‘Hoge militairen steunden coup 1950’

Bij zijn couppoging in Indonesië in 1950 kreeg kapitein Raymond Westerling steun van hoge Nederlandse militairen. Dat zegt historicus Fredrik Willems, die aan een biografie werkt, maandag in de Volkskrant. Hij kreeg toegang tot het persoonlijk archief van Westerling en Indonesiche archieven. NRC

Dit bericht werd geplaatst in Algemeen. Bookmark de permalink .

19 reacties op ‘Hoge militairen steunden coup 1950’

  1. Boeroeng zegt:

    De steun van de officieren Rijhiner en Cassa was al lang bekend .
    En de sympathieën voor Westerling en zijn coupeplannen leefden onder meer officieren, Dat was toch ook bekend ?

    • Pierre de la Croix zegt:

      Bekend?

      Ik denk dat een grote meerderheid van de Indo-Europeanen en witte Nederlanders, burger of militair, zo kort na de souvereiniteitsoverdracht de radicale verandering in de machtsverhoudingen heel moeilijk heeft kunnen verkroppen.

      Alom was er dus steun en bewondering voor de daden van Raymond Westerling en zijn APRA en alom werd smalend gesproken over de smadelijke afgang van de Indonesische troepen in het Bandoengse.

      Pak Pierre

      • Boeroeng zegt:

        Ja… 12 uur lang kruispunten van Bandoeng bezetten is niet zo moeilijk met een hit and run actie.
        Maar Westerling was niet in staat permanent die te bezetten en alle andere kruispunten in de grote steden.
        Mij, vele jaren later en opgegroeid in een ander land, lijkt eerder dat Westerling en zijn militie de grote afgang waren. Want de poging tot staatsgreep was een serieus doel. Het mislukte omdat hoge officieren die hun knil-eenheden moesten inzetten het niet deden .
        En spijtig dat zovelen van die Nederlandse gemeenschap dachten dat het een geweldige stunt was. Westerling bereidde de volgende anti-belandacampagne voor. Dat die niet heftig explodeerde is een gelukje.
        Maar het explodeerde wel met de Nieuw Guineakwestie: Alle Nederlanders, waaronder een meerderheid die landskinderen te Indië waren, werden verbannen.
        Wie betaalde de rekening? Niet Westerling.


        Mislukte staatsgreep te Spanje in 1981…..
        Men rekende op steun van hoge officieren die hun eenheden de straat moesten opsturen en zich solidair verklaren met de plegers.
        Idem mislukt…

      • Pierre de la Croix zegt:

        Ach ja, Pak Boeroeng, ik wilde in onschuld slechts antwoord geven op de open vraag die jij stelde: “Bekend?”.

        Ik was 12 en nog op Java (Semarang) toen het gebeurde. Niet lang na de coup was ik op bezoek bij mijn vader in Bandoeng, de plaats delict, oud genoeg om het gesprek van de dag over het gebeuren te volgen en begrijpen.

        Ver in de diaspora werd in Indische kring nog met respect over die coup gesproken en met spijt over de uiteindelijke mislukking.

        Ruim 60 jaar na dato kunnen wij daar anders over denken, maar zo was het toen en niet anders. Neem het die 1ste generatie maar eens kwalijk. Die zat met een rugzak vol frustratie te kleumen bij de kachel.

        Pak Pierre

      • Boeroeng zegt:

        Pierre,
        Ik had het over de steun van hoge officieren.
        Niet over de morele support van de eerste generatie.
        Maar nu het toch onderwerp is… ik neem het hen wel kwalijk dat ze die massamoordenaar steunden.

  2. David zegt:

    Af en toe Boerong ben je een authentieke salon-socialist door vanuit het comfortabele heden de chaos van toen met een simpele handbeweging te beoordelen.
    Het is waar, wij zijn tegenwoordig sterke figuren gewend als overste Karremans (‘niet schieten op de pianist’…), maar om Westerling nu af te doen als een lulletje rozewater….

    • Boeroeng zegt:

      Alleen maar af en toe ? Oei … dan doe ik wat verkeerd.
      Westerling is niet door mij weggezet als een mannetje rozenwater.
      Maar zijn staatsgreep was wel een afgang.
      Niet goed voorbereid. Arrogant gedacht: die inlanders pakken we even en hele KNIL-eenheden zal zich bij ons aansluiten. Dream on.
      Overigens waren er ook toen miljoenen mensen die de staatsgreep veroordeelden.
      Ik lach er niet om. Het is wel intriest. Nog triester zou het geweest zijn als het wel gelukt was.
      Nog meer geweld, want het Indonesisch vrijheidsverlangen was niet te stoppen.
      De geschiedenis van de dekolonisatie wereldwijd heeft het bewezen, zie Zimbabwe, waar de Europese minderheid de macht greep en zich Rhodesië noemde. Zoveel geweld bracht dat en ze verloren toch .

      • Pierre de la Croix zegt:

        Dat geweld en die vele doden zijn er bij de machtsovername door Pak Harto toch gekomen. Westerling had een alibi ……

        Pak Pierre

      • Pierre de la Croix zegt:

        …. en over Zimbabwe gesproken …. dat is nu eens een prachtig voorbeeld van economisch succes, vrede, welvaart en rechtvaardigheid na de machtsovername van die vermaledijde blanken door de donkere heer Robert M. te H.

        Pak Pierre

  3. David zegt:

    Ongetwijfeld waren er miljoenen rechtvaardigen die de actie veroordeelden….maar er waren ook een paar eenvoudige Bandoengers die weer even lucht kregen, omdat de hachelijke situatie waarin zij hadden verkeerd ten goede keerde, omdat er even rust en veiligheid kwam.

    • Boeroeng zegt:

      Hoezo lucht ? Hoezo veiligheid in de stad?
      Voor 12 uur ofzo was het onveilig in de stad.
      De dag ervoor was het veel veiliger en het duurde enkele weken totdat de gemoederen weer wat gezakt waren en men met een veiliger gevoel de stad in kon gaan.
      Maar deze actie werd toch gezien als een aanval op het Indonesische volk en hun eigen staat? Dat kon een factor zijn voor toekomstige onveiligheid voor iedereen die naar belanda rook.

    • Surya Atmadja zegt:

      David, op 6 augustus 2012 om 23:32 zei:.maar er waren ook een paar eenvoudige Bandoengers die weer even lucht kregen.
      ———————————————————————————–
      Begrijpelijk en menselijk.
      Ik zou ook het ook zo ervaren hebben als ik die bersiap periode had meegemaakt .
      Dan heb je een soort “veiliger” gevoel gekregen, wetende dat iemand (maakt niet uit wie) jou uit benarde situatie kan redden.

      Aan de andere kant ben ik wel benieuwd wat de veiligheidssituatie van de Nederlanders was in Bandung .in 1950.
      In Bandung was de TNI/Siliwangi wel aanwezig , dus zal er ook geen of weinig rondtrekkende ploppers of rampokkers.

      Dat na 1950 Nederlanders + de nieuwe lichting migranten uit Holland uiteindelijk na 1957 uitgewezen werden is gewoon te wijten aan de Nederlandse politiek m.b.t West Irian.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Ach … Irian Barat was gewoon een andere stok waarmee Bung Karno de hond kon slaan. Een heel effectieve stok, dat wel …..

        Pak Pierre

      • Pierre de la Croix zegt:

        @ Pak Surya: “Aan de andere kant ben ik wel benieuwd wat de veiligheidssituatie van de Nederlanders was in Bandung in 1950”.

        Voor zover ik heb kunnen beoordelen als 12 jarige van 2 vacanties bij vader in Bandung was het in dat jaar in de stad relatief veilig, zeker overdag. Op de Braga en in Hotel Homan bruiste het leven.

        Het gevoel van onveiligheid was bij de volwassenen in mijn omgeving echter wel degelijk aanwezig, misschien gevoed door de onzekerheid over de algehele situatie onder het nieuwe regime in het licht van de achterliggende bersiapperiode, door berichten van incidentele rampokpartijen en door een politie die geen haast maakte als een Belanda om hulp vroeg.

        De situatie buiten Bandoeng was dacht ik veel slechter, met een actieve Daroel Islam in de bergen en regelmatig moorden op personeel van cultuurondernemingen.

        Ik hoop dat er nog ouderen zijn die Bandung in die tijd als volwassene hebben meegemaakt en dus een beter beeld hebben van de situatie toen.

        Pak Pierre

  4. Surya Atmadja zegt:

    Ik heb ergens geschreven dat Westerling eigenlijk een “bintang” moet krijgen, omdat door zijn actie het bewijs geleverd werd dat Van Mook een dubbele agenda had.
    Hij handelde in strijd met art.1 van Linggardjati overeenkomst .

    In het algemeen is het ook duidelijk met wie W zaken had gedaan , met Negara Pasundan (van Rd Soeria Kartalegawa)
    Bij de Negara Pasundan (deelstaat) heb je toen 2 tegenovergestelde krachten, de federalisten ( werkte samen met de Nederlanders) en Republikeinen ( Rd Aria Adipati M Wiranatakusumah) .

  5. Pierre de la Croix zegt:

    Nu horen we het eens uit onverdachten hoek.

    Pak Pierre

    • Surya Atmadja zegt:

      Pierre de la Croix, op 7 augustus 2012 om 00:38 zei:
      Voor zover ik heb kunnen beoordelen als 12 jarige van 2 vacanties bij vader in Bandung was het in dat jaar in de stad relatief veilig, zeker overdag. Op de Braga en in Hotel Homan bruiste het leven.
      etc
      ———————————————————————-
      Dat dacht ik ook ( uit verhalen en boeken gelezen).
      Ben ook maar net geboren ( en ook bij de “andere kant” ) dus alles wat ik weet is/hoor is van de Indonesische kant.
      Tot dat ik Nederlandse bronnen lees .

      Dat buiten de stad Bandung en grote steden in West Java de Darul Islam actief was ( 100% anti Nederland en anti Soekarno) is wel bekend .
      Omstreeks 1955 moesten we zelfs vanaf Bandung in een bewapende trein met soldaten reizen om mijn oma in Tasikmalaya te bezoeken.
      Een “aangetrouwde” oom , een gerespecteerde Kjai Haji in Tjigombong( buurt van LIDO- Sukabumi) werd ook doodgeschoten door D.I gerombolan.

      Dat oudere Nederlanders/Indischen een bepaalde gevoel van onveiligheid hebben ( na de bersiap) is begrijpelijk , je weet vaak niet of die “aardige” Indonesiers ook niet toevallig ex ploppers of rampokkers zijn .

      • Pierre de la Croix zegt:

        @ Pak Surya,

        Nou … ik ben blij dat u bevestigt wat ik als 12 jarige snotneus op mijn netvlies en harde schijf over Bandung anno 1950 had vastgelegd.

        Over de DI (Darul Islam) gesproken: Er werd indertijd ook gezegd dat de DI Westerling bewust geen stroobreed in de weg had gelegd of zelfs een handje had geholpen, omdat Westerling alias “de Turk”, geboren en getogen in Turkijke, moslim zou zijn. Aangezien de DI jegens andere moslims niet per definitie aardig was (vide het lot van uw oom) kan men alleen maar bevroeden dat de organisatie belang had bij een geslaagde coup tegen het regime van Boeng Karno.

        Het waren dus niet alleen reactionaire totoks en Indo’s die sympathie koesterden voor Westerling’s greep naar de macht.

        De coup was “Vermetel” voor menig Totok, Indo, Ambonese militair en waarschijnlijk ook voor menig Chinees, “Onbezonnen” voor de meer neutrale beschouwer en “Misdadig” voor hen die er slachtoffer van werden of die het hele voortraject van oorlog, Japanse bezetting, gevangenschap, bersiaptijd, souvereiniteitsoverdracht NIET zelf hebben meegemaakt.

        “Beauty is in the eyes of the beholder”, net als bij de beoordeling van de atoombombardementen op Nagasaki en Hiroshima.

        Goed of slecht? Muulek deese, die ethische vraagstukken.

        Buiten regent het. Hujan keras. Ik verlang naar ondé-ondé.

        Pak Pierre

Laat een reactie achter op Pierre de la Croix Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.