Katek of kiteh

gastpikirans_oud Zaterdag 27 mei.

Om vijf uur in de morgen was ik wakker. Klaar wakker. ‘Vandaag naar de Pasar Malam Besar’, vloog door mijn hoofd. Maar daar was het niet om dat ik zo vroeg wakker werd. Het ging om het kleine boekje, dat een paar dagen geleden bij de drukker vandaan kwam. Waarvoor ik de uitgever horendol maakte door steeds te vragen f het wel op tijd klaar zou zijn en wlke dag ik het pakket boeken zou kunnen ophalen. Tot ik een mailtje ontving met de aanhef “Lieve schat, ………..”. Toen dacht ik bij mezelf ‘Die wordt het goed zat, Emmy. Je bent nu gewoon een ouwe zeur.’ En ik hield me verder koest.

De boeken waren op tijd klaar. Zagen er mooi uit. Dus….op naar de PMB, naar het Bengkeltheater, waar de presentatie zou zijn. Met alles in een tas op wielen, want het was best nog een gewicht. Inge Dümpel, de schrijfster van dit kinderboekje, stond me bij de ingang al op te wachten. Ze had het nog niet gezien. Het is belangrijk voor haar. Speciaal voor haar kleinzoon geschreven. Jammer dat ik geen fototoestel bij me had, toen ze het resultaat van onze samenwerking zag.

KATEK, zo heet het boekje, is de Indonesische naam voor krielhaan/kip. Inge spreekt over Katek-kippen. Ik ken het als Kiteh-kippen. Inge is opgegroeid in Batavia/Jakarta, West Java en ik kom oorspronkelijk uit Blimbing Oost Java. Daar zal het klankverschil vandaan komen, denk ik. Inge en ik vonden elkaar direct in dit Katek-verhaal, omdat er veel overeenkomst is in ons herinneringsbeeld.1Kokki27mei2006

Zoals het eerste prentje, kokkie op de achtergrond, is niet enkel van vóór, maar zeker ook van ná de oorlog. Op de achtergrond van het Katek-verhaal wordt, summier verteld, een beeld gegeven van hoe het er uitzag in onze eigen omgeving. Oma in een luierstoel bijvoorbeeld. De beo in zijn kooi. Tevens is het ook de omgeving die voor veel mensen uit vml. Nederlands-Indië bekend is. Hoevelen hadden niet kippen in hun tuin, een beo, een perkutut en een hond van het ras Gladakker.

Inge had Katekkippetjes. Ik had Kitehkippetjes. Enfin het resultaat…….Inge’s verhalen en mijn tekeningen.

De presentatie was even klein als het boekje. Een handjevol mensen met hun kinders. Jammer? Neen. Het contact wordt des te persoonlijker en verrassender.

Ik raakte aan de praat met een meisje van een jaar of tien. Ze had een speelgoed orang utan bij zich. Een knuffeligzachte, met aandoenlijk smoeltje. Zij vertelde dat zij ook schreef en tekende. Dat ze haar eigen verhaaltjes verzon. Dat ze later een boek wilde uitgeven met haar eigen verhalen en tekeningen. Ze werd steeds vrijer naarmate ze verder vertelde. Uiteindelijk vertelde ze me zachtjes haar eigen verhaaltje. Ter plekke verzonnen. Over een prinses. Die niet in een boom mocht klimmen. Zich niet vies maken. Want dat mogen prinsessen niet. Maar alles kwam goed. Er kwam uiteindelijk een prins, waar ze mee trouwde. Dat schijnt dus nog steeds een happy end te zijn in de gedachtenwereld van kleine meisjes.

Omdat Inge’s kleinzoon, die het eerste boek zou krijgen, ziek en dus niet aanwezig was, vroeg zij of er een kleuter van dezelfde leeftijd naar voren wilde en durfde komen. Nou dat durfde hij wel. Het jongetje van dezelfde leeftijd als Inge’s kleinzoon. Met zijn ogen neergeslagen, wimpers rustend op zijn bolle bruine wangen, kwam hij naar voren. Hij zei tijdens de hele ceremonie geen woord. Knikte hooguit ‘ja’ of schudde van ‘neen’. Enfin gedroeg zich meer dan voorbeeldig. Maar o, o, wat had ik graag achter die geloken ogen willen kijken. Wat een hommeltje. Op zo’n kind word ik gemes!

Emmy19mei2006

En toen….. en toen verder…… Een paar boeken bij van Stockum afgeven. Nog even bij de Tong-Tong info signeren. Daarna de fototento bekeken. Plus de diavoorstelling. Veel eigen foto’s gezien. Gek is dat. Opeens staat het los van jezelf. Kijk je bijna als een neutrale toeschouwer. Net zoals de tekeningen die ik maak, los komen te staan van mezelf, als ik ze gedrukt zie.
Lopend over de PMB kwam ik vrienden en bekenden tegen. Even mampir bij Pans Schomper. Verdi Pfefferkorn zag ik enkel als ik gluurde door een haag van mooie dames. Handjes, zoentjes, praatjes. Gewoon gezellig. Het was druk. Dat mag ook wel na een paar jaar lichte malaise.

De rijen wachtenden bij de eettenten maakten dat ik weinig trek had. Maar eenmaal plek gevonden bij een kleine eettent, smaakte de rijst met verse sambal en ikan ritja-ritja me allerbest. Ik hou van deze manier van eten. Warme geurige rijst met verse sambal en in dit geval een geroosterd stuk vis er bij. Het liefst zou ik dan mijn vingers gebruiken. Maar het ontbreken van vingerkommen met water, weerhoudt me daarvan.

En natuurlijk zag ik ook familie. Een van mijn neven. Geduldig wachtend, op zijn vrouwengezelschap, bij de toiletten. Ik riep bijna tandakkend: “Ik praat nu niet met jou. Ik moet …… Anders botjor.” en sloot gauw aan bij de lange wachtrij.
Buiten kwam het water bij bakken omlaag.
Emmy Verhoeff

Dit bericht werd geplaatst in Gast Pikirans. Bookmark de permalink .

8 Responses to Katek of kiteh

  1. 100%GiLa schreef:

    In Midden-Java noemen ze dat beest geloof ik kitik. In ieder geval niet ketek, dat betekent aap 😀
    Indische groetjes,
    SG

  2. 100%GiLa schreef:

    In Midden-Java noemen ze dat beest geloof ik kitik. In ieder geval niet ketek, dat betekent aap 😀
    Indische groetjes,
    SG

  3. Emmy Verhoeff schreef:

    Ooooooh…. Bedoelde je in bomen klimmen…… Deed ik ook. Ik zat toen ik zo’n jaar of 8/9 was altijd in de avocadoboom voor ons huis in Jakarta. En dan speelde ik o.a. : “Daar ruist langs de wolken” op mijn mondharmonica. Of met vriendinnetje en/of vriendje kattepillen met de jonge harde cherries vanuit een cherrieboom.
    Wat betreft de foto’s, die staan nog lang niet allemaal op de door jou aangegeven pagina. Daar komen mettertijd honderden foto’s uit de Indische kring te staan.
    Kijk maar naar de diavoorstelling op de PMB. Dat geeft een aardig beeld van die tijd. En kun je zien hoeveel foto’s er wel niet verzameld zijn.
    Groetjes
    Emmy

  4. Blauwvogeltje schreef:

    Emmy, ik bedoelde n de bomen klimmen ..hahaha
    Maar op deze pagina staan dus niet ALLE foto’s van het boek?

  5. Emmy Verhoeff schreef:

    Dag Claudine, waarom durf je het haast niet schrijven?
    Katih, katek, kiteh, is toch allemaal dezelfde? En juist om de herkenbaarheid van bijvoorbeeld het hebben van kriel- en/of gewone kippen in de tuin. Drom vond ik het zo leuk om voor Inge aan dat boekje mee te werken.
    Ik had als kleuter een stel witte kiteh’s/kateks/katih’s.
    BV, die foto’s staan tussen de vele anderen van de foto tentoonstelling op de PMB. Het zijn foto’s die in het boek “Indisch leven in Nederland” staan. namen staan er bij.
    Wat betreft mijn anders met bomen omgaan vroeger, hoe bedoel je? Of misschien……….ach, de bomen hier zijn niet dik genoeg om daar stiekem achter te djongkok.
    Groetjes
    Emmy

  6. debbie schreef:

    Ben gister naar de pasar geweest..jammer dat ik te laat dit leest want het lijkt me wel leuk om dat boekje te kopen.moet ik dus onthouden.

  7. claudine schreef:

    Aduh Emmy ik durf het haast niet te schrijven maar bij ons in de Oosthoek noemen wij ze ayam katih…een van mijn tantes had zo’n krielkip als huiskip (Miesje!)A.s vrijdag ga ik met onze lumpiabus of muppetbus naar de PMB. Ik zal zeker dat boekje kopen. Succes ermee, claudine.

  8. Blauwvogeltje schreef:

    Waar staan precies jouw foto’s op de PMB?
    Bedoel je zelf afgedrukte foto’s of uit je priv-album?
    Mijn insidebron fluisterde me in dat jij vroeger anders met bomen omging 😉

Laat een reactie achter op Blauwvogeltje Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *