke), de geritsel van de kadal ,of de geur van de grond na een regenbui , de smaak van de kolak ubi , de geluiden van de tonggeret , het geruis van de kali vertelden , moeten de 3 de generatie eerst vragen wat dat is .
   Terwijl ik (wij) dat wel herkennen , we kunnen zelf de geur en de geluiden oproepen .

   Beantwoorden
8. sigeblek schreef:

   9 februari 2008 om 09:00

   ” politiek correct ” , wat is dat ? (wink).
   Als je de oude geschiedenis)boeken van de Nederlanders leest over de inlandse geschiedenis van N.O.I , of de oudere boeken geschreven door westerlingen , van ong.50 jr geleden , werd ook geschreven over primitieve volkeren-beschavingen.
   Toen was het gewoon zo . En zo moet we ook gaan zien over de vertelcultuur van alle volkeren , voordat men de alfabet – schrijfkunst kende.
   Zelfs sommige boeken van onze indische nederlanders van nu werden ook mede gebaseerd op vele verhalen , van opa , en oma’ s , van dongengs (verhalen) etc.
   M.a.w vertelcultuur is gewoon een onderdeel van wat wij de ” moderne” volkeren hebben.
   Daarom heb ik ook gereageerd op sommige artikelen als ik denk , wah dit ken niet .
   Een beetje niet kelop.

   Beantwoorden
9. Cap van Balgooy schreef:

   9 februari 2008 om 03:08

   Je hebt gelijk Sigeblek. Ik geloof dat die studenten eens een keer hun hoofd moeten laten nakijken. Vertelcultuur bij Molukkers?
   Maar Sigeblek wees voorzichtig met “primitieve” culturen. Om politiek correct te zijn moet je zeggen “minder ont- wikkelde culturen”. Ja, waar gaat die goede oude tijd naar toe?

   Beantwoorden
10. sigeblek schreef:

    8 februari 2008 om 11:39

    Wat een flauwe kul verhaal of uitgangspunt van de 4 studenten van de Haagse Hogeschool.
    In het artikel van AD werd vermeld dat de Molukkers een vertelcultuur hebben.
    Tya , dat is natuurlijk vreemd .
    Iedere cultuur heeft 2 bronnen , een geschreven en niet geschreven bron.
    Het vertellen van verhalen , legendes etc gebeurt overal , en zeker toen men de kunst van het schrijven nog niet omarmd hadden.
    Die proces van mondelinge overlevering naar schriftelijke overleveringen hebben alle “primietive”volkeren ondergaan.
    Een groot voorbeeld , bij de Joden , de Christenen en de Moslim.
    Dat gebeurt door mondelinge overleveringen , van 1 gebeurtenis bestaat de kans dat men verchillende versies hebben , dat zie je ook bij de andere indonesische volkeren . Je heb dan verschillende Serat(s)= boeken , Tjarita(S)verhalen , Babad(s)etc .Zo zal in het begin ook diverse mondelinge overleveringan bestaan bij de Molukkers , die later in schrifts werden gesteld.

    Beantwoorden